Ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ παρεμβαίνει πριν την Υπουργική Απόφαση για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, ζητώντας υποχρεωτική μπαταρία και έξυπνο μετρητή. Στόχος είναι να προστατευθεί το ηλεκτρικό σύστημα από πρόσθετες πιέσεις και να μεγιστοποιηθεί το όφελος για τον καταναλωτή.
Η συζήτηση για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού έως 800W στην Ελλάδα εξελίσσεται σε κρίσιμο τεστ για το πώς η χώρα θα εντάξει τη μικροπαραγωγή στο ήδη πιεσμένο ηλεκτρικό σύστημα. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ παρεμβαίνει δημόσια πριν την Υπουργική Απόφαση, προειδοποιώντας ότι ένα σχήμα χωρίς μπαταρία και χωρίς έγχυση στο δίκτυο μπορεί να επιδεινώσει, αντί να λύσει, τα σημερινά προβλήματα ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης.
Μεσημεριανή υπερπαραγωγή και χαμένες κιλοβατώρες
Το ελληνικό δίκτυο βρίσκεται ήδη σε φάση έντονης μεσημεριανής πίεσης. Η ταχεία διείσδυση φωτοβολταϊκών και αιολικών έχει εκτοξεύσει τις ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές χονδρικής: στο πρώτο τετράμηνο του 2026 καταγράφηκαν 239,5 τέτοιες ώρες, έναντι μόλις 13 την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Παράλληλα, οι περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ έφτασαν περίπου τις 1,85 TWh το 2025 και για το 2026 αναμένονται πολλαπλάσιες, με εκτίμηση ότι μπορεί να ξεπεράσουν τις 4 TWh.
Με απλά λόγια, σημαντική ποσότητα καθαρής ενέργειας χάνεται επειδή δεν υπάρχει επαρκής αποθήκευση. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΕΠΑΦΗ υπογραμμίζει ότι ένα φωτοβολταϊκό μπαλκονιού χωρίς μπαταρία και με μηδενική έγχυση δεν είναι ουδέτερο για το σύστημα: μειώνει περαιτέρω τη μεσημεριανή ζήτηση, ακριβώς όταν το δίκτυο «ασφυκτιά» από πλεόνασμα παραγωγής.
Γιατί το απλό kit 800W θεωρείται «ενεργειακό αυτογκόλ»
Η τυπική εικόνα ενός εργαζόμενου νοικοκυριού, όπου το σπίτι είναι άδειο τις ώρες μέγιστης ηλιοφάνειας, σημαίνει ότι ένα απλό kit 800W χωρίς μπαταρία αξιοποιεί μόλις το ένα τρίτο της παραγόμενης ενέργειας. Ο Σύλλογος εκτιμά ότι σε ορίζοντα 20ετίας το οικονομικό όφελος για τον πολίτη ανέρχεται περίπου σε 836 €, ποσό μεν θετικό αλλά πολύ χαμηλότερο από τις προσδοκίες που καλλιεργούν οι διαφημίσεις.
Ταυτόχρονα, όταν χιλιάδες τέτοια συστήματα καλύπτουν την κατανάλωση ενός «άδειου» σπιτιού 150-200W από το πάνελ αντί από το δίκτυο, η μεσημεριανή ζήτηση μειώνεται ακόμη περισσότερο. Κατά τον ΕΠΑΦΗ, αυτό στερεί από το σύστημα πολύτιμη ζήτηση τις ώρες που ήδη καταγράφονται μηδενικές ή αρνητικές τιμές χονδρικής, επιτείνοντας τις περικοπές ΑΠΕ. Γι’ αυτό ο Σύλλογος χαρακτηρίζει την επιλογή αποκλειστικά απλών kit ως «ορισμό του αυτογκόλ» για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Μπαταρία 2 kWh: τριπλό όφελος για πολίτη, ΑΠΕ και δίκτυο
Ο ΕΠΑΦΗ προτείνει το φωτοβολταϊκό μπαλκονιού να οριστεί ως ενιαίο σύστημα αυτοκατανάλωσης, που θα περιλαμβάνει πάνελ έως 800W, μικρο-αποθήκευση (μπαταρία), ηλεκτρονικό μετρητή και πρόσβαση σε δυναμικό τιμολόγιο. Σήμερα, ένα ολοκληρωμένο plug-and-play kit 800W στην ευρωπαϊκή αγορά κοστολογείται γύρω στα 440 € με μηδενικό ΦΠΑ (βάσει Οδηγίας ΕΕ 2022/542) ή περίπου 550 € με ελληνικό ΦΠΑ 24%. Με προσθήκη μπαταρίας 2 kWh, το συνολικό κόστος φτάνει τα 1.290 € (1.600 € με ΦΠΑ 24%), με διαφορά περίπου 850 €.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Συλλόγου, αυτή η πρόσθετη επένδυση αποσβένεται γρήγορα. Σε ορίζοντα 20ετίας, ένα σύστημα 800W με μπαταρία 2 kWh και δυναμικό τιμολόγιο, σε συνδυασμό με ηλεκτρονικό μετρητή, μπορεί να αποφέρει όφελος περίπου 3.910 €, σχεδόν πενταπλάσιο από το σενάριο χωρίς μπαταρία. Στους υπολογισμούς περιλαμβάνεται και το κόστος αντικατάστασης της μπαταρίας στη δεκαετία, ενώ οι τιμές βασίζονται σε ενδεικτικά τιμολόγια 0,16 €/kWh για συμβατικό πρόγραμμα και περίπου 0,05 €/kWh μεσημέρι – 0,26 €/kWh βράδυ για δυναμικό τιμολόγιο.
Για τα μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα, η διασπαρμένη οικιακή αποθήκευση λειτουργεί ως κατανεμημένος «σύμμαχος». Οι μπαταρίες φορτίζουν μεσημέρι, απορροφώντας μέρος της υπερπαραγωγής που σήμερα συμπιέζει τις τιμές χονδρικής κάτω από το μηδέν και οδηγεί σε περικοπές. Ο ΕΠΑΦΗ τονίζει ότι, μέχρι να αναπτυχθούν μεγάλες κεντρικές μπαταρίες, το σύστημα μπορεί να αξιοποιήσει χιλιάδες μικρές οικιακές αποθήκες, χρηματοδοτούμενες από τους ίδιους τους πολίτες.
Δυναμικά τιμολόγια, «πορτοκαλί» τιμές και ρόλος του έξυπνου μετρητή
Από τον Απρίλιο 2026 έχουν ξεκινήσει τα δυναμικά τιμολόγια, τα λεγόμενα «πορτοκαλί», όπου η τιμή της κιλοβατώρας μπορεί να πέσει στα 0,05 € το μεσημέρι και να ανέβει στα 0,25-0,26 € το βράδυ. Η ίδια η ΡΑΑΕΥ έχει αναγνωρίσει ότι αυτά τα προϊόντα συμφέρουν κυρίως όσους μπορούν να μετατοπίσουν κατανάλωση, όπως κάτοχοι ηλεκτρικών οχημάτων ή νοικοκυριά με ευέλικτες ενεργοβόρες συσκευές.
Για τον μέσο καταναλωτή, με ανελαστικά ωράρια μαγειρέματος και θέρμανσης, ένα δυναμικό τιμολόγιο χωρίς μπαταρία μπορεί να αποδειχθεί επιζήμιο. Με μπαταρία όμως, η εικόνα αλλάζει: το σύστημα φορτίζει αυτόματα σε ώρες χαμηλής τιμής και εκφορτίζει σε ώρες αιχμής, μετατοπίζοντας την κατανάλωση χωρίς να απαιτείται αλλαγή συνηθειών. Ο ΕΠΑΦΗ εκτιμά ότι, αν αυτό εφαρμοστεί σε χιλιάδες νοικοκυριά, μπορεί να μειώσει τις βραδινές αιχμές (17:00-22:00 τον χειμώνα, όπως ορίζει η ΡΑΑΕΥ) και να περιορίσει τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Κρίσιμος κρίκος σε αυτό το σχήμα είναι ο ηλεκτρονικός μετρητής, απαραίτητος για τη συμμετοχή σε δυναμικό τιμολόγιο. Ο Σύλλογος υπενθυμίζει ότι ούτως ή άλλως προβλέπεται σταδιακή αντικατάσταση των μετρητών από τον ΔΕΔΔΗΕ, άρα η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού μπαλκονιού μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής της μετάβασης.
Πρόταση για ψηφιακή πλατφόρμα ΥΠΕΝ–ΔΕΔΔΗΕ και μηδενικό ΦΠΑ
Για την πρακτική εφαρμογή του μέτρου, ο ΕΠΑΦΗ προτείνει τη δημιουργία μιας απλής ψηφιακής πλατφόρμας ΥΠΕΝ–ΔΕΔΔΗΕ, κατά το πρότυπο του gov.gr. Ο πολίτης θα υποβάλλει ΑΦΜ, αριθμό παροχής και πιστοποιητικό συμμόρφωσης του kit, με αποδοχή μόνο πιστοποιημένων προϊόντων. Η υποβολή θα επιτρέπει νόμιμη λειτουργία από την ίδια ημέρα και θα ενεργοποιεί δεσμευτική προθεσμία έξι μηνών για αντικατάσταση του υφιστάμενου μετρητή με ηλεκτρονικό από τον ΔΕΔΔΗΕ.
Ένα επιπλέον όφελος θα είναι η δημιουργία πραγματικού μητρώου εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών μπαλκονιού, εργαλείο κρίσιμο για τον σχεδιασμό δικτύου από ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ. Παράλληλα, ο Σύλλογος εισηγείται την εφαρμογή μηδενικού ΦΠΑ στο ενιαίο πακέτο φωτοβολταϊκού και μπαταρίας, αξιοποιώντας την Οδηγία (ΕΕ) 2022/542 που επιτρέπει ρητά μηδενικό συντελεστή στα οικιακά ηλιακά συστήματα έως τον Μάρτιο 2027, όπως ήδη εφαρμόζουν η Γερμανία και η Ολλανδία.
Κατά τον ΕΠΑΦΗ, αυτό δεν συνιστά επιδότηση που επιβαρύνει τον προϋπολογισμό, αλλά εργαλείο φορολογικής πολιτικής που μπορεί να ρίξει τον χρόνο απόσβεσης της ολοκληρωμένης λύσης κάτω από τα 5 χρόνια, σε νοικοκυριά που αποφασίζουν να επενδύσουν.
Επόμενο βήμα: πλαίσιο για οικιακές μπαταρίες με φόρτιση από το δίκτυο
Ο Σύλλογος ανοίγει και μια ευρύτερη συζήτηση: στην ευρωπαϊκή αγορά κυκλοφορούν ήδη plug-and-play οικιακά συστήματα 5-7 kWh, που φορτίζουν τόσο από φωτοβολταϊκό όσο και απευθείας από το δίκτυο μέσω τυπικού ρευματολήπτη, με προγραμματισμό σε ώρες χαμηλών τιμών. Στην Ελλάδα, η οικιακή μπαταρία αναγνωρίζεται μόνο ως βοηθητικός εξοπλισμός φωτοβολταϊκού, χωρίς σαφές πλαίσιο για αυτοτελή χρήση με φόρτιση από το δίκτυο.
Ο ΕΠΑΦΗ θεωρεί ότι η θεσμοθέτηση τέτοιων λύσεων θα μπορούσε να αποτελέσει «κομψή» απάντηση στις περικοπές ΑΠΕ: ο πολίτης γίνεται ενεργό μέρος του δικτύου με δικά του κεφάλαια, χωρίς δημόσια επιβάρυνση, ενώ ταυτόχρονα ωφελείται από φθηνή ενέργεια σε ώρες χαμηλής τιμής.
Ο Σύλλογος καταλήγει ότι δεν χρειάζεται ένα ακόμη μέτρο που θα ανακοινωθεί με πανηγυρισμούς και θα ξεχαστεί σε δύο χρόνια ή θα επιβαρύνει το δίκτυο τις ώρες αιχμής με περιορισμένο όφελος για τον καταναλωτή. Αντίθετα, ζητά ένα μέτρο που θα λειτουργεί ταυτόχρονα υπέρ του πολίτη που επενδύει, των φωτοβολταϊκών που χρειάζονται απορρόφηση και του δικτύου που πιέζεται, με τη μπαταρία ως «κρίκο που λείπει».
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η ουσία της παρέμβασης είναι ότι το «φθηνό» φωτοβολταϊκό μπαλκονιού χωρίς μπαταρία μπορεί να αποδειχθεί ακριβό σε βάθος χρόνου, με μικρό όφελος στον λογαριασμό και πρόσθετη πίεση στο σύστημα. Η μπαταρία, ο έξυπνος μετρητής και το δυναμικό τιμολόγιο μετατρέπουν το ίδιο πάνελ σε εργαλείο πραγματικής εξοικονόμησης, με δυνατότητα απόσβεσης σε λιγότερα από 5-7 χρόνια αν εφαρμοστεί μηδενικός ΦΠΑ. Για την αγορά ενέργειας, η μαζική υιοθέτηση μικρών οικιακών αποθηκών μπορεί να περιορίσει τις περικοπές ΑΠΕ και να συγκρατήσει τις τιμές χονδρικής, δημιουργώντας σταδιακά πιο σταθερό περιβάλλον και για τους προμηθευτές και για τους επενδυτές σε μεγάλα φωτοβολταϊκά.
#φωτοβολταϊκά #ενέργεια #μπαλκόνι #μπαταρίες #λογαριασμοί
