Η Επιτροπή Αναθεώρησης Συντάγματος ξεκινά τις εργασίες της με αιχμή την προσαρμογή των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων στις τεχνολογικές και μιντιακές προκλήσεις της εποχής. Η κυβερνητική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας ανοίγει θεσμική συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και την προστασία των δημοσιογράφων.
Η Επιτροπή Αναθεώρησης Συντάγματος εισέρχεται στην πιο πολιτικά φορτισμένη ενότητά της, καθώς η Νέα Δημοκρατία φέρνει στο τραπέζι αλλαγές στα άρθρα που ρυθμίζουν τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Στο επίκεντρο βρίσκονται η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ελευθερία της έκφρασης στα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και η θεσμική προστασία των δημοσιογράφων από τον εργοδότη τους.
Πώς επιχειρείται η συνταγματική ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει αναθεώρηση του άρθρου 5 ή του 5Α ή ακόμη και εισαγωγή νέου άρθρου 5β, ειδικά αφιερωμένου στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εκεί θα κατοχυρώνεται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη «οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας», με στόχο να περιοριστούν οι κίνδυνοι και να αξιοποιηθούν τα οφέλη της.
Η επιλογή να ανέβει η Τεχνητή Νοημοσύνη στο επίπεδο συνταγματικής ρύθμισης δείχνει πρόθεση μακροχρόνιου πλαισίου, πέρα από απλές νομοθετικές παρεμβάσεις. Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει δύσκολα ερωτήματα για το πόσο συγκεκριμένο μπορεί να είναι το Σύνταγμα σε έναν τεχνολογικό τομέα που αλλάζει με ταχύτητα.
Πώς αλλάζει η συνταγματική προστασία για ΜΜΕ και δημοσιογράφους;
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει αναθεώρηση των άρθρων 14 και 15, ώστε η ελευθερία της έκφρασης να καλύπτει ρητά τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης, πέρα από τον παραδοσιακό Τύπο, τη ραδιοφωνία και την τηλεόραση. Παράλληλα ζητείται η αφαίρεση λεπτομερειακών διατυπώσεων που θεωρείται ότι δεν ταιριάζουν σε ένα κείμενο συνταγματικού κύρους.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην πρόταση για προστασία του δημοσιογράφου έναντι του εργοδότη του, εισάγοντας συνταγματική αναφορά στην εργασιακή και επαγγελματική του ανεξαρτησία. Μια τέτοια ρύθμιση, αν διατυπωθεί με σαφήνεια, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις πιέσεις που ασκούνται στην ενημέρωση από οικονομικά και πολιτικά κέντρα ισχύος.
Ποιες θεσμικές και κοινωνικές εντάσεις φέρνει η συζήτηση;
Η ενότητα των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων αναμένεται να ενεργοποιήσει παρεμβάσεις και από τα άλλα κόμματα, πέρα από την κυβερνητική ατζέντα. Στο τραπέζι τίθενται ζητήματα όπως το αν τα κοινωνικά δικαιώματα καλύπτουν ισότιμα όλες τις ομάδες του πληθυσμού, η απαγόρευση διακρίσεων βάσει σεξουαλικού προσδιορισμού και η ουσιαστική πρόσβαση στην υγεία.
Παράλληλα, η αναφορά στην ελευθερία και ανεξαρτησία του Τύπου δίνει έδαφος για αντιπαράθεση γύρω από το επίπεδο πλουραλισμού και την πραγματική αυτονομία των μέσων ενημέρωσης. Η Επιτροπή Αναθεώρησης Συντάγματος μετατρέπεται έτσι σε πεδίο όπου η τεχνολογική, κοινωνική και θεσμική ατζέντα συμπλέκονται με τις κλασικές κομματικές διαχωριστικές γραμμές.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, μια ρητή συνταγματική πρόβλεψη για την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να σημαίνει ισχυρότερες εγγυήσεις απέναντι σε καταχρηστικές χρήσεις δεδομένων, αλγοριθμικές διακρίσεις ή αδιαφανείς αυτοματοποιημένες αποφάσεις. Ταυτόχρονα, η διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης στα σύγχρονα μέσα μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ποιότητα και την πολυφωνία της ενημέρωσης που λαμβάνετε.
Η συνταγματική θωράκιση του δημοσιογράφου έναντι του εργοδότη του, αν αποτυπωθεί σε λειτουργικές διατάξεις, μπορεί να ενισχύσει την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και να περιορίσει την αυτολογοκρισία. Σε συνδυασμό με πιθανές ρυθμίσεις για απαγόρευση διακρίσεων και πρόσβαση στην υγεία, η αναθεώρηση αυτή αγγίζει τον πυρήνα των καθημερινών δικαιωμάτων σας, από την εργασία έως την ενημέρωση.
Σχόλιο 
: Η επιλογή να συνδεθούν στην ίδια θεσμική συζήτηση η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα σύγχρονα ΜΜΕ και η θέση του δημοσιογράφου αποκαλύπτει ότι η επόμενη φάση της ελληνικής συνταγματικής πολιτικής θα κριθεί στο πεδίο της πληροφορίας και της ισότητας. Το αν η Επιτροπή Αναθεώρησης Συντάγματος θα παραγάγει ουσιαστικές εγγυήσεις ή απλώς γενικές διακηρύξεις θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα.
Διαβάστε επίσης:
Σδούκου καταθέτει κριτική για δωρεάν μεταφορές και ανισότητες
Βορίδης ανοίγει συζήτηση για 50 υπογραφές και τεχνητή νοημοσύνη
#ΝέαΔημοκρατία #ΕπιτροπήΑναθεώρησηςΣυντάγματος #ΤεχνητήΝοημοσύνη #Σύνταγμα #ελευθερίαΤύπου
