Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε συγκρούσεις που δεν μπορούν να κερδίσουν χωρίς πολιτικό κόστος. Το αδιέξοδο αποκαλύπτει τα όρια του αυταρχικού μοντέλου ισχύος και αναδιαμορφώνει τον γεωπολιτικό χάρτη.
Η Ρωσία στην Ουκρανία και οι ΗΠΑ στο Ιράν έχουν βρεθεί σε πολεμικά μέτωπα που διαψεύδουν τις αρχικές πολιτικές προσδοκίες. Και στις δύο περιπτώσεις, η λογική της ισχύος συγκρούεται με τα όρια της πραγματικότητας, με σημαντικές επιπτώσεις για την παγκόσμια ασφάλεια και την οικονομία.
Πώς εγκλωβίστηκαν Πούτιν και Τραμπ σε πολέμους χωρίς έξοδο;
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επενδύσει πολιτικά σε έναν πόλεμο φθοράς στην Ουκρανία, ο οποίος έχει αποτύχει να αποδώσει το υποσχόμενο «άλμα εθνικού μεγαλείου». Η παράταση της σύγκρουσης, με τεράστιο δημοσιονομικό και ανθρώπινο κόστος, δυσκολεύει κάθε κίνηση υποχώρησης χωρίς απώλεια κύρους στο εσωτερικό.
Στην αμερικανική πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει μια λογική στρατιωτικής πίεσης προς το Ιράν, υποτιμώντας τα όρια της αεροπορικής ισχύος και την ικανότητα της Τεχεράνης να απαντήσει ασύμμετρα. Η προσδοκία μιας γρήγορης επιβολής όρων έχει μετατραπεί σε διαπραγμάτευση υπό πίεση, με τον Λευκό Οίκο να αναζητά διέξοδο χωρίς να εμφανιστεί ως ηττημένος.
Ποιο είναι το θεσμικό και γεωπολιτικό διακύβευμα για τη Δύση;
Η Ουκρανία έχει αναδείξει τα όρια της κλασικής στρατιωτικής υπεροχής, με τα drones και τις τεχνολογίες ακριβείας να επιτρέπουν σε μικρότερες δυνάμεις να αναχαιτίζουν μεγαλύτερους στρατούς. Η Ρωσία υφίσταται πλέον οικονομικό και τεχνολογικό κόστος, με επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και διαρκή πίεση από τις δυτικές κυρώσεις.
Παράλληλα, η σύγκρουση με το Ιράν επαναφέρει τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης στα Στενά του Ορμούζ, με άμεσο ενεργειακό αποτύπωμα. Η αμερικανική διοίκηση αναγκάζεται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη προβολής ισχύος και στην αποφυγή ενός περιφερειακού πολέμου που θα έπληττε την παγκόσμια οικονομία και την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως θεσμικού πυλώνα της Δύσης.
Πώς αλλάζει ο συσχετισμός ισχύος στην Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή;
Η παρατεταμένη εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή περιορίζει την προσοχή και τους πόρους που μπορούν να διατεθούν στην Ουκρανία, ανοίγοντας χώρο για πιο ενεργό ρόλο των ευρωπαϊκών κρατών. Η Γαλλία, η Γερμανία και άλλες πρωτεύουσες επιχειρούν να διαμορφώσουν αυτόνομη γραμμή στήριξης προς το Κίεβο, τόσο στρατιωτικά όσο και χρηματοδοτικά.
Για τη Ρωσία, η αρχική προσδοκία ότι μια αμερικανική εμπλοκή στο Ιράν θα αποδυνάμωνε τη δυτική στήριξη προς την Ουκρανία δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως. Η φθορά της ρωσικής οικονομίας, η μερική απομόνωση από τις αγορές κεφαλαίου και η τεχνολογική εξάρτηση από τρίτες χώρες περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών του Κρεμλίνου.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ταυτόχρονη αστάθεια σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή αυξάνει τη γεωπολιτική αξία της ως ενεργειακού και ναυτιλιακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας δημιουργεί ευκαιρίες για μεγαλύτερη συμμετοχή της χώρας σε αμυντικά και ενεργειακά projects, αλλά και την υποχρέωση για πιο συνεκτική εξωτερική πολιτική.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα καλείται να αξιοποιήσει το παράθυρο ευκαιρίας για να εδραιώσει ρόλο αξιόπιστου εταίρου στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας και ενέργειας, διαχειριζόμενη ταυτόχρονα τους κινδύνους από πιθανές διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς και στις τιμές ενέργειας. Η ελληνική στρατηγική πρέπει να συνδυάσει επενδύσεις σε υποδομές, ενεργειακή διαφοροποίηση και ενεργό διπλωματική παρουσία σε Βρυξέλλες, Ουάσινγκτον και περιφερειακά φόρα.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Πτώση στα futures της Wall Street εν μέσω έντασης με Ιράν
ΗΠΑ: Η Honda ανακαλεί 880.000 οχήματα λόγω κινδύνου διάβρωσης
#ΗΠΑ #Ρωσία #Ουκρανία #Ιράν #Γεωπολιτική
