Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας, ένα ενιαίο κείμενο 477 άρθρων. Η κυβέρνηση τον παρουσιάζει ως εργαλείο απλοποίησης και ασφάλειας δικαίου για πολίτες, επαγγελματίες και διοίκηση.
Ένα από τα πιο ογκώδη και τεχνικά νομοθετήματα των τελευταίων ετών φτάνει σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής. Ο νέος «Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας» του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ένα κείμενο το διάσπαρτο πλαίσιο που ρύθμιζε μέχρι σήμερα τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και χρησιμοποιείται ο χώρος στη χώρα.
Πρόκειται για ένα εγχείρημα 477 άρθρων, το οποίο κωδικοποιεί 181 νομοθετήματα ηλικίας έως και 103 ετών, από νόμους και προεδρικά διατάγματα μέχρι βασιλικά και αναγκαστικούς νόμους. Με την κύρωσή του, οι επιμέρους διατάξεις που ενσωματώνονται σε αυτόν παύουν να ισχύουν αυτοτελώς και αντικαθίστανται από το νέο, ενιαίο κείμενο.
Τι αλλάζει θεσμικά με τον νέο Κώδικα;
Τυπικά, ο Κώδικας δεν εισάγει νέο δίκαιο, αλλά αναδιατάσσει ό,τι ήδη ισχύει. Η πολιτική σημασία όμως είναι μεγαλύτερη: για πρώτη φορά η χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία αποκτά ένα «ζωντανό» εργαλείο, στο οποίο κάθε μελλοντική αλλαγή θα ενσωματώνεται απευθείας, ώστε να αποφεύγεται ο κατακερματισμός που χαρακτήρισε την περίοδο μετά τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999.
Η κυβέρνηση προβάλλει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και την ενιαία εφαρμογή των κανόνων σε όλη τη χώρα. Η συγκέντρωση των ρυθμίσεων σε ένα κείμενο αναμένεται να περιορίσει τις διαφορετικές ερμηνείες, τις αντιφάσεις μεταξύ υπηρεσιών και τις υποθέσεις που καταλήγουν στη δικαιοσύνη, ιδίως σε ζητήματα αδειοδοτήσεων, αυθαιρέτων και όρων δόμησης.
Ποιοι επηρεάζονται και πώς θα εφαρμόζεται;
Ο Κώδικας αφορά πρακτικά κάθε πολίτη και φορέα που χρησιμοποιεί τον χώρο: από κατοίκους και επαγγελματίες μέχρι επενδυτές, δήμους, περιβαλλοντικές οργανώσεις και τεχνικούς φορείς. Καλύπτει όλο το φάσμα του χωρικού σχεδιασμού, των αστικών αναπλάσεων, των αδειών δόμησης, της αντιμετώπισης αυθαίρετης δόμησης και των επικίνδυνων οικοδομών.
Δεν εντάσσονται, ωστόσο, ειδικά καθεστώτα όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές ή τα ειδικά χωρικά σχέδια για τουριστικές και άλλες αναπτύξεις, τα οποία παραμένουν στα δικά τους πλαίσια. Η ισχύς του Κώδικα αρχίζει με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ, χωρίς μεταβατικό στάδιο παράλληλης εφαρμογής, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την ετοιμότητα διοίκησης και επαγγελματιών να προσαρμοστούν άμεσα.
Ψηφιακή πρόσβαση και θεσμική θωράκιση
Κεντρικό στοιχείο του εγχειρήματος είναι η δημιουργία νέας ψηφιακής βάσης νομικών δεδομένων στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ο Κώδικας θα είναι δωρεάν προσβάσιμος σε όλους μέσω της βάσης αυτής και του Εθνικού Τυπογραφείου, με δυνατότητες αναζήτησης και γρήγορης πλοήγησης.
Την κατάρτιση ανέλαβε ειδική επιτροπή υπό τον επίτιμο πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας Κώστα Μενουδάκο, με συμμετοχή λειτουργών του ΣτΕ και του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, πανεπιστημιακών και στελεχών του υπουργείου. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου αναδεικνύει ιδιαίτερα τη συμβολή του αείμνηστου υφυπουργού Νίκου Ταγαρά, που είχε την αρμοδιότητα για τα θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη και την αγορά, ο νέος Κώδικας μπορεί να λειτουργήσει ως φίλτρο σταθερότητας σε έναν τομέα που παραδοσιακά γεννά αβεβαιότητα, καθυστερήσεις και διαφωνίες. Η ψηφιακή, δωρεάν πρόσβαση στο ισχύον πλαίσιο περιορίζει την εξάρτηση από αποσπασματική πληροφόρηση και ενισχύει τη διαφάνεια σε αδειοδοτήσεις και επενδύσεις. Ωστόσο, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από το αν οι υπηρεσίες και οι δήμοι θα εφαρμόσουν πράγματι ενιαία τους κανόνες και αν η συνεχής επικαιροποίηση θα γίνει θεσμική πρακτική και όχι εξαίρεση. Σε μια περίοδο έντονης πίεσης για ανάπτυξη και αξιοποίηση γης, η κωδικοποίηση δεν λύνει από μόνη της τις συγκρούσεις συμφερόντων, αλλά προσφέρει ένα πιο καθαρό θεσμικό πεδίο όπου αυτές θα αποτυπώνονται και θα κρίνονται.
#ΚώδικαςΧωροταξίας #Πολεοδομία #Βουλή #Περιβάλλον #Νομοθεσία
