Η θεραπεία CAR-T χαρίζει σε έναν στους τρεις ασθενείς με προχωρημένο Β-κυτταρικό λέμφωμα ζωή χωρίς υποτροπή για πάνω από 10 χρόνια, δείχνοντας ότι μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ίαση. Τα νέα στοιχεία προέρχονται από δεκαετή παρακολούθηση μιας από τις πρώτες ομάδες ασθενών που έλαβαν τη μέθοδο.
Η θεραπεία CAR-T χαρίζει σε έναν στους τρεις ασθενείς με προχωρημένο Β-κυτταρικό λέμφωμα ζωή χωρίς υποτροπή για πάνω από 10 χρόνια, δείχνοντας ότι μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε ίαση. Τα νέα στοιχεία προέρχονται από δεκαετή παρακολούθηση μιας από τις πρώτες ομάδες ασθενών που έλαβαν τη μέθοδο, όταν όλες οι άλλες θεραπείες είχαν αποτύχει.
Πώς λειτουργεί η θεραπεία CAR-T και τι έδειξε η μελέτη;
Η θεραπεία CAR-T είναι μια εξατομικευμένη ανοσοθεραπεία: οι γιατροί συλλέγουν Τ-λεμφοκύτταρα από το αίμα του ασθενούς, τα τροποποιούν γενετικά στο εργαστήριο ώστε να αναγνωρίζουν τα καρκινικά Β-κύτταρα και στη συνέχεια τα επανεισάγουν στον οργανισμό. Τα τροποποιημένα κύτταρα στοχεύουν και καταστρέφουν τα Β-κύτταρα που έχουν γίνει καρκινικά.
Στη νέα ανάλυση παρουσιάζεται παρακολούθηση 10 ετών σε 38 ασθενείς με διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα ή θυλακικό λέμφωμα, οι οποίοι είχαν ήδη εξαντλήσει πολλαπλές χημειοθεραπείες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων. Οι 12 από τους 38 (32%) παραμένουν ζωντανοί χωρίς υποτροπή, με την τελευταία υποτροπή να έχει καταγραφεί το αργότερο 5,4 χρόνια μετά τη θεραπεία – ένδειξη πιθανής οριστικής ίασης.
Για τους ασθενείς με διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β-κύτταρα, η δεκαετής επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου έφτασε το 17%, ενώ για το θυλακικό λέμφωμα ήταν 29%. Η συνολική δεκαετής επιβίωση ήταν 17% και 50% αντίστοιχα, με πολλούς ασθενείς να έχουν ξεκινήσει τη θεραπεία γύρω στα 67 τους χρόνια και σήμερα να βρίσκονται στα μέσα ή τέλη της όγδοης δεκαετίας της ζωής τους.
Ποιες είναι οι παρενέργειες και τα όρια της μεθόδου;
Η μελέτη δείχνει ότι η θεραπεία CAR-T δεν συνοδεύτηκε από ανάπτυξη λεμφώματος που να σχετίζεται με τα τροποποιημένα κύτταρα, μια σπάνια αλλά γνωστή πιθανή επιπλοκή. Ωστόσο, 9 ασθενείς (21%) εμφάνισαν δεύτερο καρκίνο μέσα στη δεκαετία, ποσοστό που οι ερευνητές θεωρούν παρόμοιο με αυτό ασθενών που έχουν λάβει πολλές χημειοθεραπείες.
Η σημαντικότερη μακροχρόνια παρενέργεια είναι η παρατεταμένη έλλειψη Β-λεμφοκυττάρων: σχεδόν οι μισοί ασθενείς είχαν ακόμη Β-κυτταρική ανεπάρκεια 10 χρόνια μετά, επειδή τα CAR-T κύτταρα καταστρέφουν τόσο τα καρκινικά όσο και τα φυσιολογικά Β-κύτταρα. Για να προστατευθούν από λοιμώξεις, χρειάζονται τακτικές εγχύσεις ανοσοσφαιρινών. Αντίθετα, τα υπόλοιπα στοιχεία του ανοσοποιητικού, κυρίως τα Τ-λεμφοκύτταρα, επανήλθαν σε φυσιολογικά επίπεδα και δεν παρατηρήθηκαν ευκαιριακές λοιμώξεις που βλέπουμε σε βαριά ανοσοανεπάρκεια.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι, αν και ο αριθμός των ασθενών είναι μικρός, πρόκειται για τα πιο μακροχρόνια και σταθερά στοιχεία που έχουμε μέχρι σήμερα ότι μια ομάδα ασθενών με προχωρημένα Β-κυτταρικά λεμφώματα μπορεί να θεωρηθεί πρακτικά ιαθείσα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν Έλληνα ασθενή με λέμφωμα που έχει εξαντλήσει τις κλασικές θεραπείες, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η θεραπεία CAR-T δεν είναι απλώς μια «τελευταία ευκαιρία», αλλά σε περίπου 1 στους 3 μπορεί να δώσει μακροχρόνια ύφεση ή και ίαση. Η μέθοδος είναι ήδη διαθέσιμη και στην Ελλάδα, αλλά εφαρμόζεται σε εξειδικευμένα κέντρα και με αυστηρά κριτήρια επιλογής.
Αν εσείς ή δικός σας άνθρωπος έχετε Β-κυτταρικό λέμφωμα με υποτροπές, αξίζει να συζητήσετε με τον αιματολόγο σας αν πληροίτε τις προϋποθέσεις για CAR-T. Πρέπει όμως να γνωρίζετε ότι η θεραπεία συνοδεύεται από σοβαρές πιθανές παρενέργειες και συχνά χρειάζεται μακροχρόνια παρακολούθηση και ενισχύσεις του ανοσοποιητικού με ανοσοσφαιρίνες.
Σε επίπεδο συστήματος υγείας, τα αποτελέσματα ενισχύουν την ανάγκη να οργανωθούν πλήρως τα ελληνικά κέντρα που ήδη εφαρμόζουν CAR-T, να επιταχυνθούν οι εγκρίσεις και να εξασφαλιστεί η αποζημίωση, ώστε οι ασθενείς να μην αναγκάζονται να ταξιδεύουν στο εξωτερικό. Όσο συσσωρεύονται μακροχρόνια δεδομένα, η μέθοδος μπορεί να μετακινηθεί σε νωρίτερα στάδια της νόσου, άρα να προσφέρει ίαση σε ακόμη περισσότερους.
Σχόλιο 
: Τα δεκαετή αποτελέσματα της CAR-T θέτουν ξεκάθαρα την Ελλάδα μπροστά σε μια στρατηγική επιλογή: θα επενδύσει το ΕΣΥ σε λίγα, ισχυρά, δημόσια κέντρα κυτταρικών θεραπειών με επαρκή χρηματοδότηση και προσωπικό ή θα αφήσει την πρόσβαση να εξαρτάται από ιδιωτικές δομές και διασυνοριακές παραπομπές; Η απάντηση θα κρίνει αν η «ίαση» που δείχνουν τα δεδομένα θα γίνει πραγματική δυνατότητα για τον μέσο Έλληνα ασθενή με λέμφωμα.
Πηγή: iatronet.gr
#Λέμφωμα #Καρκίνος #Ανοσοθεραπεία #Αιματολογία #Ογκολογία
