Τέσσερα ιρανικά δεξαμενόπλοια πέρασαν τα Στενά του Ορμούζ με 7 εκατ. βαρέλια αργού, αψηφώντας τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό. Η κίνηση επαναφέρει στο προσκήνιο τον γεωπολιτικό κίνδυνο για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Τέσσερα δεξαμενόπλοια υπό ιρανική σημαία διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ μεταφέροντας περίπου 7 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου, στην πρώτη οργανωμένη έξοδο ιρανικού φορτίου μετά τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων στα μέσα Απριλίου. Τα πλοία Hilda I, Amber, Silvia I και Happiness I είχαν φορτώσει στο νησί Χαργκ, τον βασικό πετρελαϊκό τερματικό του Ιράν, από όπου σε κανονικές συνθήκες διακινείται σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών αργού της χώρας. Κατά τη διέλευση από τα Στενά, οι πομποί του Αυτόματου Συστήματος Αναγνώρισης παρέμειναν απενεργοποιημένοι, ένδειξη ότι η Τεχεράνη επιλέγει πλέον πιο επιθετική τακτική αμφισβήτησης του καθεστώτος αποκλεισμού.
Η επανεκκίνηση των «σκιωδών» ροών ιρανικού πετρελαίου
Τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια αποτελούν μέρος του άτυπου στόλου που χρησιμοποιεί το Ιράν για να διοχετεύει αργό σε ασιατικές αγορές, κυρίως προς την Κίνα, μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο σε θαλάσσιες περιοχές κοντά στη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη. Μετά την έναρξη των ισραηλινοαμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, τα πλοία συνέχισαν για λίγο τη δραστηριότητά τους, αλλά σταμάτησαν τις κινήσεις από τις 13 Απριλίου, όταν η Ουάσιγκτον επέβαλε πλήρη αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια ως απάντηση στην ιρανική απόπειρα αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ. Έκτοτε, μεμονωμένες προσπάθειες παραβίασης του αποκλεισμού είχαν μπλοκαριστεί, με τον αμερικανικό στρατό να ανακοινώνει σειρά επιχειρήσεων κατά δεξαμενόπλοιων που θεωρούνται ότι παραβιάζουν τις κυρώσεις, φτάνοντας μέχρι και σε στοχευμένες ζημιές σε μηχανοστάσια πλοίων για να αποτραπεί ο κατάπλους τους στο Χαργκ.
Η νέα κίνηση της Τεχεράνης δείχνει ότι το Ιράν επιδιώκει να αποκαταστήσει τουλάχιστον μέρος των εξαγωγών του, δοκιμάζοντας τα όρια της αμερικανικής αποφασιστικότητας και την ανοχή των ασιατικών αγοραστών. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει πόσο δύσκολο είναι στην πράξη να εφαρμοστεί πλήρης ενεργειακός αποκλεισμός σε μια χώρα που ελέγχει κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου.
Κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές
Η επανεμφάνιση ιρανικών φορτίων στα Στενά του Ορμούζ αυξάνει τη γεωπολιτική αβεβαιότητα για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Κάθε κλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης μπορεί να οδηγήσει σε νέες επιχειρήσεις κατά δεξαμενόπλοιων, υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου και πιθανές καθυστερήσεις στις ροές από τον Κόλπο. Ακόμη και αν οι όγκοι που διακινούνται παραμένουν περιορισμένοι, ο κίνδυνος διαταραχής σε μια περιοχή από την οποία διέρχονται καθημερινά δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια αρκεί για να στηρίξει ανοδικές πιέσεις στις τιμές και να ενισχύσει την αστάθεια στις αγορές ενέργειας.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική αγορά, η ένταση στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί διπλή πρόκληση. Από τη μία, αυξημένα ασφάλιστρα και πιθανές καθυστερήσεις στις ροές πετρελαίου πιέζουν το ενεργειακό κόστος για βιομηχανία, μεταφορές και ηλεκτροπαραγωγή, με έμμεσο πληθωριστικό αντίκτυπο. Από την άλλη, η ελληνόκτητη ναυτιλία, με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλότερους κινδύνους επιχειρησιακής και ρυθμιστικής συμμόρφωσης, αλλά και με πιθανές ευκαιρίες από αυξημένα ναύλα σε περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς. Η διαχείριση κυρώσεων και ασφαλιστικής κάλυψης γίνεται κρίσιμος παράγοντας για τράπεζες, ασφαλιστικές και ναυτιλιακές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
#Ιράν #ΣτενάτουΟρμούζ #Πετρέλαιο #Ενέργεια #Ναυτιλία
