Η κυβέρνηση ανοίγει τον φάκελο των 1.236 φοροαπαλλαγών, κόστους 22,9 δισ. ευρώ, υπό την πίεση Κομισιόν, ΟΟΣΑ και ΔΝΤ. Η έκβαση θα κρίνει τον δημοσιονομικό χώρο για μελλοντικές ελαφρύνσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα Βασικά:
• Συστηματική επανεξέταση 1.236 φοροαπαλλαγών με κόστος 22,9 δισ. ευρώ
• Κυβέρνηση, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΟΟΣΑ, ΔΝΤ
• Ανακατανομή φορολογικού βάρους και νέος δημοσιονομικός χώρος για μελλοντικές παροχές
Η Αθήνα περνά σε φάση αναμέτρησης με το ίδιο της το φορολογικό μοντέλο, καθώς οι φοροαπαλλαγές έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους πιο κρίσιμους φακέλους της επόμενης περιόδου. Με κόστος 22,9 δισ. ευρώ, περίπου το ένα τρίτο των φορολογικών εσόδων, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις πιέσεις των θεσμών και τις πολιτικές δεσμεύσεις για νέες ελαφρύνσεις. Η επανεξέταση δεν αφορά μόνο τεχνικές ρυθμίσεις, αλλά τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το φορολογικό βάρος σε επιχειρήσεις, ιδιοκτήτες ακινήτων και νοικοκυριά.
Πώς αλλάζει το τοπίο των φοροαπαλλαγών με βάση τις ευρωπαϊκές πιέσεις;
Οι εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ έστειλαν σαφές μήνυμα ότι το σημερινό σύστημα εξαιρέσεων δεν μπορεί να διευρύνεται χωρίς όριο. Παρά τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και την έξοδο από τη λίστα μακροοικονομικών ανισορροπιών, η Ελλάδα διατηρεί ένα από τα πιο εκτεταμένα και πολύπλοκα πλέγματα φορολογικών δαπανών στην Ευρώπη. Η Κομισιόν ζητά συστηματικό έλεγχο κόστους και αποτελεσματικότητας, ο ΟΟΣΑ μιλά για περιορισμό μη αποδοτικών δαπανών και το ΔΝΤ αμφισβητεί το κοινωνικό αποτέλεσμα ορισμένων απαλλαγών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας χαρτογραφεί τις μεγαλύτερες φορολογικές δαπάνες, με στόχο όχι την οριζόντια κατάργηση αλλά τη στοχευμένη αξιολόγηση κάθε μέτρου.
Ποιες κατηγορίες φοροαπαλλαγών μπαίνουν πρώτες στο μικροσκόπιο;
Στο επίκεντρο βρίσκονται απαλλαγές στη φορολογία εισοδήματος επιχειρήσεων, ειδικά καθεστώτα που θεσπίστηκαν σε περιόδους κρίσεων και παλαιά επενδυτικά κίνητρα. Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η φορολογία ακινήτων, όπου οι απαλλαγές στη φορολογία κεφαλαίου ξεπερνούν τα 9 δισ. ευρώ και αφορούν πρώτη κατοικία, μεταβιβάσεις, κληρονομιές, δωρεές και ειδικά καθεστώτα. Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι μέτρα με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα δεν βρίσκονται στο στόχαστρο, αλλά αναγνωρίζει ότι αρκετές εξαιρέσεις πρέπει να επανεκτιμηθούν ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Στον ΦΠΑ, οι 75 διαφορετικές απαλλαγές και ειδικές ρυθμίσεις κοστίζουν περίπου 1 δισ. ευρώ, με τους θεσμούς να αμφισβητούν αν το όφελος φτάνει τελικά στον καταναλωτή ή απορροφάται από την αγορά.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η συζήτηση για τις φοροαπαλλαγές συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα χρηματοδότησης μελλοντικών φοροελαφρύνσεων και κοινωνικών παρεμβάσεων. Ένα μοντέλο σταδιακής αξιολόγησης, όπου μέρος των εξοικονομούμενων πόρων κατευθύνεται σε πιο στοχευμένα μέτρα, μπορεί να αναδιανείμει το φορολογικό βάρος χωρίς τυπική αύξηση συντελεστών. Για τα νοικοκυριά, το διακύβευμα είναι αν θα διατηρηθούν κρίσιμες ελαφρύνσεις σε κατοικία και κληρονομιές, ενώ για τις επιχειρήσεις το ερώτημα είναι ποιες επενδυτικές και εισοδηματικές απαλλαγές θα παραμείνουν ως κίνητρο ανάπτυξης. Η στάση της κυβέρνησης στο ντίζελ, όπου απορρίπτεται άμεση αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης λόγω πληθωρισμού και ενεργειακού κόστους, δείχνει ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με ορίζοντα τις τιμές και την ανταγωνιστικότητα.
Σχόλιο 
: Η επανεξέταση των φοροαπαλλαγών μετατρέπεται σε κεντρικό εργαλείο δημοσιονομικής πολιτικής, με άμεσες επιπτώσεις σε φορολογούμενους και επιχειρήσεις. Για τον Έλληνα καταναλωτή το ζητούμενο είναι να μη θιγούν βασικές κοινωνικές ελαφρύνσεις, ενώ για τις επιχειρήσεις η πρόκληση είναι να διατηρηθούν τα κίνητρα που στηρίζουν επενδύσεις και ρευστότητα. Σε επίπεδο εθνικής οικονομίας, η ικανότητα της κυβέρνησης να ανακατανείμει πόρους χωρίς να διαταράξει τη φορολογική σταθερότητα θα κρίνει και το περιθώριο για μελλοντικές στοχευμένες μειώσεις φόρων.
#φοροαπαλλαγές #ΕλληνικήΟικονομία #φορολογία #ΕΕ #νοικοκυριά
