Τα μικροπλαστικά ήπαρ συνδέονται με σημαντικά μεγαλύτερη βλάβη όταν συνυπάρχει διατροφή πλούσια σε λιπαρά, δείχνει νέα πειραματική μελέτη. Οι ερευνητές βρήκαν υπερδιπλάσιους δείκτες ηπατικής βλάβης σε ποντίκια που εκτέθηκαν σε μικροπλαστικά και ταΐστηκαν με «δυτικού τύπου» διατροφή.
Τα μικροπλαστικά ήπαρ συνδέονται με εντονότερη βλάβη όταν το ζώο ή ο άνθρωπος ακολουθεί διατροφή πλούσια σε λιπαρά και χοληστερόλη, σύμφωνα με νέα πειραματική εργασία. Σε ποντίκια που εκτέθηκαν σε μικροπλαστικά και κατανάλωναν «δυτικού τύπου» διατροφή, οι δείκτες ηπατικής βλάβης στο αίμα ήταν πάνω από διπλάσιοι.
Πώς τα μικροπλαστικά επηρεάζουν το ήπαρ;
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα πανεπιστημίου στις ΗΠΑ και δημοσιεύτηκε σε έγκριτο επιστημονικό περιοδικό. Οι επιστήμονες επέλεξαν το πολυαιθυλένιο, το πιο συχνό πλαστικό που συναντάμε σε σακούλες και συσκευασίες, για να προσομοιώσουν την καθημερινή έκθεση των ανθρώπων.
Σε όλα τα ποντίκια χορηγήθηκαν ίσες ποσότητες μικροπλαστικών για οκτώ εβδομάδες. Η μία ομάδα έλαβε τυπική τροφή, ενώ η άλλη ειδική δίαιτα που μιμείται τη μεταβολική στεατοηπατίτιδα (MASH), δηλαδή προχωρημένη μορφή λιπώδους νόσου του ήπατος με φλεγμονή και βλάβη.
Ο επικεφαλής ερευνητής τόνισε ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά είναι πλέον «αναπόφευκτη», καθώς τα εισπνέουμε, τα καταπίνουμε και έρχονται σε επαφή με το δέρμα μας. Ο στόχος τους ήταν να δουν τι συμβαίνει όταν αυτή η έκθεση συνδυάζεται με μια ήδη επιβαρυντική διατροφή.
Τι νέο βρήκαν για τη βλάβη στο ήπαρ;
Οι ερευνητές δεν έμειναν μόνο στις αιματολογικές εξετάσεις, αλλά «ζουμάρισαν» στο ήπαρ με διαδοχικές τεχνολογίες ανάλυσης ιστών και γονιδιακής έκφρασης. Η πιο προχωρημένη μέθοδος, η χωρική μεταγραφωμική, τους επέτρεψε να χαρτογραφήσουν ακριβώς τα «θερμά σημεία» βλάβης σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων.
Σε αντίθεση με τις κλασικές μεθόδους που δίνουν έναν μέσο όρο για εκατομμύρια κύτταρα, η νέα τεχνική έδειξε συγκεκριμένες μικρές περιοχές με έντονη φλεγμονή και διαταραχή βασικών βιολογικών οδών. Αυτές οι περιοχές ήταν πιο έντονες όταν συνδυάζονταν μικροπλαστικά και δίαιτα υψηλή σε λιπαρά.
Η ομάδα εντόπισε επίσης έναν βασικό γονιδιακό ρυθμιστή, την πρωτεΐνη PPAR-άλφα, που ελέγχει πώς το ήπαρ «καίει» λίπος για ενέργεια. Φάνηκε ότι μέσω της PPAR-άλφα επηρεάζεται και το γονίδιο Anxa2, το οποίο σχετίζεται με την επιδιόρθωση των ιστών, υποδηλώνοντας ότι τα μικροπλαστικά μπορεί να μπλοκάρουν τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας του ήπατος.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η εργασία έγινε σε ζώα και δεν αποδεικνύει άμεσα τι συμβαίνει στους ανθρώπους. Ωστόσο, προσφέρουν ένα νέο πλαίσιο για να μελετηθεί πώς οι περιβαλλοντικές εκθέσεις, όπως τα πλαστικά, μπορούν να επιδεινώνουν υπάρχουσες ηπατικές παθήσεις.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν Έλληνα με αυξημένο βάρος, προδιαβήτη ή λιπώδη διήθηση ήπατος (το λεγόμενο «λιπώδες ήπαρ» στο υπερηχογράφημα), τα ευρήματα στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: η «δυτικού τύπου» διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, τηγανητά και έτοιμα φαγητά, σε συνδυασμό με τη συνεχή έκθεση σε μικροπλαστικά, μπορεί να κάνει το ήπαρ πιο ευάλωτο.
Δεν μπορούμε να αποφύγουμε πλήρως τα μικροπλαστικά, αλλά μπορούμε να μειώσουμε το συνολικό φορτίο. Πρακτικά, αυτό σημαίνει λιγότερη χρήση πλαστικών μπουκαλιών και σακουλών, προτίμηση σε γυάλινες ή ανοξείδωτες συσκευασίες, αποφυγή θέρμανσης φαγητού σε πλαστικά δοχεία και μείωση κατανάλωσης έντονα επεξεργασμένων τροφών που συχνά έρχονται σε πλαστικές συσκευασίες μιας χρήσης.
Εξίσου σημαντικό είναι να προστατεύσετε το ήπαρ σας μεσογειακά: περισσότερα λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο και λιγότερα κόκκινα κρέατα, γλυκά και αλκοόλ. Αν έχετε ήδη λιπώδη νόσο ήπατος, συζητήστε με τον γιατρό σας για έλεγχο βάρους, σακχάρου και χοληστερόλης και ρωτήστε τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τους παράγοντες που το επιβαρύνουν.
Τέλος, τα ευρήματα ενισχύουν τη σημασία των πολιτικών για μείωση της πλαστικής ρύπανσης στην Ελλάδα, όχι μόνο για το περιβάλλον αλλά και για την υγεία. Κάθε μέτρο που περιορίζει τα πλαστικά μίας χρήσης και βελτιώνει την ανακύκλωση μπορεί μακροπρόθεσμα να σημαίνει και λιγότερη επιβάρυνση για το ήπαρ μας.
Σχόλιο 
: Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, με υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας, προδιαβήτη και λιπώδους νόσου ήπατος, αλλά και με σοβαρή θαλάσσια πλαστική ρύπανση, η σύνδεση «μικροπλαστικά – ήπαρ» πρέπει να σημάνει συναγερμό. Η πολιτική για τα πλαστικά μίας χρήσης δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και κρίσιμο στοίχημα για την πρόληψη χρόνιων ηπατικών νοσημάτων στο ΕΣΥ.
Πηγή: iatronet.gr
#μικροπλαστικά #ήπαρ #λιπώδηςνόσοςήπατος #διατροφή #περιβάλλον
