Τα νεογνά ηχητικά μοτίβα τα ξεχωρίζουν ήδη από τις πρώτες ημέρες ζωής, ακόμη και όταν κοιμούνται, δείχνει νέα διεθνής μελέτη. Ο εγκέφαλός τους αντιδρά σε επαναλαμβανόμενους ήχους με τρόπο που θυμίζει ενήλικες, βάζοντας τις βάσεις για τη μελλοντική γλωσσική ανάπτυξη.
Τα νεογνά ηχητικά μοτίβα τα ξεχωρίζουν ήδη από τις πρώτες 4 ημέρες ζωής, ακόμη και στον βαθύ ύπνο, σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα. Η μελέτη δείχνει ότι ο εγκέφαλος των βρεφών αντιδρά σε επαναλαμβανόμενους ήχους μέσα σε «θόρυβο» με τρόπο παρόμοιο με των ενηλίκων.
Πώς αποδείχθηκε ότι τα νεογνά αναγνωρίζουν ηχητικά μοτίβα;
Οι ερευνητές κατέγραψαν την εγκεφαλική δραστηριότητα 33 υγιών νεογέννητων, ηλικίας 0 έως 4 ημερών, την ώρα που κοιμούνταν φυσιολογικά. Χρησιμοποίησαν ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG) υψηλής ανάλυσης με 64 ηλεκτρόδια στο κεφάλι των βρεφών.
Στα κοιμισμένα νεογνά ακούγονταν τυχαίοι ήχοι, μέσα στους οποίους υπήρχε ένα κρυφό, επαναλαμβανόμενο μοτίβο συχνοτήτων. Ο εγκέφαλός τους αντέδρασε μετρήσιμα: πρώτη απόκριση μεταξύ 300 και 600 χιλιοστών του δευτερολέπτου σε κροταφικό και βρεγματικό λοβό, και δεύτερη ενεργοποίηση σε μετωπιαίες και μεσαίες περιοχές.
Τα μοτίβα αυτών των εγκεφαλικών αντιδράσεων μοιάζουν με εκείνα των ενηλίκων, απλώς εμφανίζονται πιο αργά. Οι επιστήμονες αποδίδουν την καθυστέρηση στην ανώριμη μυελίνωση, δηλαδή στο ότι οι νευρικές ίνες των βρεφών δεν έχουν ακόμη «μονωθεί» πλήρως για ταχύτερη μετάδοση σήματος.
Τι μας λέει η μελέτη για τη γλώσσα και την ανάπτυξη;
Η συν-συγγραφέας της μελέτης, Petra Kovács, εξηγεί ότι τα νεογέννητα φαίνεται να διαθέτουν από τη γέννηση μια «εργαλειοθήκη» ακουστικών ικανοτήτων. Από τη βασική αίσθηση της ακοής μέχρι πιο σύνθετες διαδικασίες, αυτές οι δεξιότητες προετοιμάζουν το έδαφος για τη γλωσσική ανάπτυξη.
Κρίσιμο στοιχείο είναι η ικανότητα διάκρισης ανάμεσα σε «κανονικούς» και «ακανόνιστους» ήχους. Η ίδια η γλώσσα είναι μια ακολουθία ηχητικών μοτίβων. Αν ο εγκέφαλος μπορεί να εντοπίζει επαναλαμβανόμενα μοτίβα μέσα στον θόρυβο, κάνει το πρώτο βήμα για να ξεχωρίσει την ανθρώπινη ομιλία από τους ήχους του περιβάλλοντος.
Στους ενήλικες, η ένταση του σήματος επηρεάζει βαθμιαία την εγκεφαλική απόκριση. Στα νεογνά, οι επιστήμονες είδαν κυρίως μια πιο «χονδρική» διάκριση ανάμεσα σε πολύ δυνατά και πολύ αδύναμα ερεθίσματα. Αυτό δείχνει ότι το σύστημα είναι λειτουργικό, αλλά ακόμη σε πρώιμο στάδιο ωρίμανσης.
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, η ερευνητική ομάδα τονίζει ότι παραμένουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα. Δεν γνωρίζουμε ακόμη πώς εξελίσσονται αυτές οι πρώιμες αποκρίσεις με την ηλικία, ούτε αν η ποιότητά τους συνδέεται με μελλοντικές δυσκολίες στη γλώσσα, την προσοχή ή την επικοινωνία. Για να απαντηθούν αυτά, θα χρειαστούν μακροχρόνιες μελέτες παρακολούθησης των ίδιων παιδιών.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν νέο γονιό στην Ελλάδα, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: ο εγκέφαλος του μωρού σας «δουλεύει» από την πρώτη μέρα, ακόμη και όταν κοιμάται. Ακούει, ξεχωρίζει μοτίβα, βάζει τις βάσεις για να κατανοήσει αργότερα τη γλώσσα σας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζονται ειδικά CD, εφαρμογές ή «εκπαιδευτικά» προγράμματα για βρέφη. Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η φυσική αλληλεπίδραση είναι το πιο σημαντικό «ερέθισμα»: μιλήστε στο μωρό σας, τραγουδήστε του, διαβάστε του, ακόμη κι αν νομίζετε ότι «δεν καταλαβαίνει».
Επίσης, υπογραμμίζει πόσο κρίσιμα είναι τα πρώτα χρόνια ζωής. Παιδιά που μεγαλώνουν σε θορυβώδη αλλά «σιωπηλά» σπίτια, χωρίς ποιοτική ομιλία και επικοινωνία, μπορεί να μην αξιοποιήσουν πλήρως αυτές τις έμφυτες δυνατότητες. Για τα πρόωρα ή ευάλωτα νεογνά, δείχνει πόσο σημαντικό είναι να στηρίζονται προγράμματα πρώιμης παρέμβασης και ακουστικού ελέγχου στα ελληνικά μαιευτήρια.
Σχόλιο
: Σε μια χώρα όπου η προσχολική αγωγή και η πρώιμη παρέμβαση παραμένουν άνισα ανεπτυγμένες, τέτοιες μελέτες είναι καμπανάκι για την πολιτεία. Η Ελλάδα χρειάζεται οργανωμένο νεογνικό και παιδιατρικό έλεγχο ακοής, καθώς και στήριξη των γονιών με απλές, επιστημονικά τεκμηριωμένες οδηγίες για το πώς η καθημερινή ομιλία στο σπίτι διαμορφώνει τον εγκέφαλο του παιδιού πολύ πριν το νηπιαγωγείο.
Πηγή: iatronet.gr






