Η παραγραφή φορολογικών υποθέσεων βάζει σε «τουρμπίνα» τον ελεγκτικό μηχανισμό, με την ΑΑΔΕ να τρέχει να κλείσει φακέλους πριν χαθεί οριστικά το δικαίωμα καταλογισμού. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι εκκρεμείς υποθέσεις του 2020, με στόχο να σταλούν τα πρώτα «ραβασάκια» φόρων και προστίμων έως τις αρχές Δεκεμβρίου.
Η παραγραφή φορολογικών υποθέσεων μετατρέπεται σε βασικό χρονοδιακόπτη για την ΑΑΔΕ, η οποία επιταχύνει τους ελέγχους σε εισόδημα, ΦΠΑ και ακίνητα ώστε να μη χαθεί φορολογητέα ύλη στο τέλος του 2026. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν τραπεζικές καταθέσεις, αναδρομικά, εισοδήματα από το εξωτερικό και δηλώσεις ΦΠΑ με «ύποπτα» μηδενικά.
Πώς τρέχει η ΑΑΔΕ πριν την παραγραφή φορολογικών υποθέσεων;
Τα Ελεγκτικά Κέντρα και οι ΔΟΥ καλούνται έως το τέλος Σεπτεμβρίου να στείλουν στην κεντρική διοίκηση αναλυτικές λίστες με όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις που παραγράφονται. Από αυτές θα επιλεγούν κατά προτεραιότητα όσες έχουν υψηλό φορολογικό ενδιαφέρον και αυξημένες πιθανότητες εντοπισμού αδήλωτης ύλης.
Κεντρικό εργαλείο αποτελεί το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών, που επιτρέπει διασταύρωση κινήσεων με τα δηλωμένα εισοδήματα. Στόχος είναι να εντοπιστούν αδικαιολόγητες προσαυξήσεις περιουσίας και εισοδήματα που δεν έχουν φορολογηθεί, πριν το Δημόσιο χάσει οριστικά το δικαίωμα καταλογισμού.
Ποιοι φορολογούμενοι μπαίνουν πρώτοι στο στόχαστρο
Στην πρώτη γραμμή των ελέγχων βρίσκονται εργαζόμενοι και συνταξιούχοι με αδήλωτα αναδρομικά, φορολογούμενοι με αποδοχές από το εξωτερικό, ιδιοκτήτες ακινήτων με «κρυφά» μισθώματα και επαγγελματίες με μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ αλλά έντονη οικονομική δραστηριότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υποθέσεις του φορολογικού έτους 2020, που υπάγονται στον κανόνα της πενταετούς παραγραφής.
Στο ραντάρ μπαίνουν επίσης υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών για ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος, όπου δεν έγινε δεκτή η προεκτίμηση της ΔΟΥ ή του ΚΕ.ΦΟ.Κ. Παράλληλα, ελέγχονται επιχειρήσεις με ψευδή στοιχεία εσόδων ή δαπανών για το 2020, φορολογούμενοι με ανακριβώς δηλωμένα αναδρομικά και ακόμη και απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας του 2021.
Το θεσμικό πλαίσιο, τα εργαλεία και οι προθεσμίες
Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ προβλέπουν αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης πληροφορίας: ηλεκτρονικά αρχεία βεβαιώσεων αποδοχών, συντάξεων και μερισμάτων, αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης και απόκτησης περιουσίας, στοιχεία από το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Περιουσιολογίου και δεδομένα από διεθνή διοικητική συνεργασία. Κάθε τρίτη πηγή πληροφόρησης μπορεί να ενεργοποιήσει εκτιμώμενο προσδιορισμό φόρου, εφόσον προκύπτει ποσό άνω των 30 ευρώ.
Κρίσιμο ορόσημο είναι η 31η Δεκεμβρίου 2026, ημερομηνία παραγραφής για το μεγαλύτερο μέρος των υποθέσεων που τώρα ελέγχονται. Βάσει νομολογίας του ΣτΕ, το Δημόσιο χάνει το δικαίωμα επιβολής φόρων και προστίμων αν η καταλογιστική πράξη δεν έχει κοινοποιηθεί έγκαιρα στον φορολογούμενο, γι’ αυτό και τα σημειώματα πρέπει να αποσταλούν το αργότερο έως τις αρχές Δεκεμβρίου κάθε έτους ελέγχου.
SBC Red Line
Το «αόρατο» διακύβευμα δεν είναι μόνο τα χαμένα έσοδα, αλλά και η αξιοπιστία του φορολογικού συστήματος: αν οι παραγραφές γίνουν κανόνας, το μήνυμα προς τους συνεπείς φορολογούμενους είναι καταστροφικό. Η ένταση των ελέγχων στο παρά πέντε δείχνει ότι ο σχεδιασμός παραμένει οριακά αντιδραστικός.
Για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα, η πρακτική συνέπεια είναι ξεκάθαρη: όποιος έχει «γκρίζες ζώνες» στο 2020 κινδυνεύει να τις δει να μετατρέπονται σε βεβαιωμένους φόρους και πρόστιμα, με πολύ περιορισμένο χρόνο αντίδρασης. Η έγκαιρη εσωτερική επανεξέταση δηλώσεων και παραστατικών είναι πλέον θέμα διαχείρισης ρίσκου, όχι γραφειοκρατικής τυπικότητας.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η ψηφιοποίηση (τραπεζικοί λογαριασμοί, περιουσιολόγιο, διεθνείς ανταλλαγές δεδομένων) αλλάζει οριστικά το τοπίο της φοροδιαφυγής. Το επόμενο στοίχημα δεν είναι απλώς να «προλάβει» η Διοίκηση την παραγραφή, αλλά να περάσει σε ένα καθεστώς μόνιμης, προληπτικής συμμόρφωσης, όπου οι εκπλήξεις της τελευταίας στιγμής θα είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας.
Διαβάστε επίσης:
Βραχυχρόνιες μισθώσεις: Ο χάρτης, τα κέρδη και η πίεση στις πόλεις
Καθυστέρηση ΟΣΔΕ 2026: Πώς πιέζει ρευστότητα και πληρωμές
#ΑΑΔΕ #φορολογικοίέλεγχοι #παραγραφή #φορολογικέςυποθέσεις #φορολογίαεισοδήματος #ΦΠΑ #τραπεζικέςκαταθέσεις #αναδρομικά #εισόδημαεξωτερικού #φορολογίαακινήτων #τέληκυκλοφορίας #φοροδιαφυγή #επιχειρήσεις #ΔΟΥ #ΕλεγκτικάΚέντρα
