Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δηλώνει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αξιόπιστος μεσολαβητής για την Ουκρανία, επειδή έχει πάρει ανοικτά θέση στη σύγκρουση. Η τοποθέτηση συνδέεται με την κρίση εμπιστοσύνης Ρωσίας–ΕΕ και τις ενεργειακές εξαρτήσεις του παρελθόντος.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ευρωπαϊκής διαμεσολάβησης στην ουκρανική σύγκρουση, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη έχει απολέσει την αξιοπιστία της ως ουδέτερος παράγοντας. Όπως ανέφερε, ένας μεσολαβητής «πρέπει να είναι ουδέτερος» ώστε να τον εμπιστεύονται και οι δύο πλευρές, κάτι που, κατά την εκτίμησή του, δεν ισχύει για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Γιατί ο Πούτιν απορρίπτει τον ρόλο της Ευρώπης;
Ο Πούτιν τόνισε ότι η Μόσχα «ποτέ δεν είπε όχι» σε επαφές με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η εμπιστοσύνη υπονομεύεται όταν Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούν ανοιχτά για την ανάγκη «στρατηγικής ήττας» της Ρωσίας. Με αυτό το επιχείρημα, επιχειρεί να παρουσιάσει την ΕΕ όχι ως πιθανό διαμεσολαβητή, αλλά ως άμεσο πολιτικό αντίπαλο.
Η αναφορά του στη «στρατηγική ήττα» δεν είναι τυχαία. Αποτελεί υπενθύμιση της ρητορικής που έχει υιοθετηθεί σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπου η στήριξη προς την Ουκρανία συνδέεται με τον στόχο να περιοριστεί δραστικά η ρωσική ισχύς. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ρώσος πρόεδρος επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης για το διπλωματικό αδιέξοδο στην ευρωπαϊκή πλευρά.
Η ενεργειακή διάσταση και η γερμανική εμπειρία
Ο Πούτιν επανέφερε και το ενεργειακό παρελθόν Ευρώπης–Ρωσίας, αναφερόμενος ειδικά στη Γερμανία. Εξήρε τον πρώην καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ, σημειώνοντας ότι συνέβαλε στη δημιουργία υποδομών που εξασφάλισαν στη Γερμανία πρόσβαση σε φθηνές ρωσικές προμήθειες ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο, ο Ρώσος πρόεδρος υπενθυμίζει την περίοδο στενής ενεργειακής συνεργασίας, σε αντίθεση με τη σημερινή πορεία απεξάρτησης.
Η επίκληση του ενεργειακού παρελθόντος λειτουργεί ως έμμεση κριτική στις σημερινές ευρωπαϊκές επιλογές. Ο Πούτιν επιχειρεί να δείξει ότι, όταν οι σχέσεις ήταν στενές, η Ευρώπη απολάμβανε χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, ενώ τώρα αντιμετωπίζει «ενεργειακά προβλήματα». Έτσι συνδέει την πολιτική αντιπαράθεση με τις οικονομικές συνέπειες για τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Ποιες είναι οι θεσμικές συνέπειες για την ευρωπαϊκή διπλωματία;
Η θέση του Κρεμλίνου θέτει υπό αμφισβήτηση τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως αυτόνομου διπλωματικού παράγοντα στην ουκρανική κρίση. Αν η Ρωσία δεν αναγνωρίζει την ΕΕ ως αξιόπιστο μεσολαβητή, η διαδικασία αναζήτησης πολιτικής λύσης μετατοπίζεται σε άλλους δρώντες, όπως ο ΟΗΕ ή μεμονωμένα κράτη εκτός Ευρώπης. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να διαμορφώσουν οι ίδιοι το πλαίσιο μιας μελλοντικής διαπραγμάτευσης.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή αφορά άμεσα τη θέση της χώρας μέσα στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας και ενέργειας. Αν η ΕΕ αποδυναμωθεί ως διαμεσολαβητής, μικρότερα κράτη-μέλη, όπως η Ελλάδα, θα εξαρτώνται ακόμη περισσότερο από τις αποφάσεις των μεγάλων δυνάμεων για την πορεία της σύγκρουσης και τις επιπτώσεις της σε ασφάλεια, τιμές ενέργειας και περιφερειακή σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
#Πούτιν #Ρωσία #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Ουκρανία #Ενέργεια
