Η μεγαλύτερη κρίση στη δεξαμενόπλοια αγορά των τελευταίων δεκαετιών εξελίσσεται στον Περσικό Κόλπο
Περισσότερα από 160 δεξαμενόπλοια της διεθνούς αγοράς παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο της Μέσης Ανατολής περισσότερες από 100 ημέρες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, δημιουργώντας μια πρωτοφανή κατάσταση για τη ναυτιλιακή βιομηχανία και τις παγκόσμιες ενεργειακές αλυσίδες.
Τα στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence δείχνουν ότι η έξοδος πλοίων από την περιοχή έχει σχεδόν παγώσει, καθώς κανένα δεξαμενόπλοιο της συμβατικής αγοράς δεν έχει εγκαταλείψει τον Κόλπο της Μέσης Ανατολής κατά τη διάρκεια του Ιουνίου. Παρά τις προσπάθειες ορισμένων πλοιοκτητών να αποσύρουν πλοία από τη ζώνη υψηλού κινδύνου, η επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παραλύσει σημαντικό μέρος του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου.
Η κατάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς περισσότερα από 3.000 μέλη πληρωμάτων παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή, ενώ οι ναυτασφαλιστικές εταιρείες διατηρούν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα τα πολεμικά ασφάλιστρα.
Τα VLCCs στο επίκεντρο της κρίσης
Τα μεγαλύτερα θύματα της κρίσης παραμένουν τα VLCCs (Very Large Crude Carriers), τα οποία αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των μεταφορών αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ασία.
Από τα πλοία που βρίσκονταν στην περιοχή κατά την έναρξη του πολέμου, μόλις 19 VLCCs κατάφεραν να διαπλεύσουν τα Στενά του Ορμούζ και να αποχωρήσουν, ενώ 55 παραμένουν εγκλωβισμένα. Η εικόνα αυτή υπογραμμίζει το μέγεθος της διαταραχής που αντιμετωπίζει η παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Στις υπόλοιπες κατηγορίες η εικόνα είναι παρόμοια. Στα suezmax παραμένουν εγκλωβισμένα 18 πλοία, στα aframax/LR2 η πλειονότητα των πλοίων εξακολουθεί να βρίσκεται εντός του Κόλπου, ενώ στα panamax/LR1 οι αναχωρήσεις παραμένουν περιορισμένες. Ακόμη πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στα MR tankers, όπου μόλις 10 από τα 63 πλοία που είχαν εγκλωβιστεί έχουν καταφέρει να εξέλθουν από την περιοχή.
Η πρακτική συνέπεια είναι ότι σημαντική χωρητικότητα μεταφοράς πετρελαίου παραμένει εκτός αγοράς, δημιουργώντας τεχνητή έλλειψη διαθέσιμων πλοίων και πιέζοντας ανοδικά τους ναύλους σε όλες τις βασικές διαδρομές.
Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες διαθέτουν τον μεγαλύτερο αριθμό εγκλωβισμένων δεξαμενόπλοιων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, συνολικά 35 ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια παραμένουν στον Κόλπο της Μέσης Ανατολής. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη διαχρονικά ισχυρή παρουσία της ελληνικής ναυτιλίας στις μεταφορές αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς τις αγορές της Ασίας και της Ευρώπης.
Παρά το γεγονός ότι οι υψηλοί ναύλοι δημιουργούν θεωρητικά σημαντικές ευκαιρίες κερδοφορίας, η αδυναμία ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπει μεγάλο μέρος του στόλου σε ανενεργό κεφάλαιο, ενώ παράλληλα αυξάνει το λειτουργικό κόστος και το ρίσκο για τους πλοιοκτήτες.
Η ενεργειακή αγορά σε κατάσταση αναμονής
Η παράταση της κρίσης στο Ορμούζ επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Τα Στενά αποτελούν τη σημαντικότερη ενεργειακή θαλάσσια αρτηρία του πλανήτη, καθώς μέσω αυτών διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Κάθε ημέρα που η ναυσιπλοΐα παραμένει περιορισμένη αυξάνει την αβεβαιότητα για τις αγορές, στηρίζει τις τιμές του πετρελαίου και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την επιστροφή στην κανονικότητα. Αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι ακόμη και αν υπάρξει πολιτική συμφωνία μέσα στις επόμενες εβδομάδες, θα απαιτηθούν μήνες μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η εμπιστοσύνη των πλοιοκτητών και των ασφαλιστών.
SBC Shipping Desk – Σχολιο
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει πλέον μετατραπεί από γεωπολιτικό γεγονός σε δομικό πρόβλημα της παγκόσμιας ναυτιλιακής αγοράς. Περισσότερα από 160 δεξαμενόπλοια παραμένουν ουσιαστικά εκτός εμπορικής δραστηριότητας, ενώ η ενεργειακή αλυσίδα εφοδιασμού λειτουργεί υπό καθεστώς έκτακτης ανάγκης. Για την ελληνική ναυτιλία, η οποία διαθέτει τη μεγαλύτερη παρουσία στην περιοχή, οι εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων θα είναι καθοριστικές τόσο για τα έσοδα όσο και για τη διαχείριση του επιχειρησιακού κινδύνου.
