Στενά του Ορμούζ παραμένουν ο αδύναμος κρίκος της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας, ακόμη και μετά τη συμφωνία αποκλιμάκωσης ΗΠΑ–Ιράν. Η επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού δεν σημαίνει άμεση επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα, καθώς νάρκες, ασφάλιστρα κινδύνου και γεωπολιτική αβεβαιότητα κρατούν ψηλά το κόστος.
Στενά του Ορμούζ παραμένουν ο κομβικός δίαυλος από τον οποίο διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά η πρόσφατη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δεν αρκεί για να επαναφέρει άμεσα την ομαλότητα. Η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η περιορισμένη χαλάρωση κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο βελτιώνουν το κλίμα, όμως η πραγματική ροή φορτίων θα καθυστερήσει εβδομάδες ή και μήνες.
Πόσο γρήγορα μπορούν τα Στενά του Ορμούζ να γίνουν ξανά ασφαλή;
Πρώτο εμπόδιο είναι η αποναρκοθέτηση, καθώς το Ιράν έχει ποντίσει νάρκες που πρέπει να εντοπιστούν με ναρκαλιευτικά, υποβρύχια drones και σόναρ, διαδικασία που εκτιμάται ότι μπορεί να διαρκέσει 40 έως 50 ημέρες. Ακόμη και τότε, ανεξάρτητοι παρατηρητές θα χρειαστεί να πιστοποιήσουν «διαδρόμους χωρίς νάρκες», πριν οι μεγάλοι ναυτιλιακοί όμιλοι θεωρήσουν το πέρασμα επιχειρησιακά αποδεκτό.
Την ίδια ώρα, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων παραμένουν αγκυροβολημένα στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν, με χιλιάδες ναυτικούς σε ιδιότυπη ομηρία. Η επανεκκίνηση των ροών θα γίνει σταδιακά, καθώς οι εταιρείες θα αξιολογούν καθημερινά τον κίνδυνο, ενώ ορισμένες χώρες-πλοιοκτήτες, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικές σε σχέση με παραδοσιακά πιο ριψοκίνδυνους στόλους, όπως ο ελληνόκτητος.
Πώς επηρεάζονται οι τιμές ενέργειας και η παγκόσμια ναυτιλιακή αγορά;
Το δεύτερο μεγάλο εμπόδιο είναι τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, τα οποία από επίπεδα κάτω του 0,1% της αξίας του πλοίου προπολεμικά, έχουν εκτιναχθεί στο 1% έως 4% ανά διέλευση. Για ένα τυπικό δεξαμενόπλοιο αξίας 200.000.000 δολαρίων, αυτό μεταφράζεται σε πρόσθετο κόστος 2.000.000 έως 8.000.000 δολαρίων ανά ταξίδι, επιβαρύνοντας άμεσα τα ναύλα και, τελικά, τις τιμές ενέργειας και μεταφορών.
Παράλληλα, οι ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο, από τερματικούς σταθμούς LNG μέχρι εγκαταστάσεις φόρτωσης αργού πετρελαίου, χρειάζονται εκτεταμένους ελέγχους ασφαλείας και επισκευές. Εκτιμήσεις διεθνών οίκων κάνουν λόγο για επαναφορά περίπου του 80% των προπολεμικών ροών μέσω Ορμούζ μέχρι τις αρχές φθινοπώρου, με το φυσικό αέριο να καθυστερεί περισσότερο λόγω ζημιών σε κρίσιμους κόμβους, όπως το Ρας Λαφάν στο Κατάρ.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη στα Στενά του Ορμούζ έχει διπλή ανάγνωση, καθώς η χώρα είναι ταυτόχρονα μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη και καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Από τη μία πλευρά, τα υψηλά ναύλα και τα αυξημένα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου ενισχύουν τα έσοδα των ελληνικών ναυτιλιακών ομίλων που αναλαμβάνουν ρίσκο στη συγκεκριμένη διαδρομή, βελτιώνοντας τα αποτελέσματα χρήσης και τη ρευστότητά τους.
Από την άλλη, η παρατεταμένη αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να διατηρήσει την ενεργειακή τιμή σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι θα δικαιολογούσαν τα θεμελιώδη, επιβαρύνοντας το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων και βιομηχανικής παραγωγής στην Ελλάδα. Αυτό μεταφράζεται σε πιέσεις στο εμπορικό ισοζύγιο, σε δυσκολότερη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και σε μεγαλύτερη ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές ενεργειακής αποδοτικότητας και διαφοροποίησης προμηθευτών από την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σχόλιο 
: Η μερική επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ δεν πρέπει να εκληφθεί ως λήξη συναγερμού, αλλά ως μεταβατική περίοδος αυξημένης μεταβλητότητας σε ενέργεια και ναύλους, όπου η ελληνική οικονομία κερδίζει μέσω ναυτιλίας αλλά δοκιμάζεται στο ενεργειακό κόστος. Για την Αθήνα, η συγκυρία ενισχύει την ανάγκη επιτάχυνσης επενδύσεων σε ΑΠΕ, υποδομές LNG και διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ώστε η γεωπολιτική αστάθεια στον Περσικό Κόλπο να επηρεάζει ολοένα λιγότερο την ανταγωνιστικότητα και το διαθέσιμο εισόδημα.
Διαβάστε επίσης:
ΕΕ προαναγγέλλει άρση κυρώσεων στο Ιράν υπό όρους
Ιράν: Τέλος του πολέμου, αρχή δύσκολης εξομάλυνσης στην ενέργεια
#ΣτενάτουΟρμούζ #Πετρέλαιο #Ναυτιλία #Ενέργεια #ΕλληνικήΟικονομία
