Το Στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να επιστρέψει στην προπολεμική «κανονικότητα», σύμφωνα με το μήνυμα που μετέφερε το Ομάν σε Ευρωπαίους αξιωματούχους. Στο τραπέζι βρίσκονται πλέον σενάρια τελών και διοδίων που θα μπορούσαν να ανατρέψουν το κόστος και τη γεωπολιτική της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Το Στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να επιστρέψει στην προπολεμική «κανονικότητα», σύμφωνα με το μήνυμα που μετέφερε το Ομάν σε Ευρωπαίους αξιωματούχους. Η προειδοποίηση συνοδεύεται από το ενδεχόμενο επιβολής τελών σε διερχόμενα πλοία, με δυτικές κυβερνήσεις να βλέπουν νομικό και ενεργειακό ντόμινο.
Στενό του Ορμούζ: από «ουδέτερη λωρίδα» σε πηγή εσόδων;
Αξιωματούχοι του Ομάν ξεκαθαρίζουν ότι θα τηρήσουν το διεθνές ναυτικό δίκαιο, αλλά ανοίγουν παράθυρο για χρεώσεις σε υπηρεσίες απορρύπανσης και πλοήγησης. Δεν είναι σαφές αν τα τέλη θα είναι υποχρεωτικά, ωστόσο οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η χώρα μελετά πρότυπα από άλλα σημεία συμφόρησης, όπως το Στενό της Μαλάκα.
Οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και οι γείτονες στον Κόλπο φοβούνται ότι μπορεί να στηθεί κοινό σύστημα διοδίων από Ομάν και Ιράν. Η επιβολή τελών εκτιμάται ότι θα κόστιζε στις ναυτιλιακές δεκάδες δισ. δολάρια ετησίως, με μεγάλες δυνάμεις να προειδοποιούν πως κάτι τέτοιο θα παραβίαζε το ναυτικό δίκαιο.
Διπλό παιχνίδι Ομάν, πίεση Ιράν και ανησυχία Δύσης
Το Ομάν στέλνει μικτά μηνύματα: από τη μια κοινή δήλωση με το Ιράν για συζήτηση «λειτουργίας και κόστους» της πλωτής οδού, από την άλλη υπογραφή κειμένου του Συμβουλίου Συνεργασίας ΗΠΑ–Κόλπου που «απορρίπτει τυχόν διόδια ή τέλη». Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη δεύτερη δήλωση «καλά νέα», ωστόσο η αβεβαιότητα παραμένει.
Αξιωματούχοι του Ομάν αναγνωρίζουν σε Ευρωπαίους ότι δέχονται έντονες πιέσεις από την Τεχεράνη, η οποία παραμένει η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον Κόλπο. Ο αναλυτής Μπάντερ Αλ-Σάιφ περιγράφει το σουλτανάτο ως «παγιδευμένο ανάμεσα σε σφύρα και άκμονα», προειδοποιώντας ότι η παραδοσιακή ουδετερότητα του Ομάν μπορεί να αποδειχθεί πλέον μειονέκτημα.
Ιράν, ασφάλιση πλοίων και ο κίνδυνος παγκόσμιου προηγούμενου
Το Ιράν, που είχε κλείσει το Στενό του Ορμούζ όταν ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί από ΗΠΑ και Ισραήλ, επιμένει τώρα σε κοινή διαχείριση της κυκλοφορίας με το Ομάν. Ήδη ζητά από τα διερχόμενα πλοία να υποβάλουν αίτηση για ασφάλιση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι πολιτικές θα είναι δωρεάν μόνο για περίπου 60 ημέρες.
Το ζήτημα αποτελεί κεντρικό σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν για μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία μετά από σχεδόν τέσσερις μήνες πολέμου. Ο Ρούμπιο προειδοποίησε ότι αν το Ιράν δεν κρατήσει το στενό «χωρίς χρέωση», θα ανοίξει ο δρόμος για παρόμοια τέλη σε άλλα παγκόσμια «στενά», με κίνδυνο γενικευμένου χάους στις θαλάσσιες μεταφορές.
Ροές πετρελαίου, τιμές αργού και ασφάλεια πλοίων
Οι ροές πετρελαίου μέσω του Ορμούζ έχουν αυξηθεί μετά την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, οδηγώντας σε σημαντική πτώση των τιμών του αργού. Ωστόσο, η κίνηση παραμένει αισθητά κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα και οι κίνδυνοι για τα πλοία δεν έχουν εκλείψει.
Την Πέμπτη, το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων «Ever Lovely» επλήγη στο στενό, υπενθυμίζοντας ότι η ασφάλεια παραμένει εύθραυστη. Στο διπλωματικό πεδίο, ο Εμανουέλ Μακρόν υποδέχεται τον Σουλτάνο Χάιταμ μπιν Ταρίκ στο Παρίσι, με την ατζέντα να εστιάζει στην «ελεύθερη και άνευ όρων διέλευση» από το Ορμούζ.
SBC Red Line
Η συζήτηση για τέλη στο Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς τεχνικό θέμα ναυτιλίας, αλλά διαπραγματευτικό χαρτί σε μια υπό διαμόρφωση αρχιτεκτονική ασφάλειας στον Κόλπο. Όποιος ελέγχει τους όρους διέλευσης, αποκτά διαπραγματευτική ισχύ πολύ πέρα από τα άμεσα έσοδα.
Για τις ναυτιλιακές και τους φορτωτές, ακόμη και η απλή πιθανότητα τελών μεταφράζεται σε υψηλότερα ασφάλιστρα, ανατιμολόγηση συμβολαίων και μεγαλύτερη μεταβλητότητα στο κόστος μεταφοράς ενέργειας και εμπορευμάτων. Στην πράξη, το ρίσκο τιμολογείται ήδη, πριν καν αποφασιστεί το αν και το πώς των χρεώσεων.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι αν επικρατήσει το μοντέλο «πληρώνω για να περάσω» σε ένα τόσο κρίσιμο σημείο, δύσκολα θα μείνει περιορισμένο στον Κόλπο. Το επόμενο στοίχημα για κυβερνήσεις και αγορές είναι αν θα κατοχυρωθεί ως εξαίρεση ή αν θα γίνει επικίνδυνο προηγούμενο για όλα τα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα.
Διαβάστε επίσης:
ΙΜΟ προειδοποιεί και ζητά εγγυήσεις μετά την εκκένωση 115 πλοίων
Ιράν: Φρουροί της Επανάστασης προειδοποιούν για διέλευση τάνκερ
#ΣτενότουΟρμούζ #Ομάν #Ιράν #ΗΠΑ #ναυτικόδίκαιο #διόδιαπλοίων #ναυτιλία #ΠερσικόςΚόλπος #πετρέλαιο #ΕμανουέλΜακρόν #ΜάρκοΡούμπιο #θαλάσσιεςοδοί #ασφάλειαπλοίων #γεωπολιτική #ενεργειακέςαγορές
