Η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Μαρία Συρεγγέλα και ο Γενικός Εισηγητής της ΚΣΣΕ Lord Michael German αντιδρούν στην πρόσκληση των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες. Ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να σταματήσει τις αναγκαστικές επιστροφές στο Αφγανιστάν και να συνδέσει κάθε επαφή με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σε μια συγκυρία όπου η ευρωπαϊκή συζήτηση για τις επιστροφές στο Αφγανιστάν επανέρχεται στο προσκήνιο, η Μαρία Συρεγγέλα και ο Lord Michael German παρεμβαίνουν θεσμικά, θέτοντας σαφές πολιτικό και ηθικό όριο. Με κοινή δήλωσή τους, καταγγέλλουν την επικείμενη συνάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τους de facto εκπροσώπους των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες, θεωρώντας ότι η ίδια η πρόσκληση εμπεριέχει κίνδυνο νομιμοποίησης του καθεστώτος.
Τι αμφισβητούν για την πρόσκληση των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες
Η κ. Συρεγγέλα, ως Εισηγήτρια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την επιδείνωση των δικαιωμάτων των γυναικών στο Αφγανιστάν, και ο Γενικός Εισηγητής για τη Μετανάστευση και το Άσυλο Lord Michael German, επισημαίνουν ότι η πρόσκληση των Ταλιμπάν δεν είναι μια ουδέτερη διπλωματική κίνηση. Τη χαρακτηρίζουν κίνηση που «ενέχει τον κίνδυνο νομιμοποίησης» ενός καθεστώτος το οποίο, όπως τονίζουν, έχει προχωρήσει στη θεσμοθέτηση της βίας κατά των γυναικών και του γάμου με κορίτσια στην αρχή της εφηβείας.
Οι δύο αξιωματούχοι θέτουν ως μοναδικό θεμιτό πλαίσιο επαφής με τις αρχές των Ταλιμπάν τη ρητή και άνευ όρων δέσμευση για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υπογραμμίζουν ότι κάθε διάλογος θα έπρεπε να στοχεύει αποκλειστικά στην προστασία γυναικών, κοριτσιών και μειονοτήτων, κάτι που, όπως αναφέρουν, δεν υπηρετείται από την πρόσκληση για συνομιλίες στις Βρυξέλλες με αντικείμενο τις επιστροφές.
Η θεσμική μνήμη της ΚΣΣΕ και η εικόνα του Αφγανιστάν
Στην κοινή δήλωση γίνεται ρητή αναφορά στο ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 2023. Εκεί είχε καταγραφεί ότι οι επιθέσεις κατά των δικαιωμάτων των γυναικών αποτελούν κεντρική πολιτική προτεραιότητα των Ταλιμπάν, όχι παρεπόμενο της διακυβέρνησής τους. Η υπενθύμιση αυτή λειτουργεί ως θεσμική υπενθύμιση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις ήδη διατυπωμένες θέσεις του ευρωπαϊκού συστήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παράλληλα, Συρεγγέλα και German επικαλούνται στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, παρουσιάζοντας μια εικόνα Αφγανιστάν που παραμένει «δραματική και βαθιά ασταθής». Κάνουν λόγο για συνεχιζόμενες διώξεις, βασανιστήρια και καταστολή εις βάρος γυναικών, μειονοτήτων και αντιφρονούντων, ενώ επισημαίνουν ότι οι ένοπλες εχθροπραξίες με το Πακιστάν επιδεινώνουν περαιτέρω την κατάσταση ασφαλείας.
Κόκκινη γραμμή στις απελάσεις γυναικών και παιδιών
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δύο εισηγητές χαράσσουν σαφή κόκκινη γραμμή: οι απελάσεις γυναικών και παιδιών προς το Αφγανιστάν χαρακτηρίζονται «απολύτως απαράδεκτες». Η διατύπωση αυτή δεν αφορά μόνο την ηθική διάσταση, αλλά και την ουσία του διεθνούς δικαίου προστασίας προσφύγων, το οποίο απαγορεύει την επιστροφή σε χώρες όπου απειλείται σοβαρά η ζωή ή η ελευθερία των επιστρεφόμενων.
Η δήλωση μετατρέπεται έτσι σε πολιτικό μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αναζητούν τρόπους περιορισμού των ροών μέσω εντατικοποίησης των επιστροφών. Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι, με τα σημερινά δεδομένα στο Αφγανιστάν, η συζήτηση για επανεισδοχές γυναικών και παιδιών δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τι ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Στο τελικό τους μήνυμα, η Μαρία Συρεγγέλα και ο Lord Michael German απευθύνουν σαφή έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη. «Καλούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να σταματήσουν τις αναγκαστικές επιστροφές στο Αφγανιστάν και να εξαρτήσουν κάθε επαφή με τους Ταλιμπάν από τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», αναφέρουν.
Η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από το τεχνικό επίπεδο των διαδικασιών επιστροφής στο πολιτικό επίπεδο των όρων υπό τους οποίους η Ευρώπη συνομιλεί με καθεστώτα που αμφισβητούν θεμελιώδη δικαιώματα. Θέτει, ουσιαστικά, ως προϋπόθεση για κάθε θεσμική επαφή την ύπαρξη απτών δεσμεύσεων και εγγυήσεων για τις γυναίκες, τα κορίτσια και τις μειονότητες στο Αφγανιστάν.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα πολίτη, η παρέμβαση αυτή φωτίζει τη σύνδεση ανάμεσα στην εξωτερική πολιτική, τη μεταναστευτική διαχείριση και τις θεμελιώδεις αξίες της Ευρώπης. Αν η γραμμή που προτείνουν Συρεγγέλα και German επικρατήσει, η ΕΕ –και κατ’ επέκταση η Ελλάδα– θα κληθεί να επενδύσει περισσότερο σε μηχανισμούς προστασίας ευάλωτων προσφύγων, ιδίως γυναικών και παιδιών από το Αφγανιστάν, αντί να βασίζεται σε αναγκαστικές επιστροφές. Αυτό μπορεί να σημαίνει αυξημένες απαιτήσεις για υποδομές υποδοχής, διαδικασίες ασύλου και ένταξης, αλλά και πιο συνεκτική ευρωπαϊκή πολιτική που δεν θα αντιμετωπίζει τη μετανάστευση μόνο ως ζήτημα ασφάλειας, αλλά και ως δοκιμασία αξιοπιστίας του κράτους δικαίου.
#Συρεγγέλα #Ταλιμπάν #Αφγανιστάν #ΚΣΣΕ #ΑνθρώπιναΔικαιώματα
