Οι σχέσεις Γερμανίας Βρετανίας μπαίνουν σε νέα φάση, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit και λίγο πριν την αποχώρηση του Κιρ Στάρμερ από την πρωθυπουργία. Η επόμενη κυβέρνηση στο Λονδίνο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην απόσταση από τις Βρυξέλλες και την ανάγκη στενότερης συνεργασίας με το Βερολίνο στην άμυνα και την Ουκρανία.
Οι σχέσεις Γερμανίας Βρετανίας μπαίνουν σε φάση επαναπροσδιορισμού, καθώς το Λονδίνο αλλάζει πρωθυπουργό δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του Brexit. Η αποχώρηση του Κιρ Στάρμερ, ο οποίος είχε επενδύσει συστηματικά στην επαναπροσέγγιση με την Ευρώπη και ειδικά με το Βερολίνο, δημιουργεί κενό συνέχειας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων.
Πώς επανακαθορίζονται οι σχέσεις Γερμανίας Βρετανίας μετά το Brexit;
Η Γερμανία είδε στο Λονδίνο, μετά την ταραχώδη περίοδο Τζόνσον και Τρας, έναν σταθερό εταίρο σε άμυνα και Ουκρανία, με τον Στάρμερ να λειτουργεί ως γέφυρα με την ΕΕ χωρίς επιστροφή στην πλήρη ένταξη. Η σταδιακή οικοδόμηση εμπιστοσύνης αποτυπώθηκε σε δύο διαδοχικές συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας, που λειτουργούν ως υποκατάστατο της θεσμικής σχέσης εντός της ενιαίας αγοράς.
Την ίδια στιγμή, το διμερές εμπόριο παραμένει αισθητά χαμηλότερο σε σχέση με τα προ του 2016 επίπεδα, καθώς τα τελωνειακά εμπόδια και η ρυθμιστική απόσταση έχουν αυξήσει το κόστος για επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές. Το Βερολίνο αντιμετωπίζει πλέον τη Βρετανία λιγότερο ως εμπορικό πυλώνα και περισσότερο ως κρίσιμο συμπαίκτη ασφάλειας σε μια Ευρώπη που ανησυχεί για την αμερικανική εκλογική αβεβαιότητα και την πορεία του ΝΑΤΟ.
Ποιο είναι το νέο θεσμικό πλαίσιο και τι θα κρίνει ο διάδοχος του Στάρμερ;
Η εμπορική σχέση Λονδίνου – Βρυξελλών παραμένει αγκυρωμένη στη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια σε διμερείς γερμανοβρετανικές παρεμβάσεις στο εμπόριο. Εκεί όπου η διμερής πολιτική μπορεί να κάνει διαφορά είναι η άμυνα, με την Τριinity House συμφωνία και τη Συνθήκη του Κένσινγκτον να δημιουργούν πλαίσιο για κοινές επενδύσεις, συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων και συντονισμό σε κυβερνοασφάλεια.
Ο πιθανός διάδοχος Άντι Μπέρναμ, με σαφώς φιλοευρωπαϊκό προφίλ, αναμένεται να συνεχίσει τη γραμμή Στάρμερ για σταδιακή σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα χωρίς πολιτικό κόστος μιας νέας ενταξιακής συζήτησης. Το κρίσιμο ερώτημα θα είναι αν το Λονδίνο θα επιδιώξει εμβάθυνση στη συνεργασία για ενέργεια, πράσινη μετάβαση και βιομηχανική πολιτική, τομείς στους οποίους η Γερμανία αναζητά συμμάχους για να αντισταθμίσει την εξάρτηση από ΗΠΑ και Κίνα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η εμβάθυνση της γερμανοβρετανικής συνεργασίας στην άμυνα ενισχύει την προοπτική κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων στα οποία η Αθήνα επιδιώκει συμμετοχή, τόσο για τεχνολογική αναβάθμιση όσο και για ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Στο οικονομικό επίπεδο, μια σταθερότερη σχέση Βερολίνου – Λονδίνου περιορίζει τον κίνδυνο νέων αναταράξεων στο εμπόριο και στις κεφαλαιαγορές της Ευρώπης, στοιχείο κρίσιμο για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις και τις τράπεζες με έκθεση στη βρετανική αγορά.
Σχόλιο
: Η Αθήνα έχει συμφέρον να παρακολουθήσει στενά την αναδιαμόρφωση των σχέσεων Γερμανίας Βρετανίας και να τοποθετηθεί έγκαιρα σε τριγωνικές πρωτοβουλίες συνεργασίας, ιδίως σε άμυνα, πράσινη ενέργεια και ναυτιλία. Όσο η Βρετανία αναζητά ρόλο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική εκτός ΕΕ, ανοίγει παράθυρο για στοχευμένες διπλωματικές κινήσεις που μπορούν να ενισχύσουν την ελληνική διαπραγματευτική ισχύ σε Βρυξέλλες και Λονδίνο.






