Οι διεθνείς μετοχικές αγορές συνεχίζουν να κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και την αβεβαιότητα γύρω από τα επιτόκια. Ωστόσο, όσο η ανοδική πορεία διατηρείται, τόσο ενισχύεται και το ερώτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερους επενδυτές: έχουν αρχίσει οι αγορές να θυμίζουν τις περιόδους που προηγήθηκαν μεγάλων χρηματιστηριακών διορθώσεων;
Η Citigroup επιχείρησε να απαντήσει στο ερώτημα επανεξετάζοντας τη γνωστή «Bear Market Checklist» (BMC), ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου που χρησιμοποιεί για να εντοπίζει τα πρώιμα σημάδια μιας μελλοντικής πτωτικής αγοράς.
Το συμπέρασμα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, η παγκόσμια αγορά δεν βρίσκεται ακόμη σε συνθήκες ακραίας φούσκας. Από την άλλη όμως, τα προειδοποιητικά σήματα έχουν αυξηθεί στο υψηλότερο επίπεδο από την εποχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.
Η λίστα που παρακολουθεί τις μεγάλες φούσκες
Η Bear Market Checklist της Citigroup αποτελείται από 18 διαφορετικούς δείκτες που καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα της αγοράς.
Οι αναλυτές εξετάζουν τις αποτιμήσεις των μετοχών, τη συμπεριφορά των επενδυτών, τα εταιρικά κέρδη, τις εισροές κεφαλαίων, τα πιστωτικά spreads, τις αποδόσεις των ομολόγων, τις νέες εισαγωγές εταιρειών στο χρηματιστήριο, καθώς και μια σειρά από μακροοικονομικούς δείκτες.
Κάθε παράμετρος λαμβάνει βαθμολογία ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου που εμφανίζει. Όσο περισσότερες «κόκκινες σημαίες» ενεργοποιούνται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα η αγορά να πλησιάζει σε ένα σημείο καμπής.
Σήμερα, η παγκόσμια αγορά εμφανίζει δέκα προειδοποιητικά σήματα από τα δεκαοκτώ συνολικά, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν δύο δεκαετιών.
Οι ΗΠΑ εμφανίζουν τα μεγαλύτερα σημάδια υπερθέρμανσης
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλες τις αγορές.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Citigroup, οι αμερικανικές μετοχές εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερο βαθμό υπερτίμησης σε σχέση με την Ευρώπη.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι ενεργές προειδοποιήσεις φθάνουν τις 11,5 μονάδες, ενώ στην Ευρώπη μόλις τις 5.
Η διαφορά αυτή αποδίδεται κυρίως στις εξαιρετικά υψηλές αποτιμήσεις των τεχνολογικών κολοσσών, στην ισχυρή επενδυτική ευφορία γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και στην αυξημένη εισροή κεφαλαίων προς την αμερικανική αγορά.
Παρότι η τεχνολογία εξακολουθεί να παράγει ισχυρά κέρδη, η συγκέντρωση της ανόδου σε περιορισμένο αριθμό μετοχών δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τη σταθερότητα της αγοράς.
Η τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτεί τον νέο κύκλο ευφορίας
Η Citigroup διαπιστώνει ότι μεγάλο μέρος της σημερινής επενδυτικής αισιοδοξίας συνδέεται άμεσα με τις προσδοκίες για την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές δεδομένων, η εκτίναξη των κεφαλαιουχικών δαπανών των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και οι αυξημένες προσδοκίες για μελλοντικά κέρδη θυμίζουν σε ορισμένα σημεία προηγούμενες περιόδους χρηματιστηριακής υπερβολής.
Παράλληλα, η αγορά προετοιμάζεται για ένα νέο κύμα μεγάλων εισαγωγών στο χρηματιστήριο, γεγονός που ιστορικά συχνά εμφανίζεται στα τελευταία στάδια ισχυρών ανοδικών κύκλων.
Οι επενδυτές γίνονται ολοένα πιο αισιόδοξοι
Ένα ακόμη στοιχείο που καταγράφει η Bear Market Checklist είναι η μεταβολή της ψυχολογίας των επενδυτών.
Ο δείκτης επενδυτικού κλίματος της Citigroup δείχνει ότι οι αγορές έχουν περάσει πλέον από τη φάση της προσοχής στη φάση της αυξημένης αισιοδοξίας.
Οι αναλυτές αναβαθμίζουν τις προβλέψεις τους, οι εισροές κεφαλαίων προς τις μετοχές αυξάνονται και η διάθεση ανάληψης ρίσκου επανέρχεται σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί πριν από μεγάλες διορθώσεις του παρελθόντος.
Παρότι δεν πρόκειται ακόμη για κατάσταση ακραίας ευφορίας, η τάση είναι σαφώς ανοδική.
Δεν έχει σημάνει ακόμη συναγερμός
Παρά τα αυξανόμενα προειδοποιητικά σημάδια, η Citigroup δεν θεωρεί ότι οι αγορές βρίσκονται στο σημείο που βρέθηκαν το 2000 πριν από την κατάρρευση των dot-com ή το 2007 πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα θεμελιώδη μεγέθη των επιχειρήσεων παραμένουν ισχυρά, τα εταιρικά κέρδη συνεχίζουν να αυξάνονται και η οικονομική δραστηριότητα δεν εμφανίζει ενδείξεις ύφεσης.
Ωστόσο, επισημαίνουν ότι όταν ο αριθμός των «κόκκινων σημαιών» ξεπερνά το ψυχολογικό όριο των δέκα μονάδων, ιστορικά η επιδείνωση των συνθηκών τείνει να επιταχύνεται.
Με άλλα λόγια, οι επενδυτές δεν βρίσκονται ακόμη στη φάση εξόδου από την αγορά, αλλά πλέον δεν μπορούν να αγνοούν τα αυξανόμενα επίπεδα κινδύνου.
Τι σημαίνει αυτό για το δεύτερο εξάμηνο του 2026
Η Citigroup εξακολουθεί να διατηρεί θετική στάση για τις μετοχές έως το τέλος του έτους, θεωρώντας ότι η παγκόσμια οικονομία παραμένει ανθεκτική.
Ωστόσο, η στρατηγική της «αγοράζω κάθε πτώση» που κυριάρχησε τα τελευταία χρόνια ίσως να μην λειτουργεί με την ίδια αποτελεσματικότητα στο μέλλον.
Εάν οι αποτιμήσεις συνεχίσουν να αυξάνονται, οι εισροές κεφαλαίων παραμείνουν υπερβολικά ισχυρές και η επενδυτική ευφορία ενταθεί περαιτέρω, τότε οι αγορές θα εισέλθουν σε περιοχή αυξημένου κινδύνου.
Για την ώρα, η εικόνα θυμίζει περισσότερο μια αγορά που υπερθερμαίνεται παρά μια αγορά που βρίσκεται έτοιμη να καταρρεύσει.
