Ο ESM και ο EFSF ενέκριναν την πρόωρη αποπληρωμή δανείων 6,94 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο. Η κίνηση μειώνει τον κίνδυνο επιτοκίου και αναδιαμορφώνει το προφίλ του ελληνικού χρέους.
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) να ανάψουν το «πράσινο φως» για πρόωρη αποπληρωμή δανείων 6,94 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο κλείνει ένα ακόμη κεφάλαιο της κρίσης χρέους. Η συναλλαγή αφορά δάνεια της Διευκόλυνσης Δανεισμού προς την Ελλάδα (GLF), με αρχικές λήξεις από το 2029 έως και την περίοδο 2033-2035.
Τι αλλάζει με την πρόωρη αποπληρωμή GLF
Κανονικά, κάθε πρόωρη εξόφληση προς τους δανειστές του GLF θα ενεργοποιούσε ρήτρα αναλογικής πρόωρης αποπληρωμής προς ESM και EFSF. Με την απόφαση των Διοικητικών Συμβουλίων, η Ελλάδα απαλλάσσεται από αυτή την υποχρέωση, κερδίζοντας ευελιξία στη διαχείριση του χρέους. Έτσι, αποπληρώνει ακριβότερο και βραχύτερης διάρκειας χρέος, χωρίς να επιβαρύνει τις υποχρεώσεις της προς τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η αποπληρωμή θα χρηματοδοτηθεί εν μέρει από τον ειδικό λογαριασμό ταμειακού αποθέματος ασφαλείας, το λεγόμενο «μαξιλάρι», που είχε δημιουργηθεί στο τέλος του προγράμματος προσαρμογής. Μετά τη συναλλαγή, τα διαθέσιμα του λογαριασμού αυτού θα έχουν ουσιαστικά εξαντληθεί, σηματοδοτώντας στροφή από την πολιτική συσσώρευσης ρευστότητας στην ενεργητική μείωση του χρέους.
Το μήνυμα προς τις αγορές και η επόμενη μέρα
Ο διευθύνων σύμβουλος του ESM και του EFSF, Pierre Gramegna, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα «συνεχίζει να σημειώνει σταθερή πρόοδο» και χαρακτήρισε την κίνηση ως δεύτερη μεγαλύτερη πρόωρη αποπληρωμή προς τους δανειστές του GLF μέχρι σήμερα. Η μείωση του κινδύνου επιτοκίου και η βελτίωση της δομής του χρέους ενισχύουν την εικόνα αξιοπιστίας, σε μια περίοδο όπου οι αποδόσεις και η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές παραμένουν παράγοντες αβεβαιότητας.
Η Διευκόλυνση Δανεισμού του 2010 είχε φθάσει τα 52,9 δισ. ευρώ από 14 χώρες της ζώνης του ευρώ, με 26,3 δισ. ευρώ να παραμένουν ακόμη ανεξόφλητα. Μετά την πρόωρη εξόφληση του ΔΝΤ το 2022 και την προηγούμενη κίνηση στο GLF το 2025, η νέα αποπληρωμή εδραιώνει την πορεία σταδιακής αποδέσμευσης από τα μνημονιακά κατάλοιπα.
Σχόλιο
: Για τον Έλληνα φορολογούμενο, η μείωση του κινδύνου επιτοκίου και η βελτίωση της δομής του χρέους δημιουργούν προϋποθέσεις για χαμηλότερες μελλοντικές δαπάνες εξυπηρέτησης, άρα και μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο. Η εξάντληση όμως του ταμειακού «μαξιλαριού» σημαίνει ότι η χώρα στηρίζεται πλέον περισσότερο στην πρόσβαση στις αγορές και λιγότερο σε αποθέματα ρευστότητας, γεγονός που αυξάνει τη σημασία της σταθερής ανάπτυξης και της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Για τις επιχειρήσεις, ένα πιο διαχειρίσιμο δημόσιο χρέος μπορεί να στηρίξει χαμηλότερο κόστος δανεισμού και πιο σταθερό επενδυτικό περιβάλλον, υπό την προϋπόθεση ότι η θετική εικόνα θα διατηρηθεί και σε επόμενες αξιολογήσεις.






