Η αιγυπτιακή οικονομία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας δύσκολης γεωπολιτικής εξίσωσης, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν πιέζει τα δημόσια οικονομικά και τις ροές ξένου συναλλάγματος. Το Κάιρο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε Ουάσιγκτον, Τελ Αβίβ, Τεχεράνη και χώρες του Κόλπου, με βασικό στόχο να αποφύγει νέα νομισματική και κοινωνική κρίση.
Η αιγυπτιακή οικονομία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας δύσκολης γεωπολιτικής εξίσωσης, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν ανατρέπει τις εύθραυστες ισορροπίες στην περιοχή. Η Αίγυπτος, ταυτόχρονα σύμμαχος των ΗΠΑ και των χωρών του Κόλπου αλλά και σε διαδικασία εξομάλυνσης με το Ιράν, επιλέγει χαμηλό προφίλ στρατιωτικής εμπλοκής για να προστατεύσει τα οικονομικά της.
Πώς πιέζεται η αιγυπτιακή οικονομία από τον πόλεμο με το Ιράν;
Ο πόλεμος έχει πλήξει καίριες πηγές συναλλάγματος, με τα έσοδα της Διώρυγας του Σουέζ να υποχωρούν κατά περίπου 38% στο πρώτο τρίμηνο του 2026 λόγω επιθέσεων των Χούθι στη ναυσιπλοΐα της Ερυθράς Θάλασσας. Παράλληλα, η πτώση του τουρισμού, η άνοδος των τιμών ενέργειας και τροφίμων και η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα περιορίζουν τον ήδη στενό δημοσιονομικό χώρο της χώρας.
Η κυβέρνηση Αλ Σίσι προσπαθεί να κεφαλαιοποιήσει μια εύθραυστη ανάκαμψη, έχοντας μηδενίσει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου που έφταναν τα 6,1 δισ. δολάρια το 2024. Ωστόσο, η εξάρτηση από εξωτερική χρηματοδότηση παραμένει δομική, με καταθέσεις κεντρικών τραπεζών από Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ, επενδύσεις 35 δισ. δολαρίων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και δεσμεύσεις σχεδόν 30 δισ. δολαρίων από το Κατάρ σε μεγάλα ακίνητα.
Πώς επηρεάζουν οι σχέσεις με τον Κόλπο και το Ισραήλ την αιγυπτιακή στρατηγική;
Η μετρημένη στάση του Καΐρου απέναντι στο Ιράν προκαλεί αυξανόμενη δυσφορία σε βασικούς χρηματοδότες του στον Κόλπο, ιδίως στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που θεωρούν ότι η υποστήριξη της Αιγύπτου στον πόλεμο είναι ανεπαρκής. Οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν πλέον ίδιες πολεμικές ζημιές, ανάγκες ανασυγκρότησης και αυξημένες αμυντικές δαπάνες, γεγονός που περιορίζει την ικανότητά τους να συνεχίσουν με τον ίδιο ρυθμό τη στήριξη προς το Κάιρο.
Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ πιέζουν για περαιτέρω εμβάθυνση της περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ, ζητώντας από την Αίγυπτο να συνταχθεί πολιτικά με μια ευρύτερη φόρμουλα εξομάλυνσης με το Ισραήλ. Όμως οι σχέσεις Καΐρου–Τελ Αβίβ έχουν επιβαρυνθεί μετά τον πόλεμο στη Γάζα και τις ισραηλινές αναφορές για μετακίνηση Παλαιστινίων στην αιγυπτιακή επικράτεια, κάτι που το Κάιρο θεωρεί κόκκινη γραμμή.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η στάση της Αιγύπτου έχει άμεση σημασία τόσο ενεργειακά όσο και γεωπολιτικά, καθώς οι δύο χώρες έχουν οικοδομήσει στρατηγική συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο και οριοθέτηση ΑΟΖ. Η αποδυνάμωση της αιγυπτιακής οικονομίας και η πιθανή μείωση της ρευστότητας από τον Κόλπο αυξάνουν τον κίνδυνο αστάθειας σε μια χώρα-κλειδί για τις θαλάσσιες οδούς και τα ενεργειακά σχέδια της περιοχής.
Σε επίπεδο αγορών, η Ελλάδα επηρεάζεται από τις αναταράξεις στη Διώρυγα του Σουέζ, που αυξάνουν το κόστος μεταφορών για την ελληνική ναυτιλία και ενισχύουν πληθωριστικές πιέσεις μέσω ακριβότερων εισαγωγών. Παράλληλα, η Αθήνα έχει κίνητρο να διατηρήσει στενό συντονισμό με το Κάιρο, τόσο για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και για την προώθηση επενδυτικών σχεδίων σε ενέργεια και υποδομές που μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στη ρευστότητα από τον Κόλπο.
Σχόλιο 
: Η αιγυπτιακή οικονομία εισέρχεται σε μια φάση όπου η γεωπολιτική ισορροπία συνδέεται άμεσα με τη χρηματοδοτική της επιβίωση, κάτι που καθιστά την Αίγυπτο ταυτόχρονα ευάλωτο κρίκο και αναγκαίο εταίρο για την Ελλάδα. Η ελληνική πλευρά οφείλει να επενδύσει σε βαθύτερη θεσμική και ενεργειακή συνεργασία με το Κάιρο, ώστε να μειώσει την εξάρτηση της περιοχής από τις μεταβαλλόμενες προτεραιότητες των χωρών του Κόλπου και να θωρακίσει τις δικές της θαλάσσιες και ενεργειακές διαδρομές.
Διαβάστε επίσης:
Πακιστάν και Αίγυπτος συζητούν και συντονίζουν περιφερειακή σταθερότητα
Αίγυπτος: Επανεκκίνηση σχεδίου για εξαγωγές LNG μέσω Ελλάδας
#Αίγυπτος #ΜέσηΑνατολή #Ιράν #ΔιώρυγατουΣουέζ #Ενέργεια
