Στη Νορμανδία, μια χούφτα βετεράνοι του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου θυμίζουν ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν είναι δεδομένη. Η σταδιακή απουσία τους μεταφέρει πλήρως το βάρος της μνήμης στους θεσμούς και τις κοινωνίες.
Στη Νορμανδία, 82 χρόνια μετά την απόβαση της 6ης Ιουνίου 1944, η εικόνα είναι πλέον περισσότερο σιωπηλή παρά θριαμβευτική. Μόλις λίγοι από τους τελευταίους εν ζωή βετεράνους ταξίδεψαν για να παραστούν στην τελετή μνήμης στο Βρετανικό Μνημείο της Νορμανδίας, σηματοδοτώντας μια μετάβαση εποχής: η ζωντανή μνήμη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου περνά οριστικά από τα πρόσωπα στους θεσμούς, την εκπαίδευση και την πολιτική ιστορία της Ευρώπης.
Η απόβαση ως θεμέλιο της μεταπολεμικής Ευρώπης
Η απόβαση στη Νορμανδία, με περίπου 160.000 συμμαχικά στρατεύματα από Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Καναδά, Γαλλία και άλλες χώρες, αποτέλεσε την απαρχή της απελευθέρωσης της Δυτικής Ευρώπης από τη ναζιστική κατοχή. Οι απώλειες της πρώτης ημέρας, με 4.400 νεκρούς στις συμμαχικές δυνάμεις και χιλιάδες γερμανικές απώλειες, αποτυπώνουν το πραγματικό κόστος της στρατιωτικής ισχύος όταν αυτή ενεργοποιείται για την ανατροπή ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος. Σήμερα, η τελετουργία της μνήμης, στην οποία συμμετέχουν ενεργά γαλλικά σχολεία και τοπικές κοινωνίες, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση, η ΝΑΤΟϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας και η μεταπολεμική οικονομική ανοικοδόμηση δεν ήταν ιστορική «κανονικότητα», αλλά αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών μετά από μαζική καταστροφή.
Η σταδιακή εξαφάνιση της γενιάς των βετεράνων συμπίπτει με μια περίοδο επαναπολιτικοποίησης της έννοιας της άμυνας στην Ευρώπη, από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τις συζητήσεις για στρατηγική αυτονομία και αύξηση των αμυντικών δαπανών. Η μνήμη της Νορμανδίας αξιοποιείται πλέον όχι μόνο ως ιστορικό ορόσημο, αλλά και ως εργαλείο δημόσιας νομιμοποίησης για επενδύσεις στην ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών κοινωνιών.
Ιστορική μνήμη, άμυνα και οικονομία
Οι τελετές μνήμης στη Νορμανδία έχουν εξελιχθεί σε σημείο συνάντησης πολιτικής, διπλωματίας και οικονομίας της άμυνας. Η ανάδειξη της θυσίας των βετεράνων τροφοδοτεί την κοινωνική αποδοχή για αυξημένους αμυντικούς προϋπολογισμούς, την ενίσχυση της διατλαντικής συνεργασίας και την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, ο τουρισμός μνήμης στην περιοχή έχει δημιουργήσει μια σταθερή, αν και εξειδικευμένη, τοπική οικονομία, που συνδέει ιστορική κληρονομιά, εκπαίδευση και πολιτισμό.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η σταδιακή αποχώρηση της γενιάς του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και στην Ευρώπη και στο εσωτερικό, καθιστά επείγουσα τη θεσμική διαχείριση της μνήμης: στην εκπαίδευση, στη δημόσια ιστορία και στην εξωτερική πολιτική. Σε μια συγκυρία όπου η ΕΕ αναζητά κοινή αμυντική ταυτότητα, η ελληνική συμμετοχή στον ευρωπαϊκό διάλογο για ασφάλεια, ανθεκτικότητα και ιστορική συνείδηση μπορεί να ενισχύσει τόσο τη γεωπολιτική θέση της χώρας όσο και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, με όρους διαφάνειας και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.
#Νορμανδία #Γαλλία #Ευρώπη #ΒΠαγκόσμιοςΠόλεμος #Άμυνα
