Το εκλογικό σύστημα βρίσκεται στο επίκεντρο της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με στόχο τον συνδυασμό αναλογικότητας και κυβερνησιμότητας. Παράλληλα, το κυβερνών κόμμα εισηγείται κατάργηση της αμνηστίας για «πολιτικά εγκλήματα» και συνταγματική κατοχύρωση της επιστολικής ψήφου για όλους τους εκλογείς.
Το εκλογικό σύστημα βρίσκεται στο κέντρο της νέας θεσμικής ατζέντας της Νέας Δημοκρατίας, όπως την παρουσίασε στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος ο γενικός εισηγητής του κόμματος Ευριπίδης Στυλιανίδης. Στόχος είναι ένας συνταγματικός «οδικός χάρτης» που συνδυάζει αναλογική εκπροσώπηση, κυβερνησιμότητα, επιστολική ψήφο και αυστηρό μήνυμα κατά της πολιτικής βίας.
Πώς αλλάζει το εκλογικό σύστημα και τι ζητά η ΝΔ;
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει συνταγματική πρόνοια ώστε το εκλογικό σύστημα να εξασφαλίζει ταυτόχρονα «εύλογη αναλογικότητα» και δυνατότητα σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης. Ο Στυλιανίδης υποστηρίζει ότι η Βουλή πρέπει να αποτυπώνει τις κοινωνικές τάσεις, αλλά και να επιτρέπει κυβερνήσεις με απόλυτη πλειοψηφία για αποτελεσματική άσκηση εξουσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, εισηγείται τη δυνατότητα διαίρεσης της επικράτειας σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες, ανοίγοντας τον δρόμο για μεικτό σύστημα με σταυρό και λίστα. Ένα τέτοιο μοντέλο, κατά τον εισηγητή, διατηρεί την αμεσότητα με το εκλογικό σώμα, περιορίζει το πελατειακό κράτος και μπορεί να διευκολύνει την είσοδο νέων προσώπων στην πολιτική.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές σε «πολιτικό έγκλημα» και επιστολική ψήφο;
Κεντρική θεσμική τομή αποτελεί η πρόταση κατάργησης της αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα και η απάλειψη του ίδιου του όρου από το Σύνταγμα. Ο Στυλιανίδης υποστηρίζει ότι η διάκριση πολιτικού και κοινού εγκλήματος ανήκει σε μια παλαιότερη, ταραγμένη εποχή και σήμερα λειτουργεί ως πεδίο επίκλησης από τρομοκρατικές οργανώσεις.
Ως παράδειγμα επικαλείται δημόσιες παρεμβάσεις συγγενών θυμάτων της «17 Νοέμβρη», υπογραμμίζοντας ότι η ασάφεια του όρου επιτρέπει στους δράστες να «ντύνουν» εγκληματικές πράξεις με πολιτικό μανδύα. Η απάλειψη του όρου, όπως τονίζει, θα συνιστά υψηλό συμβολισμό και καθαρό μήνυμα ότι οι απειλές κατά της δημοκρατίας αντιμετωπίζονται ως τρομοκρατία, χωρίς ειδική μεταχείριση.
Ποιο είναι το θεσμικό πλαίσιο για επιστολική ψήφο και περιφέρειες;
Η Νέα Δημοκρατία ζητά να κατοχυρωθεί στο άρθρο 51 παρ. 4 η επιστολική ψήφος για όλους τους εκλογείς, και εντός της επικράτειας. Ο Στυλιανίδης επικαλείται την πρώτη εφαρμογή στις Ευρωεκλογές του 2024, όπου 202.515 πολίτες δήλωσαν χρήση επιστολικής ψήφου και τελικά ψήφισαν 152.216, ως απόδειξη ότι το μέτρο διευκολύνει τη συμμετοχή.
Κατά τον εισηγητή, η επιστολική ψήφος αυξάνει τη συμμετοχή, μειώνει το κόστος της διαδικασίας και ενισχύει την αντιπροσωπευτικότητα του αποτελέσματος σε μια περίοδο αυξανόμενης αποχής. Παράλληλα, η ρητή συνταγματική δυνατότητα για ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες στο άρθρο 54 παρ. 3 αποσκοπεί στο να αρθούν ερμηνευτικές αμφιβολίες και να δοθεί ευελιξία στον κοινό νομοθέτη.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Εάν οι προτάσεις υιοθετηθούν, ο εκλογέας θα μπορεί να ασκεί το δικαίωμά του και από το σπίτι, με επιστολική ψήφο, μειώνοντας πρακτικά εμπόδια συμμετοχής σε εκλογές και ευρωεκλογές. Ταυτόχρονα, ένα εκλογικό σύστημα που ευνοεί σταθερές πλειοψηφίες μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερες διαδοχικές αναμετρήσεις, αλλά και σε πιο περιορισμένες δυνατότητες μικρότερων κομμάτων να επηρεάζουν την κυβερνητική σύνθεση.
Η κατάργηση της αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα σημαίνει ότι πράξεις βίας με πολιτική επίκληση θα αντιμετωπίζονται ενιαία ως κοινό ποινικό και τρομοκρατικό αδίκημα, χωρίς συνταγματικό «δίχτυ» ειδικής μεταχείρισης. Η θεσμική κατεύθυνση προς μεικτό σύστημα σταυρού και λίστας μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που «χτίζονται» οι προσωπικές καμπάνιες, επηρεάζοντας τη σχέση βουλευτή–εκλογέα και τα περιθώρια πελατειακών πρακτικών.
Σχόλιο 
: Η δέσμη προτάσεων της Νέας Δημοκρατίας δείχνει ότι η πραγματική «μάχη» για το επόμενο Σύνταγμα δεν θα δοθεί μόνο στο πεδίο των δικαιωμάτων, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η εξουσία: ποιος εκλέγεται, πώς κυβερνά και με ποια θεσμική ασπίδα απέναντι στη βία και τον κατακερματισμό του κομματικού συστήματος.
Διαβάστε επίσης:
Κυβέρνηση ψηφίζει ρυθμίσεις για δάνεια Νόμου Κατσέλη και φόρους
Κυβέρνηση δηλώνει νίκη με ρύθμιση για δάνεια Νόμου Κατσέλη
#ΝέαΔημοκρατία #ΕυριπίδηςΣτυλιανίδης #εκλογικόσύστημα #επιστολικήψήφος #Σύνταγμα
