Η εμπορική συμφωνία ΕΕ ΗΠΑ εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανοίγοντας τον δρόμο για κατάργηση δασμών σε βιομηχανικά προϊόντα και προτιμησιακή πρόσβαση σε αμερικανικά αγροτικά αγαθά. Η απόφαση συνοδεύεται από ρήτρες επανεξέτασης και δυνατότητα αναστολής προτιμήσεων σε χάλυβα και αλουμίνιο.
Η εμπορική συμφωνία ΕΕ ΗΠΑ εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με 440 ψήφους υπέρ, 151 κατά και 50 αποχές, σηματοδοτώντας μια νέα φάση στις διατλαντικές οικονομικές σχέσεις. Η πράξη προβλέπει κατάργηση δασμών σε όλα τα βιομηχανικά αγαθά των ΗΠΑ και προτιμησιακή πρόσβαση σε «ευρύ φάσμα» αμερικανικών αλιευμάτων και αγροτικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Πώς αναδιαμορφώνει η εμπορική συμφωνία ΕΕ ΗΠΑ τις διατλαντικές ροές;
Η συμφωνία μειώνει άμεσα το κόστος εισαγωγής αμερικανικών βιομηχανικών προϊόντων, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό σε κλάδους όπου ευρωπαϊκές επιχειρήσεις είχαν έως τώρα προστασία δασμών. Παράλληλα, η προτιμησιακή πρόσβαση για τα αμερικανικά αλιευτικά και αγροτικά προϊόντα διευρύνει την παρουσία των ΗΠΑ σε μια αγορά υψηλής αγοραστικής δύναμης όπως η ΕΕ.
Θεσμικά, η απόφαση ενισχύει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως διαχειριστή της εμπορικής πολιτικής, καθώς της ανατίθεται η παρακολούθηση των επιπτώσεων και η δυνατότητα αντίδρασης σε μονομερείς κινήσεις των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αναδεικνύει ότι, παρά τις επιφυλάξεις, η πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου επιλέγει την εμβάθυνση του εμπορίου με την Ουάσιγκτον ως στρατηγική προτεραιότητα.
Ποιες ασφαλιστικές δικλίδες προβλέπει η συμφωνία έως το 2029;
Η εισαγωγή ρήτρας λήξης στις 31 Δεκεμβρίου 2029 για βιομηχανικές και αγροδιατροφικές εισαγωγές λειτουργεί ως θεσμική «βαλβίδα ασφαλείας» για την ΕΕ, επιτρέποντας επαναξιολόγηση με βάση πραγματικά δεδομένα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποχρεώνεται να παρουσιάσει έως τις 30 Ιουνίου 2029 πλήρη αποτίμηση των επιπτώσεων, πριν ληφθεί απόφαση για συνέχιση ή αναθεώρηση των προτιμησιακών ρυθμίσεων.
Κρίσιμη καινοτομία είναι η εξουσιοδότηση προς την Επιτροπή να αναστείλει τις δασμολογικές προτιμήσεις για τον αμερικανικό χάλυβα και αλουμίνιο, εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν μετά το τέλος του 2026 να εφαρμόζουν δασμούς άνω του 15% σε ευρωπαϊκά προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου. Η ρήτρα συνδέεται ρητά με την υποχρέωση των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για την «δασμολογική μεταχείριση των εξαγωγών της Ένωσης που έως τις 24 Φεβρουαρίου 2026 επωφελούνταν από το ανώτατο όριο 15%».
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η διεύρυνση της πρόσβασης των αμερικανικών αγροτικών και αλιευτικών προϊόντων στην ενιαία αγορά μπορεί να εντείνει τον ανταγωνισμό σε τομείς όπου η χώρα έχει εξαγωγικό ενδιαφέρον, όπως τα αλιεύματα και ορισμένα μεταποιημένα τρόφιμα. Παράλληλα, η ενίσχυση της θεσμικής δυνατότητας της ΕΕ να αντιδρά σε δασμούς των ΗΠΑ σε χάλυβα και αλουμίνιο αφορά έμμεσα και τις ελληνικές βιομηχανίες που δραστηριοποιούνται σε συναφείς κλάδους ή εξαρτώνται από αυτές στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Σχόλιο 
: Η νέα συμφωνία επιβεβαιώνει ότι οι κρίσιμες εμπορικές ισορροπίες με τις ΗΠΑ θα διαμορφώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αφήνοντας περιορισμένο διπλωματικό περιθώριο για μεμονωμένες πρωτοβουλίες κρατών-μελών όπως η Ελλάδα. Η ουσιαστική πρόκληση για την Αθήνα είναι να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά φόρα, ώστε οι ελληνικές ιδιαιτερότητες σε αγροδιατροφικό και βιομηχανικό επίπεδο να λαμβάνονται υπόψη στις αναθεωρήσεις έως το 2029.
#ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο #ΕυρωπαϊκήΈνωση #ΗνωμένεςΠολιτείες #Εμπορικήπολιτική #Δασμοί
