Η πολιτική κληρονομιά του Τόνι Μπλερ συνεχίζει να διαμορφώνει τη βρετανική κεντροαριστερά, περιορίζοντας τον χώρο για ουσιαστική ανανέωση. Το ερώτημα είναι αν η σημερινή ηγεσία μπορεί να διαμορφώσει αυτόνομο σχέδιο διακυβέρνησης.
Η νέα κυβέρνηση των Εργατικών στο Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει να κινείται περισσότερο στη σκιά του Τόνι Μπλερ παρά σε ένα αυτόνομο πολιτικό σχέδιο. Παρά το χρονικό βάθος από την αποχώρησή του το 2007, η δημόσια συζήτηση γύρω από την κεντροαριστερά εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από πρόσωπα και ιδέες της εποχής του «Νέου Εργατικού Κόμματος». Η έντονη παρουσία παλαιών στελεχών στον δημόσιο λόγο, αλλά και η συχνή αναζήτηση της συμβουλής τους από την τωρινή ηγεσία, υποδηλώνουν ένα είδος θεσμικής εξάρτησης από ένα μοντέλο διακυβέρνησης που διαμορφώθηκε πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Η πολιτική οικονομία του μπλερισμού και τα όριά της
Ο μπλερισμός στηρίχθηκε σε μια στρατηγική έντονης χρηματοοικονομικής απελευθέρωσης, ενίσχυσης του Σίτι του Λονδίνου και χρηματοδότησης του κοινωνικού κράτους μέσω των φορολογικών εσόδων από τις υπηρεσίες. Η απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων βιομηχανικών θέσεων εργασίας, η υποχώρηση της κοινωνικής κατοικίας και η δημιουργία μιας φούσκας στις αγορές περιουσιακών στοιχείων ήταν βασικές παρενέργειες αυτής της επιλογής. Η κρίση του 2007-2008 αποκάλυψε τα διαρθρωτικά κενά αυτού του μοντέλου, όμως η σημερινή ηγεσία των Εργατικών δείχνει απρόθυμη να απομακρυνθεί ριζικά από αυτή τη λογική.
Η εμμονή σε μια εκδοχή «υπεύθυνης κεντροαριστεράς» που αποφεύγει τις συγκρούσεις με το χρηματοπιστωτικό σύστημα και περιορίζει τη συζήτηση για αναδιανομή και βιομηχανική πολιτική, περιορίζει τον χώρο για απαντήσεις στις σημερινές προκλήσεις: χαμηλή παραγωγικότητα, περιφερειακές ανισότητες, πίεση στα δημόσια συστήματα υγείας και παιδείας. Η συχνή ανακύκλωση στελεχών της δεκαετίας του 1990 και των αρχών του 2000 λειτουργεί ως ένδειξη ότι το κόμμα αντιμετωπίζει το παρελθόν ως ασφαλές θεσμικό καταφύγιο, αντί ως εμπειρία προς κριτική αποτίμηση.
Επιπτώσεις για τη βρετανική και ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή
Η διατήρηση του μπλερικού πλαισίου σημαίνει ότι η βρετανική κεντροαριστερά δυσκολεύεται να αρθρώσει πειστική πρόταση για τη μετά-κρίση εποχή, σε ένα περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης, γεωπολιτικών εντάσεων και δημογραφικής πίεσης στα δημόσια οικονομικά. Αυτό ενισχύει τον κίνδυνο πολιτικής απογοήτευσης, ιδίως σε κοινωνικές ομάδες που αναζητούν σαφείς απαντήσεις για μισθούς, στέγη και υπηρεσίες, και αφήνει χώρο σε πιο ριζοσπαστικές ή λαϊκιστικές δυνάμεις να κεφαλαιοποιήσουν τη δυσαρέσκεια.
Σχόλιο
: Για την ελληνική οικονομία, η εξέλιξη έχει δύο διαστάσεις. Πρώτον, ένα Ηνωμένο Βασίλειο που παραμένει προσκολλημένο σε παλαιότερα μοντέλα πολιτικής οικονομίας δυσκολεύεται να λειτουργήσει ως εργαστήριο νέων ευρωπαϊκών πολιτικών για βιομηχανία, πράσινη μετάβαση και κοινωνικό κράτος, περιορίζοντας τις πιθανότητες για ευρύτερες συγκλίσεις. Δεύτερον, η ελληνική κεντροαριστερά και ο ευρύτερος πολιτικός χώρος παρακολουθούν στενά τις βρετανικές ισορροπίες, συχνά αντλώντας ιδέες. Η εμμονή στο παρελθόν στο Λονδίνο λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η θεσμική ανανέωση απαιτεί όχι μόνο νέα πρόσωπα, αλλά και καθαρή, σύγχρονη στρατηγική για παραγωγικότητα, επενδύσεις και κοινωνική συνοχή.






