Η κυβέρνηση Τραμπ ανοίγει νέο μέτωπο στο παγκόσμιο εμπόριο, συνδέοντας δασμούς έως 12,5% με την καταναγκαστική εργασία. Στο στόχαστρο μπαίνουν ταυτόχρονα Κίνα, ΕΕ και βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ.
Η Ουάσιγκτον επαναφέρει δυναμικά την ατζέντα του προστατευτισμού, προτείνοντας γενικευμένη επιβολή νέων δασμών σε εισαγωγές από περίπου 60 χώρες. Η κυβέρνηση Τραμπ συνδέει τους δασμούς, σε εύρος 10%-12,5%, με την αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας στις παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής. Στο ίδιο πλαίσιο, στο ίδιο «καλάθι» μπαίνουν παραδοσιακοί σύμμαχοι όπως ο Καναδάς, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ταϊβάν, αλλά και στρατηγικοί ανταγωνιστές όπως η Κίνα και η Ινδία, σηματοδοτώντας νέα φάση έντασης στο διεθνές εμπορικό σύστημα.
Πολιτική εμπορίου με ηθικό μανδύα
Η πρόταση της Υπηρεσίας Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ προβλέπει δασμό 10% για χώρες που έχουν υιοθετήσει ή δεσμευθεί να υιοθετήσουν μέτρα κατά προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Αντίθετα, για οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Βραζιλία και η Ελβετία, ο συντελεστής ανεβαίνει στο 12,5%, με το επιχείρημα ότι δεν εφαρμόζουν επαρκώς αντίστοιχες πολιτικές. Ο εμπορικός εκπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ υποστηρίζει ότι το μέτρο αποκαθιστά τον ανταγωνισμό για τους Αμερικανούς εργαζόμενους, ωστόσο το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια ακριβώς κριτήρια και αποδεικτικά στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν για να χαρακτηριστεί μια παραγωγή ως προϊόν καταναγκαστικής εργασίας.
Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική Τραμπ να αποκαταστήσει το αυστηρό δασμολογικό πλαίσιο της πρώτης θητείας του, μετά την ακύρωση προηγούμενων μέτρων από το Ανώτατο Δικαστήριο. Πέρα από τη ρητορική για τα εργασιακά δικαιώματα, οι νέοι δασμοί λειτουργούν ως εργαλείο επαναδιαπραγμάτευσης ισορροπιών με μεγάλους εμπορικούς εταίρους και ως μοχλός πίεσης σε ευαίσθητους κλάδους, από τη βιομηχανία μετάλλων μέχρι τα καταναλωτικά αγαθά.
Επιπτώσεις σε αγορές και αλυσίδες εφοδιασμού
Η προοπτική γενικευμένων δασμών αυξάνει το κόστος εισαγωγών προς τις ΗΠΑ και ενισχύει τον κίνδυνο αντιποίνων από θιγόμενες οικονομίες, με πιθανή κλιμάκωση σε νέους εμπορικούς πολέμους. Οι επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις αμερικανικές αγορές θα βρεθούν αντιμέτωπες με συμπίεση περιθωρίων ή ανάγκη ανατιμήσεων, ενώ οι επενδυτές θα επανεκτιμήσουν την έκθεση σε κλάδους με υψηλή διεθνή διασύνδεση. Ταυτόχρονα, η χρήση της καταναγκαστικής εργασίας ως κριτηρίου εμπορικής πολιτικής μπορεί να επιταχύνει τη μεταφορά παραγωγής σε χώρες με πιο «καθαρό» θεσμικό αποτύπωμα.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, το νέο πλαίσιο δασμών αποτελεί διπλή πρόκληση. Από τη μία, οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις που διοχετεύουν προϊόντα στις ΗΠΑ μέσω ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένο κόστος και διοικητική πολυπλοκότητα. Από την άλλη, η έμφαση στην ιχνηλασιμότητα και στις συνθήκες εργασίας ενισχύει τη σημασία της συμμόρφωσης με τα πρότυπα ESG, όπου αρκετές ελληνικές εταιρείες έχουν ήδη επενδύσει. Η έγκαιρη προσαρμογή σε αυστηρότερους ελέγχους προέλευσης μπορεί να μετατραπεί σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για κλάδους όπως τα τρόφιμα, τα βιομηχανικά προϊόντα και η ναυτιλιακά συνδεδεμένη εφοδιαστική.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Δασμοί #Εμπόριο #Κίνα #ΕΕ
