Ο πρώην επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Τζερόμ Πάουελ προειδοποίησε ότι η αξιοπιστία της Fed θα χαθεί αν κυβερνήσεις απομακρύνουν στελέχη για διαφωνίες πολιτικής. Τόνισε ότι η θεσμική ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας είναι προϋπόθεση για σταθερή οικονομία στις ΗΠΑ.
Ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, έστειλε σαφές μήνυμα προς τον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο: η αξιοπιστία της Fed «θα χαθεί» αν οποιαδήποτε κυβέρνηση επιχειρήσει να απομακρύνει στελέχη της λόγω διαφωνιών για τη νομισματική πολιτική. Μιλώντας στη Βοστώνη, όπου τιμήθηκε με βραβείο πολιτικού θάρρους από την οικογένεια Κένεντι, συνέδεσε ευθέως την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας με τη σταθερότητα της αμερικανικής οικονομίας.
Τι φοβάται ο Πάουελ για τις μελλοντικές κυβερνήσεις
Ο Πάουελ υπογράμμισε ότι αν μια κυβέρνηση βρει τρόπο να απομακρύνει αξιωματούχους της Fed επειδή διαφωνεί με τις αποφάσεις τους, «τότε μελλοντικές κυβερνήσεις θα το πράξουν επίσης». Με αυτό τον τρόπο, περιέγραψε έναν φαύλο κύκλο πολιτικοποίησης της νομισματικής πολιτικής, όπου κάθε νέα διοίκηση θα πιέζει για αλλαγές προσώπων ώστε να επηρεάζει τα επιτόκια και τις παρεμβάσεις στην οικονομία.
Υπενθύμισε ότι τα στελέχη της Fed «κατέχουν αξίωμα με νομική προστασία έναντι απομάκρυνσης» και υπηρετούν «μακρές θητείες που δεν συνδέονται με τον τετραετή εκλογικό κύκλο της προεδρίας». Αυτή η θεσμική αρχιτεκτονική, όπως ανέδειξε, έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να αποτρέπει την άμεση πολιτική πίεση στις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας.
Γιατί η αξιοπιστία της Fed θεωρείται «ανεκτίμητο περιουσιακό στοιχείο»
Ο Πάουελ χαρακτήρισε την αξιοπιστία της Fed ως το στοιχείο που «επιτρέπει στην Fed να στηρίζει μια ισχυρή και σταθερή οικονομία προς όφελος των αμερικανικών οικογενειών και επιχειρήσεων». Η εμπιστοσύνη ότι η κεντρική τράπεζα αποφασίζει με βάση τεχνικά κριτήρια και όχι πολιτικές σκοπιμότητες είναι, κατά τον ίδιο, ο λόγος που οι αγορές αποδέχονται τις παρεμβάσεις της.
Τόνισε ακόμη ότι η αξιοπιστία αυτή «έχει χτιστεί και διατηρηθεί επί πολλές δεκαετίες» και ότι υπάρχει «καθήκον να προστατευθεί αυτό το ανεκτίμητο περιουσιακό στοιχείο» για τους πολίτες και τις επόμενες γενιές. Η τοποθέτηση αυτή λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη, αλλά αποτέλεσμα συσσωρευμένων θεσμικών επιλογών που μπορούν να ανατραπούν αν αλλάξει η στάση της εκτελεστικής εξουσίας.
Θεσμική ανεξαρτησία και πολιτικό ρίσκο στις ΗΠΑ
Η παρέμβαση του Πάουελ έρχεται σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας στις ΗΠΑ παραμένει έντονη. Η επισήμανσή του ότι η απομάκρυνση στελεχών της Fed για λόγους πολιτικής διαφωνίας θα άνοιγε τον δρόμο για επαναλαμβανόμενες παρεμβάσεις μελλοντικών κυβερνήσεων, αναδεικνύει τον κίνδυνο να μετατραπεί η νομισματική πολιτική σε προέκταση της εκάστοτε κυβερνητικής ατζέντας.
Για τις αγορές, ένα τέτοιο σενάριο θα σήμαινε αυξημένη αβεβαιότητα για την πορεία των επιτοκίων και της στήριξης της οικονομίας, με πιθανές επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού και στις επενδυτικές αποφάσεις. Η τοποθέτηση Πάουελ λειτουργεί έτσι ως προειδοποίηση ότι η θεσμική ισορροπία μεταξύ κυβέρνησης και κεντρικής τράπεζας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα οικονομικής σταθερότητας.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, η παρέμβαση Πάουελ υπενθυμίζει τη σημασία της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η σταθερότητα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ επηρεάζει έμμεσα το κόστος δανεισμού διεθνώς, άρα και τις συνθήκες στις αγορές όπου κινείται το ελληνικό Δημόσιο και οι ελληνικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, η συζήτηση για τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας στις ΗΠΑ λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τη θεσμική θωράκιση και των ευρωπαϊκών δημοκρατιών, όπου η αξιοπιστία των ανεξάρτητων αρχών παραμένει κρίσιμος παράγοντας εμπιστοσύνης.






