Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο απόκτησης μετοχικού ποσοστού σε εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, με αιχμή την OpenAI. Το σχέδιο συνδέεται με ιδέα «δημόσιου πλούτου» και άμεσης συμμετοχής των πολιτών στα κέρδη.
Η συζήτηση για τον ρόλο του κράτους στην επόμενη μεγάλη τεχνολογική επανάσταση κλιμακώνεται στις ΗΠΑ, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αποκτήσει μετοχικά ποσοστά σε κορυφαίες εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, με την OpenAI να προβάλλει ως βασικό υποψήφιο στόχο.
Από την ιδέα του «Public Wealth Fund» στη συμμετοχή πολιτών
Ο Τραμπ δήλωσε ότι έχει μιλήσει με στελέχη του κλάδου για συμφωνίες «όπου ο αμερικανικός λαός μπορεί να επωφεληθεί από την επιτυχία της Τεχνητής Νοημοσύνης», αφήνοντας να εννοηθεί ότι εξετάζονται σχήματα στα οποία «κομμάτια» των εταιρειών θα καταλήγουν στους πολίτες, καθιστώντας τους ουσιαστικά συνεταίρους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόταση για δημιουργία ενός «Public Wealth Fund», όπως έχει σκιαγραφηθεί από την OpenAI: ένα ταμείο δημόσιου πλούτου, στο οποίο θα κατευθύνεται μετοχικό κεφάλαιο και του οποίου οι αποδόσεις θα διανέμονται άμεσα στους πολίτες. Στόχος, σύμφωνα με τη λογική της πρότασης, είναι να συμμετέχουν περισσότεροι –ανεξαρτήτως αρχικού πλούτου ή πρόσβασης σε κεφάλαια– στην υπεραξία που δημιουργεί η εκρηκτική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, φέρεται να συζητά την ιδέα κρατικής συμμετοχής σε μεγάλες εταιρείες AI ήδη από τις αρχές του 2025, επιχειρώντας να συνδέσει την ιδιωτική καινοτομία με μια πιο άμεση μορφή κοινωνικής απόδοσης.
Διακομματικές ζυμώσεις και κίνδυνος «κρατικο-εταιρικής σύντηξης»
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στη Δεξιά. Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς πρότεινε πρόσφατα εφάπαξ φόρο 50% σε εταιρείες όπως OpenAI, Anthropic και xAI, καταβλητέο σε μετοχές. Κατά τον ίδιο, αυτό θα έδινε στο κοινό «άμεσο ρόλο στον καθορισμό του μέλλοντος αυτής της τεχνολογίας» και θα διασφάλιζε ότι τα πιθανά τρισεκατομμύρια δολάρια που θα παραχθούν από την AI θα χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση της ζωής όλων.
Ωστόσο, επενδυτές όπως ο Ντέιβιντ Σακς προειδοποιούν ότι τέτοιες προσεγγίσεις, παρότι είναι ελκυστικές τόσο σε τμήματα της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς, μπορεί να επιταχύνουν την «εταιρικο-κρατική σύντηξη» που ήδη διαφαίνεται. Στο ίδιο πλαίσιο, σχολιαστές εκτιμούν ότι η συζήτηση για κρατικές συμμετοχές και ειδικούς φόρους ενδέχεται να προετοιμάζει το έδαφος ακόμη και για μελλοντική διάσωση εταιρειών AI, εάν οι αποτιμήσεις τους αποδειχθούν μη βιώσιμες.
Η κίνηση συνδέεται και με την ευρύτερη τάση της κυβέρνησης Τραμπ υπέρ της κρατικής συμμετοχής σε στρατηγικές επιχειρήσεις, όπως έδειξε και η απόκτηση ποσοστού 10% σε μεγάλη εταιρεία ημιαγωγών το προηγούμενο έτος.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση στις ΗΠΑ για κρατική μετοχική συμμετοχή στην OpenAI δείχνει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αντιμετωπίζεται πλέον ως στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο, αντίστοιχο με την ενέργεια ή τους ημιαγωγούς. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς έξυπνα σχήματα δημόσιας πολιτικής και συμμετοχής των πολιτών στην παραγόμενη υπεραξία, ο κίνδυνος να μετατραπεί η AI σε ολιγοπωλιακό πεδίο λίγων υπερ-εταιρειών μεγαλώνει, με σοβαρές γεωοικονομικές συνέπειες.
#ΗΠΑ #OpenAI #ΤεχνητήΝοημοσύνη #Trump #SamAltman
