Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ζήτησε από το Ιράν να δεσμευτεί σε διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Παράλληλα συνέδεσε την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ με σαφείς δεσμεύσεις της Τεχεράνης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο έστειλε σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας ότι το Ιράν οφείλει να δεσμευτεί σε διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Μιλώντας την Τρίτη ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, συνέδεσε την πυρηνική ατζέντα με την ασφάλεια στη στρατηγική θαλάσσια οδό των Στενών του Ορμούζ.
Τι ζητούν οι ΗΠΑ από την Τεχεράνη
Ο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι η Ουάσιγκτον αναμένει από το Ιράν να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για τον περιορισμό του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, δηλαδή του υλικού που βρίσκεται πιο κοντά σε πιθανή στρατιωτική χρήση. Η απαίτηση αυτή εντάσσεται στη σταθερή αμερικανική θέση ότι η ιρανική πυρηνική δραστηριότητα πρέπει να παραμείνει σε αυστηρά ελεγχόμενα επίπεδα.
Η έμφαση στον «υψηλό εμπλουτισμό» δείχνει πως η Ουάσιγκτον δεν αρκείται σε γενικές διαβεβαιώσεις, αλλά επιδιώκει συγκεκριμένα όρια και μηχανισμούς ελέγχου. Η συζήτηση στη Γερουσία λειτουργεί ως θεσμικό πλαίσιο νομιμοποίησης αυτής της γραμμής, στέλνοντας μήνυμα τόσο στο Ιράν όσο και στους συμμάχους των ΗΠΑ.
Στενά του Ορμούζ: όροι για επαναλειτουργία
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης Ρούμπιο ήταν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Ο Αμερικανός υπουργός τόνισε ότι η θαλάσσια δίοδος «πρέπει» να επαναλειτουργήσει, θέτοντας όμως σαφείς όρους προς την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αν το Ιράν επιθυμεί να συνεχίσει να εξάγει πετρέλαιο μέσω των Στενών, οφείλει να «ξεκάθαρα» ανακοινώσει ότι δεν θα βάλλει πλέον κατά διερχόμενων πλοίων, δεν θα επιβάλει διόδια και θα συνδράμει στην απομάκρυνση ναρκών. Μόνο υπό αυτές τις προϋποθέσεις, σημείωσε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ήταν διατεθειμένες να εξετάσουν την άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει.
Διαχωρισμός ασφάλειας ναυσιπλοΐας και κυρώσεων
Ο Ρούμπιο έσπευσε να διαχωρίσει το ζήτημα της επαναλειτουργίας των Στενών από το καθεστώς κυρώσεων σε βάρος του Ιράν. Αναφερόμενος σε πιθανή ελάφρυνση κυρώσεων, ξεκαθάρισε ότι τέτοια βήματα «δεν θα γίνουν» ως αντάλλαγμα για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, προσθέτοντας ότι «αυτό δεν συζητείται».
Με τον τρόπο αυτό, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποτρέψει μια διαπραγμάτευση όπου η Τεχεράνη θα μπορούσε να «ανταλλάξει» την ασφάλεια μιας διεθνούς θαλάσσιας οδού με χαλάρωση των οικονομικών πιέσεων. Ο διαχωρισμός αυτός ενισχύει την εικόνα ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αντιμετωπίζεται ως διεθνής υποχρέωση και όχι ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Διεθνής διάσταση και ρόλος της Κίνας
Ο Αμερικανός υπουργός επισήμανε ότι «ολόκληρος ο κόσμος», συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, επιθυμεί να δει τα Στενά του Ορμούζ ανοιχτά. Η αναφορά στο Πεκίνο δεν είναι τυχαία, καθώς η Κίνα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς πετρελαίου παγκοσμίως και έχει άμεσο συμφέρον από την απρόσκοπτη ροή ενέργειας.
Η τοποθέτηση αυτή επιχειρεί να παρουσιάσει τη στάση των ΗΠΑ όχι ως μονομερή επιλογή, αλλά ως σύμπλευση με ένα ευρύτερο διεθνές αίτημα για σταθερότητα στις θαλάσσιες οδούς ενέργειας. Ταυτόχρονα, λειτουργεί ως έμμεση πίεση προς την Τεχεράνη, δείχνοντας ότι η διατήρηση κλειστών ή επισφαλών Στενών την φέρνει σε αντίθεση με βασικούς εμπορικούς της εταίρους.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη με ισχυρή παρουσία σε δεξαμενόπλοια, η σταθερότητα στα Στενά του Ορμούζ είναι κρίσιμη για την ασφάλεια πληρωμάτων και πλοίων. Κάθε κλιμάκωση ή παρατεταμένη ανασφάλεια στην περιοχή μπορεί να επηρεάσει τα ναύλα, τα ασφαλιστικά κόστη και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελληνικών ναυτιλιακών, ενώ η διασφάλιση ανοικτών θαλάσσιων οδών ενισχύει συνολικά τη διαπραγματευτική θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ενεργειακά και γεωπολιτικά ζητήματα στα οποία η Αθήνα συμμετέχει ενεργά.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ορμούζ #Ρούμπιο #Ναυτιλία
