Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν νέες κυρώσεις σε δίκτυο μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου ιρανικής προέλευσης και σε ιρανικό γραφείο συναλλάγματος. Η κίνηση στοχεύει στον περιορισμό των εσόδων του Ιράν από τις εξαγωγές ενέργειας και τις χρηματοοικονομικές του διασυνδέσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών, ανακοίνωσαν νέο πακέτο κυρώσεων με επίκεντρο το ιρανικό υγροποιημένο πετρελαϊκό αέριο (LPG) και τις χρηματοοικονομικές δομές που το στηρίζουν. Στο στόχαστρο μπαίνουν φυσικά πρόσωπα, εταιρείες και δεξαμενόπλοια LPG, τα οποία, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, συνδέονται με εκτεταμένο δίκτυο παράκαμψης των περιορισμών.
Πώς λειτουργούσε το δίκτυο μεταφοράς ιρανικού LPG
Το OFAC αναφέρει ότι ένα «δίκτυο προσώπων, οντοτήτων και πλοίων» διακίνησε «εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια» σε ιρανικό LPG, το οποίο εμφανιζόταν στις αγορές ως προϊόν προέλευσης Ομάν. Τελικοί αποδέκτες φέρονται να είναι χρήστες σε χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ασίας, περιοχές με αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση.
Κατά την αμερικανική πλευρά, χρησιμοποιήθηκαν εταιρείες-βιτρίνα στην Κίνα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τη μεταφορά και τιμολόγηση των φορτίων. Η στοχοποίηση των δεξαμενόπλοιων LPG δείχνει ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να χτυπήσει όχι μόνο τους μεσάζοντες, αλλά και την ίδια τη δυνατότητα φυσικής μεταφοράς του προϊόντος.
Στο στόχαστρο ιρανικό γραφείο συναλλάγματος
Παράλληλα, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στο ιρανικό γραφείο συναλλάγματος Mehrdad Geramian Nik and Partners Company και στην ηγεσία του. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η εταιρεία κατηγορείται ότι μετέφερε «εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε ξένο νόμισμα» για λογαριασμό ιρανικών τραπεζών που ήδη τελούν υπό κυρώσεις.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική περιορισμού των χρηματοοικονομικών διαύλων του Ιράν, πέρα από τις κλασικές κυρώσεις στην ενέργεια. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι το Υπουργείο θα συνεχίσει να αποκόπτει «τον σκιώδη στόλο, τα σκιώδη τραπεζικά δίκτυα και την πρόσβαση του Ιράν στο παγκόσμιο εμπόριο».
Ποιες είναι οι ευρύτερες γεωπολιτικές επιπτώσεις
Οι νέες κυρώσεις ενισχύουν την πίεση στην Τεχεράνη σε δύο κρίσιμα μέτωπα: τα έσοδα από τις εξαγωγές ενέργειας και την πρόσβαση σε συνάλλαγμα. Για τις ασιατικές αγορές, η στοχοποίηση φορτίων LPG ιρανικής προέλευσης μπορεί να οδηγήσει σε αναδιάταξη προμηθευτών και σε μεγαλύτερη εξάρτηση από άλλους εξαγωγείς.
Η εμπλοκή εταιρειών-βιτρίνα σε Κίνα και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναδεικνύει, επίσης, τη συνεχή αντιπαράθεση μεταξύ αμερικανικών κυρώσεων και εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών που αναπτύσσονται στην Ασία και στον Κόλπο. Το ερώτημα είναι κατά πόσο η Ουάσιγκτον μπορεί να αποτρέψει πλήρως τη ροή ιρανικού LPG ή απλώς να την καταστήσει ακριβότερη και πιο περίπλοκη.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις έχουν κυρίως γεωπολιτική και ναυτιλιακή διάσταση. Η ενίσχυση των αμερικανικών ελέγχων σε δεξαμενόπλοια LPG σημαίνει αυστηρότερο πλαίσιο συμμόρφωσης για ελληνόκτητα πλοία που δραστηριοποιούνται διεθνώς, ακόμη και όταν δεν συνδέονται με ιρανικά φορτία. Παράλληλα, κάθε αναδιάταξη στις ροές ενέργειας προς την Ασία επηρεάζει έμμεσα τη ναυλαγορά, άρα και τα έσοδα του ελληνικού στόλου, ενώ η Αθήνα καλείται να ισορροπεί ανάμεσα στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές πολιτικές κυρώσεων και στις σχέσεις με βασικούς εμπορικούς εταίρους στην Ασία και στον Κόλπο.






