Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών υπερασπίζεται τα πλήγματα σε στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ ως «νόμιμη αυτοάμυνα». Η Τεχεράνη κατηγορεί παράλληλα την Ευρωπαϊκή Ένωση για υποκρισία στην καταδίκη των επιθέσεων.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να θωρακίσει νομικά και πολιτικά τις τελευταίες στρατιωτικές της ενέργειες, παρουσιάζοντάς τες ως απάντηση σε «παράνομες επιθέσεις» εναντίον της. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ υποστήριξε ότι τα πλήγματα σε στρατιωτικές βάσεις της περιοχής, που χρησιμοποιούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εντάσσονται στο πλαίσιο της νόμιμης αυτοάμυνας.
Πώς αιτιολογεί το Ιράν τα πλήγματα
Σύμφωνα με τον Μπαγαεΐ, «τα πλήγματα του Ιράν εναντίον εκείνων των βάσεων και περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την εκτόξευση παράνομων επιθέσεων κατά του Ιράν αποτελούν νόμιμη άσκηση αυτοάμυνας». Με αυτή τη διατύπωση, η ιρανική διπλωματία επιχειρεί να συνδέσει τις επιχειρήσεις της με το δικαίωμα αυτοάμυνας όπως αναγνωρίζεται στο διεθνές δίκαιο. Ο ίδιος υπενθύμισε ότι «τα κράτη έχουν καθιερωμένη νομική υποχρέωση να μην επιτρέπουν το έδαφος ή τα περιουσιακά τους στοιχεία να χρησιμοποιούνται για εισβολή σε άλλες χώρες», μεταφέροντας έτσι την ευθύνη και στις χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.
Η κριτική της Τεχεράνης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση
Πέρα από τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ, το Ιράν ανοίγει μέτωπο και με τις Βρυξέλλες. Ο Μπαγαεΐ κατηγόρησε την Ευρωπαϊκή Ένωση για «υποκρισία», μετά την καταδίκη από την πλευρά της Ένωσης των τελευταίων ιρανικών πληγμάτων σε στρατιωτικές βάσεις της περιοχής. Κατά τον Ιρανό εκπρόσωπο, η ΕΕ «πρέπει να σταματήσει να κατευνάζει τους επιτιθέμενους, ενώ κατηγορεί εκείνους που απαντούν σε παράνομες επιθέσεις», υπονοώντας ότι η Τεχεράνη θεωρεί εαυτόν θύμα και όχι πρωταγωνιστή κλιμάκωσης.
Η θεσμική διάσταση: διεθνές δίκαιο και ευθύνη κρατών
Η ρητορική της Τεχεράνης αξιοποιεί μια πάγια αρχή του διεθνούς δικαίου: την υποχρέωση των κρατών να μην επιτρέπουν τη χρήση του εδάφους τους για επιθετικές ενέργειες κατά τρίτων. Με αυτό το επιχείρημα, το Ιράν δεν αμφισβητεί μόνο τον ρόλο των ΗΠΑ στις περιφερειακές συγκρούσεις, αλλά και τη στάση των κρατών που παρέχουν στρατιωτικές διευκολύνσεις. Παράλληλα, η επίκληση της «νόμιμης αυτοάμυνας» συνιστά προσπάθεια να μεταφερθεί η συζήτηση από το πεδίο της ισχύος στο πεδίο της νομιμοποίησης, όπου κρίνονται όχι μόνο οι στρατιωτικές ενέργειες, αλλά και η αξιοπιστία των διεθνών θεσμών.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η αντιπαράθεση Ιράν–ΗΠΑ με παράλληλη ένταση στις σχέσεις Ιράν–ΕΕ υπενθυμίζει την ευθραυστότητα της ευρωπαϊκής ενεργειακής και ναυτιλιακής ασφάλειας, ιδίως σε θαλάσσιες οδούς κρίσιμες για τον ελληνόκτητο στόλο. Η Αθήνα, ως κράτος-μέλος της ΕΕ και ναυτιλιακή δύναμη, καλείται να παρακολουθεί στενά την κλιμάκωση και τη νομική επιχειρηματολογία γύρω από την «αυτοάμυνα», καθώς τέτοιες ερμηνείες μπορούν να επηρεάσουν μελλοντικές ευρωπαϊκές θέσεις σε ζητήματα χρήσης βίας και προστασίας θαλάσσιων μεταφορών.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΕΕ #διεθνέςΔίκαιο #αυτοάμυνα
