Τα ιρανικά κεφάλαια μπαίνουν στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής αποτροπής, μετά τη σαφή προειδοποίηση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ ότι θα χρησιμοποιηθούν για αποζημιώσεις συμμάχων στον Περσικό Κόλπο. Η δήλωση σηματοδοτεί κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη, συνδέοντας άμεσα στρατιωτικό ρίσκο με χρηματοπιστωτικό κόστος.
Τα ιρανικά κεφάλαια τοποθετούνται πλέον στο κέντρο μιας πιο επιθετικής αμερικανικής πολιτικής, καθώς ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη ζημιών σε συμμάχους στον Περσικό Κόλπο από ενδεχόμενες ιρανικές επιθέσεις. Με δημόσια παρέμβασή του στην πλατφόρμα X, ο Μπέσεντ συνέδεσε τις πληρωμές προς την Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου με «πόρους που θα αφαιρεθούν από τους λογαριασμούς» της Τεχεράνης, υπογραμμίζοντας ότι κάθε επίθεση θα βαθαίνει τις οικονομικές συνέπειες για το Ιράν.
Πώς τα ιρανικά κεφάλαια γίνονται εργαλείο αποτροπής;
Ο Μπέσεντ περιέγραψε ένα σχήμα στο οποίο «κάθε διόδιο που καταβάλλεται στην Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου θα συμψηφίζεται με κεφάλαια που αντλούνται από τους λογαριασμούς τους», μετατρέποντας τις ιρανικές ροές εσόδων σε μηχανισμό αυτόματης αποζημίωσης των συμμάχων των ΗΠΑ. Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αφαιρέσει από την Τεχεράνη το όφελος από την πίεση στη ναυσιπλοΐα, διαβεβαιώνοντας τα κράτη του Κόλπου ότι οι οικονομικές απώλειες τους θα καλυφθούν από ιρανικούς πόρους.
Η αναφορά του Αμερικανού υπουργού ότι «κάθε επίθεση που εξαπολύει το Ιράν θα εμβαθύνει μόνο τις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συνέπειες που αντιμετωπίζει» δείχνει μια στρατηγική όπου η στρατιωτική κλιμάκωση συνδέεται άμεσα με χρηματοπιστωτική τιμωρία. Η διακήρυξη ότι η Τεχεράνη θα χάσει «το παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος που παίζει» αποτυπώνει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να ακυρώσει την ιρανική λογική κόστους-οφέλους, μετατρέποντας κάθε ενέργεια σε καθαρή ζημία για το ιρανικό κράτος.
Τι αλλάζει με τη χρήση δεσμευμένων ιρανικών πόρων;
Σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες, ο Μπέσεντ εξετάζει τη χρήση δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων για την πληρωμή ζημιών που υφίστανται τα κράτη του Κόλπου στο πλαίσιο στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, μεταφέροντας ουσιαστικά το βάρος της σύγκρουσης στον ιρανικό κρατικό προϋπολογισμό. Μια τέτοια κίνηση θα ενίσχυε το προηγούμενο σύμφωνα με το οποίο κρατικά περιουσιακά στοιχεία μπορούν να αξιοποιηθούν για αποζημιώσεις, διευρύνοντας το πεδίο των οικονομικών κυρώσεων σε πραγματικές μεταβιβάσεις πόρων.
Θεσμικά, η επιλογή αυτή επιβεβαιώνει την τάση εργαλειοποίησης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος ως προέκταση της εξωτερικής πολιτικής, με τις ΗΠΑ να αξιοποιούν την πρόσβαση σε λογαριασμούς και ροές κεφαλαίων για να επιβάλουν συμπεριφορά σε κρατικούς δρώντες. Για τα κράτη του Κόλπου, το μήνυμα είναι ότι η συμμετοχή τους σε μια αντιπαράθεση με το Ιράν θα συνοδεύεται από ρητή αμερικανική δέσμευση οικονομικής κάλυψης, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις τους σε θέματα ασφάλειας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η σύνδεση ιρανικών κεφαλαίων με αποζημιώσεις στον Περσικό Κόλπο αναδεικνύει εκ νέου τον κίνδυνο χρησιμοποίησης των θαλάσσιων οδών ενέργειας ως πεδίου οικονομικής αντιπαράθεσης, με άμεσο ενδιαφέρον για τη ναυτιλία και τις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη. Η Αθήνα, ως σύμμαχος των ΗΠΑ και ναυτιλιακή δύναμη με έντονη παρουσία στην περιοχή, καλείται να παρακολουθεί στενά πώς η Ουάσιγκτον μετατρέπει τις χρηματοπιστωτικές πιέσεις σε εργαλείο ασφάλειας, καθώς τέτοιες πρακτικές μπορεί να αποτελέσουν πρότυπο και για άλλες ζώνες έντασης.
Σχόλιο 
: Η επιλογή των ΗΠΑ να προαναγγείλουν ότι οι ζημιές συμμάχων θα καλύπτονται από ιρανικά κεφάλαια δείχνει πώς η οικονομική ισχύς μετατρέπεται σε μηχανισμό συλλογικής ασφάλειας, με κόστος όμως για τη θεσμική προβλεψιμότητα του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Για την Ελλάδα, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς θα προστατευθούν οι θαλάσσιες γραμμές και τα ελληνόκτητα πλοία, αλλά και πώς θα τοποθετηθεί σε ένα περιβάλλον όπου οι οικονομικές κυρώσεις και η χρήση δεσμευμένων κεφαλαίων γίνονται σταδιακά κανόνας της διεθνούς πολιτικής.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Τραμπ διαψεύδει ενόχληση για Ιράν, μιλά για διαπραγματεύσεις
Ιράν: Διπλωματική πηγή διαψεύδει εμπόδια στις διαπραγματεύσεις
#ΗνωμένεςΠολιτείες #Ιράν #ΠερσικόςΚόλπος #ΣκοτΜπέσεντ #ΥπουργείοΟικονομικώνΗΠΑ
