Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δηλώνει ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αποδυναμωθεί, αλλά η στρατιωτική σύγκρουση δεν έχει λήξει. Τονίζει ότι ο αγώνας κατά του Ιράν αφορά και τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου περιέγραψε το ιρανικό καθεστώς ως «πολύ πιο αδύναμο» σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι η κοινή δράση Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών έχει πλήξει κρίσιμες πτυχές των πυρηνικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης. Μιλώντας σε συνέντευξη στο CNBC, επέλεξε να στείλει διπλό μήνυμα: αφενός ότι η αντιπαράθεση με το Ιράν δεν έχει τελειώσει, αφετέρου ότι η σύγκρουση αυτή υπερβαίνει τα στενά όρια της ισραηλινής ασφάλειας.
Πώς περιγράφει ο Νετανιάχου την τρέχουσα ισορροπία με το Ιράν;
Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι η ισραηλινή στρατιωτική δράση, σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει «υποβαθμίσει» τις δυνατότητες του Ιράν. Αναφέρθηκε σε ζημιές σε πυρηνικές και στρατιωτικές υποδομές, παρουσιάζοντας την εικόνα ενός αντιπάλου που έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα, χωρίς όμως να έχει εξουδετερωθεί. Η διατύπωση ότι η σύγκρουση «δεν έχει τελειώσει» λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η περιοχή παραμένει σε καθεστώς παρατεταμένης έντασης.
Η ρητορική αυτή εδράζεται στη μακρά στρατηγική αντιπαράθεση Ισραήλ–Ιράν, όπου η ισραηλινή ηγεσία αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τα περιφερειακά δίκτυα ένοπλων οργανώσεων ως υπαρξιακή απειλή. Η αναφορά σε «υποβάθμιση» ικανοτήτων, και όχι σε οριστική εξάλειψη, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης επιχειρήσεων, είτε άμεσα είτε μέσω πιέσεων και αποτροπής.
Γιατί ο Νετανιάχου λέει ότι «πολεμά και τον πόλεμο της Ευρώπης»;
Στο πιο πολιτικά φορτισμένο σημείο της παρέμβασής του, ο Νετανιάχου δήλωσε: «Όταν πολεμάμε το Ιράν και τους αντιπροσώπους του, δεν πολεμάμε μόνο τον δικό μας πόλεμο. Πολεμάμε και τον δικό σας πόλεμο και, ειλικρινά, και τον πόλεμο της Ευρώπης». Με αυτή τη φράση επιχειρεί να πλαισιώσει τη σύγκρουση ως ζήτημα συλλογικής ασφάλειας της Δύσης και όχι ως διμερές ή περιφερειακό πρόβλημα.
Η επίκληση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ως υπενθύμιση ότι η ισραηλινή στρατιωτική δράση εντάσσεται σε μια ευρύτερη δυτική στρατηγική ανάσχεσης της ιρανικής επιρροής. Δεύτερον, ως έμμεση πολιτική πίεση προς τις δυτικές κυβερνήσεις να συνεχίσουν ή και να ενισχύσουν την υποστήριξή τους, με το επιχείρημα ότι η ασφάλεια των δικών τους κοινωνιών συνδέεται με την έκβαση της αντιπαράθεσης στην Μέση Ανατολή.
Τι δείχνει η δημόσια τοποθέτηση για τις σχέσεις Ισραήλ–ΗΠΑ;
Η αναφορά του Νετανιάχου σε κοινή δράση με τις Ηνωμένες Πολιτείες αναδεικνύει τη σημασία του αμερικανοϊσραηλινού άξονα ασφάλειας. Παρότι δεν αναλύει τις λεπτομέρειες της συνεργασίας, η επιλογή να μιλήσει για «υποβάθμιση» ιρανικών υποδομών υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον παραμένει κρίσιμος εταίρος, είτε σε επίπεδο πληροφοριών είτε σε επίπεδο στρατιωτικής στήριξης και πολιτικής κάλυψης.
Ταυτόχρονα, η δημόσια ανάδειξη του κοινού μετώπου με τις Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργεί και προς την εσωτερική ισραηλινή κοινή γνώμη, ως επιβεβαίωση ότι το Ισραήλ δεν είναι απομονωμένο στην αντιπαράθεσή του με την Τεχεράνη. Σε θεσμικό επίπεδο, η γραμμή αυτή εδραιώνει την αντίληψη ότι η ασφάλεια του Ισραήλ παραμένει συνδεδεμένη με τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή.
Ποιες είναι οι ευρύτερες επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή;
Η δήλωση ότι η σύγκρουση «δεν έχει τελειώσει» σηματοδοτεί ότι η περιοχή παραμένει ευάλωτη σε νέους κύκλους έντασης, είτε μέσω άμεσων ισραηλινοϊρανικών επεισοδίων είτε μέσω οργανώσεων που συνδέονται με την Τεχεράνη. Η επιμονή στην εικόνα ενός αποδυναμωμένου αλλά όχι εξουδετερωμένου Ιράν τροφοδοτεί ένα περιβάλλον διαρκούς αποτροπής, όπου η στρατιωτική ισχύς και οι στοχευμένες επιχειρήσεις παρουσιάζονται ως αναγκαία, αλλά όχι επαρκή, εργαλεία σταθερότητας.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η τοποθέτηση Νετανιάχου δημιουργεί ένα πολιτικό δίλημμα: από τη μία, η ανάγκη διαχείρισης των σχέσεων με το Ιράν και της πυρηνικής του δραστηριότητας, από την άλλη, η πίεση να αναγνωρίσουν ότι η ασφάλεια της Ευρώπης συνδέεται με τις εξελίξεις στην ισραηλινοϊρανική αντιπαράθεση. Η ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και την αποφυγή γενικευμένης ανάφλεξης παραμένει κεντρικό ζητούμενο.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, οι δηλώσεις Νετανιάχου υπενθυμίζουν ότι η ανατολική Μεσόγειος και η ευρύτερη Μέση Ανατολή παραμένουν ενιαίο γεωπολιτικό πεδίο. Η Αθήνα, ως εταίρος του Ισραήλ και κράτος–μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλείται να παρακολουθεί στενά τις ισορροπίες ανάμεσα σε Ισραήλ, Ιράν, Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς κάθε κλιμάκωση μπορεί να επηρεάσει τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες ασφάλειας και, έμμεσα, τις ελληνικές διπλωματικές επιλογές στην περιοχή.
#Ισραήλ #Ιράν #Νετανιάχου #ΗΠΑ #Ευρώπη
