Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρτογραφεί επτά βασικές εστίες κινδύνου για την ελληνική οικονομία, από το εξωτερικό ισοζύγιο έως τα «κόκκινα» δάνεια. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου δείχνει ότι η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη, με χρόνιες παθογένειες να περιορίζουν τη σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Η νέα έκθεση της Κομισιόν για την Ελλάδα δεν αμφισβητεί τη βελτίωση σε επενδύσεις, ψηφιοποίηση και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά καταγράφει ένα πλέγμα επτά διαρθρωτικών κινδύνων που κρατούν την οικονομία σε «οριακή ισορροπία». Το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, η τρέχουσα ανάπτυξη δύσκολα θα μετατραπεί σε διατηρήσιμο πλούτο.
Εξωτερικό ισοζύγιο και παραγωγικό μοντέλο υπό πίεση
Πρώτος κρίκος της αλυσίδας κινδύνου είναι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Παρά τη μείωση του ελλείμματος στο 5,7% του ΑΕΠ το 2025, η Επιτροπή το θεωρεί ακόμη υψηλό, καθώς αντανακλά χαμηλή μη τιμολογιακή ανταγωνιστικότητα και μόνιμη εξάρτηση από εισαγωγές. Την ίδια στιγμή, η οικονομία παραμένει προσανατολισμένη σε κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ο τουρισμός και η γεωργία, με μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να αποκτήσουν μέγεθος και εξωστρέφεια.
Το επενδυτικό κενό έναντι της ΕΕ έχει περιοριστεί, με τον λόγο επενδύσεων προς ΑΕΠ να ανεβαίνει από 11,3% σε 16,9% το 2025. Ωστόσο, η δομή των επενδύσεων παραμένει αδύναμη: ο εξοπλισμός βελτιώνεται, αλλά οι δαπάνες σε άυλα περιουσιακά στοιχεία και διανοητική ιδιοκτησία υστερούν, περιορίζοντας την καινοτομία.
Παραγωγικότητα, δεξιότητες και δημογραφικό ως τριπλή πρόκληση
Η παραγωγικότητα εργασίας βρίσκεται μόλις στο 54,6% του μέσου όρου της ΕΕ, παρότι οι ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο είναι από τις υψηλότερες. Η Κομισιόν συνδέει το πρόβλημα με το χάσμα δεξιοτήτων: το 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού φρενάρει επενδύσεις, ενώ η διά βίου μάθηση παραμένει περιορισμένη.
Παράλληλα, η ανεπαρκής φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων δυσκολεύει την ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας, σε μια χώρα όπου το δημογραφικό γίνεται δομικός κίνδυνος. Ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας προβλέπεται να μειωθεί περίπου κατά ένα τρίτο έως το 2070, με ιδιαίτερη πίεση σε τουρισμό και κατασκευές.
Κλιματική έκθεση, «κόκκινα» δάνεια και ρυθμιστικά εμπόδια
Η Ελλάδα καταγράφεται από την Επιτροπή ως μία από τις πιο εκτεθειμένες χώρες της ΕΕ σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι ανάγκες επενδύσεων για προσαρμογή, ιδίως σε υποδομές ύδρευσης λόγω λειψυδρίας, είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, ενώ το κενό ασφαλιστικής κάλυψης σε φυσικές καταστροφές παραμένει σημαντικό.
Στο χρηματοπιστωτικό μέτωπο, οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών βελτιώνονται, αλλά το συνολικό απόθεμα «κόκκινων» δανείων στην οικονομία παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο. Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων είχαν στο τέλος του 2025 υπό διαχείριση 80 δισ. €, ή 32,2% του ΑΕΠ. Η Κομισιόν αποδίδει την αργή αποκλιμάκωση σε ελλιπή πληροφόρηση για πλειστηριασμούς, χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες και καθυστερήσεις στο Κτηματολόγιο.
Παρά την πρόοδο στην ψηφιοποίηση του Δημοσίου και την ταχεία ίδρυση εταιρειών, οι διοικητικές και ρυθμιστικές επιβαρύνσεις παραμένουν βαριές. Το 89% των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρεί τη ρύθμιση εμπόδιο στις επενδύσεις, έναντι 69% στην ΕΕ, με υψηλά εμπόδια εισόδου σε επαγγελματικές υπηρεσίες και λιανεμπόριο και χρονοβόρες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις.
Καινοτομία, ενέργεια και ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων αναπτύσσεται, με πάνω από 90 startups να αντλούν 555 εκατ. € το 2024, αλλά οι επενδύσεις venture capital και οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης (0,9% του ΑΕΠ έναντι 1,5% στην ΕΕ) παραμένουν χαμηλές. Μόλις 8,93% των επιχειρήσεων χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, στοιχείο που δείχνει αργή υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών.
Στην ενέργεια, το Ταμείο Ανάκαμψης έχει στηρίξει την εγκατάσταση άνω των 7,5 GW νέας ισχύος από ανανεώσιμες πηγές, αλλά η Κομισιόν ζητά επιτάχυνση στην αποθήκευση, στην υπεράκτια αιολική ενέργεια και αναθεώρηση της ενεργειακής φορολογίας υπέρ της ηλεκτροκίνησης. Η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα διατηρεί την οικονομία ευάλωτη σε διεθνείς διαταραχές, όπως έδειξε η ανάγκη προσωρινού πακέτου στήριξης 0,2% του ΑΕΠ την περίοδο Απριλίου–Μαΐου 2026 λόγω του πολέμου κατά του Ιράν.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, οι διαρθρωτικές αδυναμίες που περιγράφει η Κομισιόν σημαίνουν ότι οι πιέσεις σε τιμές, μισθούς και απασχόληση μπορεί να επανέρχονται με κάθε εξωτερικό σοκ, από την ενέργεια έως την κλιματική κρίση. Για τις επιχειρήσεις, η έκθεση λειτουργεί ως «οδικός χάρτης» προτεραιοτήτων: επένδυση σε δεξιότητες, ψηφιακό μετασχηματισμό, καινοτομία και πράσινη ενέργεια, αλλά και πίεση για απλούστευση αδειοδοτήσεων και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο. Σε επίπεδο εθνικής οικονομίας, η αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης για άυλες επενδύσεις, υποδομές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και επιτάχυνση της δικαιοσύνης θα κρίνει αν η επόμενη δεκαετία θα είναι περίοδος πραγματικής σύγκλισης ή διαρκούς διαχείρισης κινδύνων.
#Κομισιόν #ΕλληνικήΟικονομία #Επενδύσεις #Παραγωγικότητα #ΚλιματικήΚρίση
