Το Κόσοβο προσέρχεται ξανά στις κάλπες για να λύσει θεσμικό αδιέξοδο στην εκλογή προέδρου. Η πολιτική αστάθεια βαραίνει οικονομία και ευρωπαϊκή προοπτική.
Το Κόσοβο διεξάγει πρόωρες βουλευτικές εκλογές, τις τρίτες σε διάστημα μόλις 16 μηνών, μετά την αποτυχία της Βουλής να εκλέξει νέο πρόεδρο εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Παρά την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του κεντροαριστερού κινήματος «Αυτοδιάθεση» του Άλμπιν Κούρτι, η εκλογή προέδρου απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία 80 ψήφων σε σύνολο 120 εδρών, κάτι που καθιστά αναγκαία τη συμμετοχή της αντιπολίτευσης. Η επαναλαμβανόμενη προσφυγή στις κάλπες επιβαρύνει μια ήδη εύθραυστη οικονομία, ενώ καθυστερεί κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.
Θεσμικό μπλοκάρισμα και γεωπολιτικό πλαίσιο
Η τρέχουσα κρίση πυροδοτήθηκε από την αδυναμία των κομμάτων να συμφωνήσουν σε διάδοχο της πρώην προέδρου Βιόσα Οσμάνι, η οποία πλέον κατέρχεται με τη Δημοκρατική Ένωση Κοσόβου, έχοντας απομακρυνθεί πολιτικά από τον Κούρτι. Η αποχή της αντιπολίτευσης από τις ψηφοφορίες στη Βουλή στέρησε το απαιτούμενο απαρτία, μετατρέποντας μια τυπική συνταγματική διαδικασία σε παράγοντα αποσταθεροποίησης. Στο νέο εκλογικό γύρο, το «Αυτοδιάθεση» αντιμετωπίζει ως βασικούς αντιπάλους το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου και τη Δημοκρατική Ένωση, σε ένα περιβάλλον έντονου κατακερματισμού και εξάρτησης από τις ψήφους εθνοτικών μειονοτήτων.
Η θεσμική αυτή αστάθεια εκδηλώνεται σε μια χώρα που παραμένει στο επίκεντρο γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Το Κόσοβο έχει ανακηρύξει την ανεξαρτησία του από τη Σερβία από το 2008, αναγνώριση που έχει γίνει δεκτή από τις ΗΠΑ και την πλειονότητα των κρατών-μελών της ΕΕ, όχι όμως από το Βελιγράδι, τη Ρωσία και την Κίνα. Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον συνδέουν ρητά την πρόοδο προς την ένταξη στην ΕΕ με την εξομάλυνση των σχέσεων Πρίστινας–Βελιγραδίου, κάτι που προϋποθέτει σταθερούς θεσμούς και προβλέψιμη κυβέρνηση.
Επίπτωση σε οικονομία και επενδυτική εικόνα
Οι διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις επιτείνουν την αβεβαιότητα για επιχειρήσεις και επενδυτές, αναβάλλοντας αποφάσεις για ιδιωτικές επενδύσεις και δυσχεραίνοντας τον σχεδιασμό δημοσίων πολιτικών. Σε μια οικονομία με υψηλή ανεργία, εξάρτηση από εμβάσματα της διασποράς και περιορισμένη βιομηχανική βάση, κάθε καθυστέρηση σε μεταρρυθμίσεις δικαιοσύνης, διοίκησης και υποδομών μεταφράζεται σε χαμένη αναπτυξιακή δυναμική. Παράλληλα, η αργή πρόοδος στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περιορίζει την πρόσβαση σε κοινοτικούς πόρους και σε βαθύτερη ενσωμάτωση στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας.
Σχόλιο
: Για την ελληνική οικονομία, η σταθερότητα στα Δυτικά Βαλκάνια αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το εμπόριο, τις μεταφορές και την περιφερειακή ενεργειακή διασύνδεση. Η παρατεταμένη θεσμική αστάθεια στο Κόσοβο λειτουργεί ανασχετικά για διασυνοριακά έργα υποδομών και για την εμβάθυνση των οικονομικών σχέσεων, ιδίως σε logistics, τηλεπικοινωνίες και τραπεζικές υπηρεσίες. Η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ και σημαντικός επενδυτής στην περιοχή, έχει συμφέρον να στηρίξει μια πορεία θεσμικής εξυγίανσης και ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης, που θα μειώσει τον γεωπολιτικό κίνδυνο και θα ενισχύσει την προβλεψιμότητα για τις ελληνικές επιχειρήσεις.






