Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο επαναφέρει το φάντασμα του στασιμοπληθωρισμού – Τι προβλέπει ο ΟΟΣΑ για ΗΠΑ, Κίνα και Ευρωζώνη
Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια από τις πιο αβέβαιες περιόδους της τελευταίας δεκαετίας, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις ενεργειακές αγορές απειλούν να ανατρέψουν τις προσδοκίες για σταθερή ανάπτυξη και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, η σύγκρουση στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στο παγκόσμιο εμπόριο, δημιουργώντας ένα νέο κύμα αβεβαιότητας για επιχειρήσεις, επενδυτές και κυβερνήσεις.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη εξαιτίας των συνεχιζόμενων προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Στενού του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώθηκε κατά 13,5% μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 2026, ενώ η παραγωγή των χωρών του Κόλπου κατέγραψε πτώση 45% τον Απρίλιο.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε άνοδο των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών, αυξάνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το βασικό σενάριο: Επιβράδυνση αλλά όχι ύφεση
Στο βασικό σενάριο του ΟΟΣΑ, οι ενεργειακές διαταραχές θεωρούνται προσωρινές και η παγκόσμια οικονομία καταφέρνει να αποφύγει μια βαθιά κρίση.
Η παγκόσμια ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα επιβραδυνθεί στο 2,8% το 2026 από 3,4% το 2025, πριν ανακάμψει στο 3,1% το 2027. Παράλληλα, ο πληθωρισμός στις χώρες των G20 αναμένεται να αυξηθεί στο 4% το 2026 και στη συνέχεια να ακολουθήσει πτωτική πορεία.
Το σενάριο αυτό προϋποθέτει σταδιακή εξομάλυνση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών μέσα στους επόμενους μήνες.
Το αρνητικό σενάριο: Νέος παγκόσμιος στασιμοπληθωρισμός
Ο μεγαλύτερος φόβος του ΟΟΣΑ αφορά ένα παρατεταμένο γεωπολιτικό σοκ που θα διατηρήσει τις ενεργειακές αναταράξεις έως και το 2027.
Σε αυτή την περίπτωση, η παγκόσμια οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με συνθήκες που θυμίζουν τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970. Η ανάπτυξη θα υποχωρήσει στο 2,1% το 2026 και στο μόλις 1,8% το 2027, ενώ αρκετές οικονομίες κινδυνεύουν να εισέλθουν σε ύφεση.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός θα ενισχυθεί σημαντικά, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν υψηλά επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Το αποτέλεσμα θα είναι χαμηλότερες επενδύσεις, ακριβότερος δανεισμός και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τι προβλέπεται για τις μεγάλες οικονομίες
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο ΟΟΣΑ προβλέπει ανάπτυξη 2,0% το 2026 και 1,8% το 2027, με τον πληθωρισμό να αυξάνεται προσωρινά στο 3,7% πριν αποκλιμακωθεί.
Η κινεζική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από τις υπόλοιπες μεγάλες οικονομίες, ωστόσο η επιβράδυνση είναι εμφανής. Η ανάπτυξη προβλέπεται στο 4,5% το 2026 και στο 4,3% το 2027, έναντι 5,0% το 2025.
Στην Ευρωζώνη, η εικόνα παραμένει πιο αδύναμη. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ανάπτυξη μόλις 0,8% το 2026 και 1,2% το 2027, με τον πληθωρισμό να διατηρείται πάνω από τον στόχο της European Central Bank.
Οι προειδοποιήσεις προς τις κεντρικές τράπεζες
Ο ΟΟΣΑ καλεί τις κεντρικές τράπεζες να παραμείνουν σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, καθώς η ενεργειακή κρίση μπορεί να μετατραπεί σε γενικευμένο πληθωριστικό σοκ.
Η έκθεση επισημαίνει ότι εάν οι πληθωριστικές προσδοκίες αρχίσουν να αποσταθεροποιούνται, τότε ενδέχεται να απαιτηθεί αυστηρότερη νομισματική πολιτική, ακόμη και σε ένα περιβάλλον ασθενικής ανάπτυξης.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις καλούνται να αποφεύγουν οριζόντια μέτρα στήριξης, όπως γενικευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις ή πλαφόν στις τιμές ενέργειας, καθώς θεωρούνται ιδιαίτερα δαπανηρά και συχνά αναποτελεσματικά. Αντίθετα, ο ΟΟΣΑ προκρίνει στοχευμένες παρεμβάσεις προς τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις βιώσιμες επιχειρήσεις.
SBC Σχολιο
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνει αυτό που οι αγορές φοβούνται εδώ και μήνες: το μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο για το 2026 δεν είναι οι δασμοί, ούτε οι εμπορικές συγκρούσεις, αλλά η ενέργεια.
Εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί και οι ροές πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ παραμείνουν διαταραγμένες, ο κόσμος κινδυνεύει να βρεθεί μπροστά σε ένα νέο επεισόδιο στασιμοπληθωρισμού. Δηλαδή χαμηλή ανάπτυξη, υψηλό πληθωρισμό και επίμονα υψηλά επιτόκια.
Για την Ευρώπη το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η οικονομία της αναπτύσσεται ήδη με ασθενείς ρυθμούς και παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας. Κάθε νέα άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφράζεται άμεσα σε απώλεια ανταγωνιστικότητας για τη βιομηχανία και σε μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Ουσιαστικά, ο ΟΟΣΑ περιγράφει δύο διαφορετικούς κόσμους. Στον πρώτο, η κρίση αποκλιμακώνεται και η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται. Στον δεύτερο, η Μέση Ανατολή εξελίσσεται στο γεγονός που θα καθορίσει την παγκόσμια οικονομία της επόμενης διετίας.
