Νέα υποβάθμιση των προβλέψεων για την παγκόσμια οικονομία – Στο 2,5% η ανάπτυξη για το 2026, με κίνδυνο βύθισης στο 1,3% εάν επιδεινωθεί η ενεργειακή κρίση
Η Παγκόσμια Τράπεζα απηύθυνε τη σοβαρότερη προειδοποίηση των τελευταίων ετών για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, εκτιμώντας ότι ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν απειλεί να οδηγήσει τον πλανήτη στη χαμηλότερη αναπτυξιακή επίδοση μετά την πανδημία Covid-19.
Στην τελευταία έκθεση «Global Economic Prospects», η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, ο διεθνής οργανισμός μείωσε την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 2,5%, έναντι 2,9% που προέβλεπε τον Ιανουάριο.
Η αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στην άνοδο των τιμών της ενέργειας, στην επιτάχυνση του πληθωρισμού, στο υψηλότερο κόστος δανεισμού και στις σοβαρές διαταραχές που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ο πόλεμος πιέζει ενέργεια και πληθωρισμό
Η έκθεση επισημαίνει ότι η παρατεταμένη κρίση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και η περιορισμένη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ έχουν ασκήσει τεράστια πίεση στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι η μέση τιμή του Brent θα διαμορφωθεί στα 94 δολάρια ανά βαρέλι το 2026, επίπεδο αυξημένο κατά 36% σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης χρονιάς.
Παράλληλα, αναμένεται σημαντική αύξηση στις τιμές των λιπασμάτων, γεγονός που θα μεταφερθεί σταδιακά στο κόστος παραγωγής τροφίμων, ενισχύοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται να ανέλθει στο 4% το 2026, έναντι 3,3% το προηγούμενο έτος.
Το δυσμενές σενάριο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το εναλλακτικό σενάριο που παρουσιάζει η Παγκόσμια Τράπεζα.
Σε περίπτωση νέων διαταραχών στις ενεργειακές προμήθειες ή περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να υποχωρήσει ακόμη και στο 1,3%, επίπεδο που θα παρέπεμπε σε συνθήκες σοβαρής διεθνούς οικονομικής επιβράδυνσης.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 4,4%, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.
Οι αναδυόμενες οικονομίες στο επίκεντρο του κινδύνου
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες θεωρούνται οι πλέον ευάλωτες στις συνέπειες της κρίσης.
Η Παγκόσμια Τράπεζα υποβάθμισε τις προβλέψεις ανάπτυξης για τα δύο τρίτα των χωρών του πλανήτη σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Ιανουαρίου.
Παράλληλα, διαπιστώνει ότι πολλές αναπτυσσόμενες οικονομίες, εξαιρουμένων της Κίνας και της Ινδίας, δεν έχουν καταφέρει την τελευταία δεκαετία να μειώσουν ουσιαστικά το εισοδηματικό χάσμα που τις χωρίζει από τις ανεπτυγμένες χώρες.
Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ατζάι Μπάνγκα, τόνισε ότι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια αλληλουχία κρίσεων που δοκιμάζουν τις αντοχές τους.
«Οι αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετώπισαν διαδοχικές προκλήσεις την τελευταία δεκαετία. Η βασική πρόκληση παραμένει η ίδια: να προστατεύσουν τους πολίτες και να διατηρήσουν τη σταθερότητα σήμερα, χωρίς να θυσιάσουν την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας του αύριο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στήριξη έως 100 δισ. δολάρια
Η Παγκόσμια Τράπεζα ανακοίνωσε ότι έχει ήδη δεσμεύσει έως και 60 δισ. δολάρια για τη στήριξη χωρών που επηρεάζονται από τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, το διαθέσιμο πακέτο στήριξης θα μπορούσε να αυξηθεί έως και στα 100 δισ. δολάρια.
Η κίνηση αυτή αποτυπώνει το μέγεθος της ανησυχίας που επικρατεί στους διεθνείς οργανισμούς για τις πιθανές επιπτώσεις μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης στην παγκόσμια οικονομία.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η προειδοποίηση της Παγκόσμιας Τράπεζας έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την Ευρώπη, η οποία ήδη αντιμετωπίζει υψηλότερο ενεργειακό κόστος, αυξημένο πληθωρισμό και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Για την Ελλάδα, η παρατεταμένη άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο εμπορικό ισοζύγιο, στο κόστος παραγωγής και στα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται ο κίνδυνος διατήρησης υψηλών επιτοκίων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, γεγονός που θα επηρεάσει αρνητικά επενδύσεις, κατανάλωση και πιστωτική επέκταση.
SBC Economic Desk – Σχολιο
Η έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας επιβεβαιώνει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει πλέον μετατραπεί από γεωπολιτικό γεγονός σε κορυφαίο οικονομικό κίνδυνο για το 2026. Το βασικό ζήτημα δεν είναι πλέον η προσωρινή άνοδος των τιμών της ενέργειας αλλά η πιθανότητα εγκατάστασης ενός νέου καθεστώτος υψηλού κόστους ενέργειας, αυξημένου πληθωρισμού και ακριβότερου χρήματος. Σε αυτό το περιβάλλον, οι οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια, όπως η Ελλάδα και η Ευρωζώνη συνολικά, βρίσκονται αντιμέτωπες με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της μεταπανδημικής περιόδου.
