Η κυβέρνηση διατηρεί το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των σούπερ μάρκετ, ενώ ανοίγει διαπραγμάτευση για εθνική συμφωνία μείωσης τιμών σε βασικά είδη. Το στοίχημα είναι αν η θεσμική πίεση θα μεταφραστεί σε ουσιαστική αποσυμπίεση του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Η διατήρηση του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των σούπερ μάρκετ, σε συνδυασμό με την προσπάθεια για εθνική συμφωνία μείωσης τιμών σε βασικά αγαθά, δείχνει ότι η κυβέρνηση επιλέγει ένα υβριδικό μοντέλο παρέμβασης στην αγορά. Η κίνηση έρχεται σε μια συγκυρία επίμονης ακρίβειας στα τρόφιμα, όπου ο πληθωρισμός έχει μεν αποκλιμακωθεί συνολικά, αλλά οι τιμές στο ράφι παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Πώς λειτουργεί το πλαφόν και τι επιδιώκει η κυβέρνηση;
Το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους περιορίζει το ποσοστό μικτού κέρδους λιανεμπορίου σε επίπεδα πριν από την κρίση ακρίβειας, επιχειρώντας να ανακόψει υπερβολικές ανατιμήσεις σε βασικές κατηγορίες προϊόντων. Η κυβέρνηση, μέσω των διαδοχικών συναντήσεων με την Ένωση Σούπερ Μάρκετ και τη βιομηχανία τροφίμων, επιδιώκει να μετατρέψει αυτό το έκτακτο ρυθμιστικό μέτρο σε αφετηρία για μια πιο μόνιμη, συναινετική προσαρμογή τιμών.
Η λογική είναι διττή: αφενός να διατηρηθεί η θεσμική πίεση ώστε να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας, αφετέρου να δοθεί κίνητρο στις επιχειρήσεις να δεσμευθούν σε στοχευμένες μειώσεις σε καίριες κατηγορίες αγαθών, όπως τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης και είδη προσωπικής υγιεινής. Μια τέτοια συμφωνία, αν υλοποιηθεί, θα λειτουργήσει ως σήμα προς τα νοικοκυριά ότι η πολιτεία και η αγορά μοιράζονται το βάρος της ακρίβειας.
Ποιο είναι το ευρύτερο πλαίσιο για την αγορά τροφίμων;
Η ελληνική αγορά τροφίμων χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης στο λιανεμπόριο και ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη λίγων μεγάλων αλυσίδων, γεγονός που ενισχύει τον ρόλο τους στη διαμόρφωση τελικών τιμών. Παράλληλα, η βιομηχανία τροφίμων αντιμετωπίζει ακόμη αυξημένο κόστος ενέργειας, μεταφορών και πρώτων υλών, που περιορίζει τον χώρο για μειώσεις χωρίς να θίγονται τα περιθώρια βιωσιμότητας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση για την ακρίβεια στα τρόφιμα έχει ήδη φέρει στο προσκήνιο ζητήματα ανταγωνισμού, διαφάνειας στην εφοδιαστική αλυσίδα και ρόλου των ρυθμιστικών αρχών. Η επιλογή της Ελλάδας να διατηρήσει πλαφόν και ταυτόχρονα να επιδιώξει εθελοντική συμφωνία με την αγορά την τοποθετεί σε μια ενδιάμεση γραμμή μεταξύ αυστηρής ρύθμισης και πλήρους αυτορρύθμισης.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για τα ελληνικά νοικοκυριά, η παράταση του πλαφόν λειτουργεί ως βραχυπρόθεσμη ασπίδα απέναντι σε νέες ανατιμήσεις, αλλά δεν εγγυάται από μόνη της ουσιαστική μείωση τιμών. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν η υπό διαμόρφωση εθνική συμφωνία καταφέρει να στοχεύσει προϊόντα που καλύπτουν τον πυρήνα του «καλαθιού» διαβίωσης και να έχει διάρκεια, χωρίς να οδηγήσει σε υποεπενδύσεις ή συμπίεση μισθών στον κλάδο.
Σχόλιο 
: Η επιλογή της κυβέρνησης να κρατήσει ενεργό το πλαφόν ενώ διαπραγματεύεται μια ευρύτερη συμφωνία με λιανεμπόριο και βιομηχανία δείχνει ότι αναγνωρίζει το πολιτικό και κοινωνικό βάρος της ακρίβειας στα τρόφιμα. Το ζητούμενο πλέον είναι η θεσμική θωράκιση: ισχυρότεροι έλεγχοι, διαφάνεια στην κοστολόγηση και σαφή χρονοδιαγράμματα για τις μειώσεις, ώστε η παρέμβαση να μην μείνει σε επίπεδο επικοινωνιακού σήματος αλλά να αποτυπωθεί μετρήσιμα στον πληθωρισμό τροφίμων και στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
#Ακρίβεια #Πλαφόν #Σούπερμάρκετ #Τιμέςτροφίμων #Ελληνικήοικονομία
