Το Περού προσέρχεται σε ακόμη έναν δεύτερο γύρο προεδρικών εκλογών, με φόντο θεσμική φθορά, κοινωνική πόλωση και κλιμακούμενη εγκληματικότητα. Η αναμέτρηση Φουτζιμόρι – Σάντσες λειτουργεί ως δημοψήφισμα για το ίδιο το μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας.
Το Περού ψηφίζει ξανά πρόεδρο μέσα σε ένα πλαίσιο βαθιάς θεσμικής κρίσης: εννέα πρόεδροι σε δέκα χρόνια, κατακερματισμένο κομματικό σύστημα και κοινωνία που δηλώνει ανοιχτά την αποστροφή της προς το πολιτικό προσωπικό. Στον δεύτερο γύρο αναμετρώνται η συντηρητική Κέικο Φουτζιμόρι, κληρονόμος του φουτζιμορισμού, και ο κεντροαριστερός Ρομπέρτο Σάντσες, λιγότερο γνωστός αλλά με στήριξη από ετερόκλητες δυνάμεις. Η αναμέτρηση δεν αφορά μόνο το ποιος θα εκλεγεί, αλλά το αν το περουβιανό σύστημα μπορεί να εξέλθει από έναν κύκλο διαρκούς απονομιμοποίησης.
Ένα σύστημα εκπροσώπησης σε παρατεταμένη φθορά
Ο πρώτος γύρος ανέδειξε την έκταση του πολιτικού κατακερματισμού: 35 υποψήφιοι, με τη Φουτζιμόρι να περνά με περίπου 17% και τον Σάντσες με περίπου 12%. Τα χαμηλά ποσοστά των δύο φιναλίστ αποτυπώνουν κρίση αντιπροσώπευσης και ευρεία δυσπιστία προς προεδρία, Κογκρέσο και δικαιοσύνη. Η γεωγραφική τομή μεταξύ Λίμα και ιστορικά περιθωριοποιημένων περιοχών, ιδίως στις Άνδεις, τροφοδοτεί μια μόνιμη αίσθηση διπλής ταχύτητας: μια πρωτεύουσα ενταγμένη στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και μια ενδοχώρα που αισθάνεται αποκλεισμένη από την ανάπτυξη.
Η Φουτζιμόρι στηρίζεται σε ένα σταθερό αλλά πολωτικό μπλοκ, δομημένο γύρω από την κληρονομιά του πατέρα της, Αλμπέρτο Φουτζιμόρι: σταθεροποίηση της οικονομίας και ήττα του «Φωτεινού Μονοπατιού» από τη μία, αυταρχισμός, διαφθορά και βαριές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την άλλη. Υπόσχεται συνέχεια του υφιστάμενου φιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου, με έμφαση στην προβλεψιμότητα για επενδυτές, αλλά συνοδεύεται από ανησυχίες για επιρροή στη δικαιοσύνη και αναπαραγωγή πελατειακών δικτύων. Ο Σάντσες, ξεκινώντας με πιο κρατικιστική ρητορική και αιτήματα για νέα συνταγματική αρχιτεκτονική, έχει μετακινηθεί σε πιο μετριοπαθή γραμμή, διαβεβαιώνοντας για σεβασμό στη μακροοικονομική σταθερότητα, την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και τον ρόλο των ιδιωτικών επενδύσεων. Ωστόσο, σε περίπτωση εκλογής του, θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο όπου κυριαρχούν συντηρητικές δυνάμεις και το φουτζιμοριστικό μπλοκ, περιορίζοντας τον βαθμό ελευθερίας της πολιτικής του.
Ασφάλεια, επενδύσεις και το ρίσκο μόνιμης αστάθειας
Πέρα από την πόλωση, η καθημερινότητα των πολιτών κυριαρχείται από την ανασφάλεια: άνοδος της εγκληματικότητας, ενίσχυση οργανωμένων κυκλωμάτων, εκβιασμοί και απώλεια ελέγχου του κράτους σε ορισμένες περιοχές. Αυτό το περιβάλλον αυξάνει το πολιτικό ρίσκο, επηρεάζοντας αποφάσεις για άμεσες ξένες επενδύσεις και το κόστος χρηματοδότησης της χώρας. Μια πιθανή προεδρία Φουτζιμόρι θα μπορούσε να προσφέρει βραχυπρόθεσμη αίσθηση οικονομικής συνέχειας, αλλά με υψηλό θεσμικό ρίσκο. Αντίστροφα, μια κυβέρνηση Σάντσες θα αντιμετωπίσει ισχυρά κοινοβουλευτικά εμπόδια, με κίνδυνο νέου κύκλου συγκρούσεων εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και τις εγχώριες επιχειρήσεις με έκθεση στη Λατινική Αμερική, η περουβιανή αστάθεια λειτουργεί ως υπενθύμιση του θεσμικού ρίσκου σε αναδυόμενες αγορές. Η Ελλάδα, ως μικρή ανοιχτή οικονομία που επιδιώκει διεύρυνση εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων πέρα από την ΕΕ, χρειάζεται ισχυρότερη ανάλυση πολιτικού κινδύνου στις στρατηγικές διεθνοποίησης. Για τις ελληνικές τράπεζες και εισηγμένες με διεθνή χαρτοφυλάκια, η περίπτωση του Περού αναδεικνύει τη σημασία διαφοροποίησης ανά χώρα και κλάδο, αλλά και της προσεκτικής αποτίμησης θεσμικής ποιότητας πριν από κάθε τοποθέτηση.
#Περού #εκλογές #ΛατινικήΑμερική #πολιτική_αστάθεια
