Η πράσινη μετάβαση στην Ελλάδα σκοντάφτει σε μια αγορά ενέργειας που επιβαρύνει καταναλωτές και μικρούς παραγωγούς, ενώ ευνοεί τις θερμικές μονάδες φυσικού αερίου. Ο Σύλλογος HELIOS περιγράφει ένα πλαίσιο όπου το φθηνό πράσινο ρεύμα απαξιώνεται, εξάγεται χωρίς αξία και επιστρέφει ακριβό στους λογαριασμούς.
Η πράσινη μετάβαση στην Ελλάδα σκοντάφτει σε μια αντίφαση: υψηλές φιλοδοξίες και στόχοι, αλλά μια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που δεν λειτουργεί ισότιμα για όλους τους συμμετέχοντες. Ο Σύλλογος HELIOS περιγράφει ένα σύστημα στο οποίο μικροί παραγωγοί ΑΠΕ και καταναλωτές πληρώνουν το κόστος, ενώ οι θερμικές μονάδες φυσικού αερίου διασφαλίζουν σταθερές αποζημιώσεις.
Γιατί η πράσινη μετάβαση δεν αποτυπώνεται στους λογαριασμούς ρεύματος;
Χιλιάδες μικροί παραγωγοί επένδυσαν σε φωτοβολταϊκά με Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης, προσδοκώντας προβλέψιμα έσοδα που σήμερα αμφισβητούνται στην πράξη. Όταν οι μεσημεριανές τιμές στο χρηματιστήριο ρεύματος μηδενίζονται ή γίνονται αρνητικές, η πράσινη ενέργεια περικόπτεται χωρίς αποζημίωση και σε ακραίες περιπτώσεις ο παραγωγός καλείται να πληρώσει για την ενέργεια που εγχέει.
Την ίδια στιγμή, ο τελικός καταναλωτής δεν βλέπει αντίστοιχη μείωση στον λογαριασμό, παρά τις μηδενικές χονδρεμπορικές τιμές. Το κενό εξηγείται από το κόστος εξισορρόπησης, καθώς ο ΑΔΜΗΕ ενεργοποιεί περίπου 1.200 MW θερμικών μονάδων φυσικού αερίου, οι οποίες αποζημιώνονται μέσω διαδικασιών που ο Σύλλογος χαρακτηρίζει αδιαφανείς και το σχετικό κόστος ενσωματώνεται «αόρατα» στις χρεώσεις.
Πώς επηρεάζει η βουλγαρική αποθήκευση την ελληνική αγορά;
Καθοριστικό στοιχείο του σημερινού πλαισίου είναι η διασυνοριακή ροή πράσινης ενέργειας προς τη Βουλγαρία, όπου έχει αναπτυχθεί εκτεταμένη υποδομή αποθήκευσης. Μέσω του προγράμματος RESTORE, η Βουλγαρία κινητοποίησε 2 δισ. ευρώ επενδύσεων σε μπαταρίες που αντιστοιχούν στο 16% της ισχύος του συστήματός της, ποσοστό που παρουσιάζεται ως το υψηλότερο διεθνώς.
Οι βουλγαρικές μπαταρίες φορτίζονται με φθηνό ή μηδενικής αξίας ελληνικό πράσινο ρεύμα τα μεσημέρια και η ενέργεια αυτή είτε επιστρέφει στην Ελλάδα ακριβή τις βραδινές ώρες είτε καλύπτει εγχώριες ανάγκες της Βουλγαρίας. Έτσι, σύμφωνα με τον Σύλλογο, ο Έλληνας καταναλωτής πληρώνει διπλά: μέσω των χρεώσεων ΑΠΕ και μέσω της ακριβής νυχτερινής ενέργειας που θα μπορούσε να είχε αποθηκευτεί εντός της χώρας.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον οικιακό και επαγγελματικό καταναλωτή, το αποτέλεσμα είναι σταθερά υψηλοί λογαριασμοί ρεύματος, παρά τις συχνές μηδενικές τιμές στη χονδρική αγορά. Το κόστος εξισορρόπησης και οι αποζημιώσεις προς τις θερμικές μονάδες, που συνεχίζονται μέσω Μηχανισμών Ισχύος και εξισορρόπησης, μεταφέρονται τελικά στον λογαριασμό χωρίς να γίνονται άμεσα αντιληπτά.
Οι μικροί παραγωγοί ΑΠΕ βλέπουν τις περικοπές παραγωγής να αυξάνονται χωρίς αποζημίωση, ενώ η πρόσφατη ρύθμιση για τις ΣΕΔΠ, που υποσχέθηκε προστασία μόνο από μηδενικές τιμές, εξουδετερώθηκε πρακτικά από την εμφάνιση αρνητικών τιμών -0,01 €/MWh για επτά ώρες. Η μη εφαρμογή του άρθρου 11Β για εγκατάσταση μπαταριών σε υφιστάμενα φωτοβολταϊκά αφήνει ανεκμετάλλευτη την εγχώρια αποθήκευση, με συνέπεια να χαρίζεται αξία σε γειτονικές αγορές.
Σχόλιο 
: Το αφήγημα του Συλλόγου HELIOS φωτίζει μια αγορά όπου η πράσινη μετάβαση δεν μετατρέπεται σε χαμηλότερες τιμές για τον πολίτη, αλλά σε σταθερές ροές εσόδων για τις μονάδες φυσικού αερίου και σε απώλεια αξίας για τους μικρούς παραγωγούς. Η ουσιαστική εφαρμογή του Market Reform Plan, η ενεργοποίηση του άρθρου 11Β και η αποζημίωση των περικοπών, όπως προβλέπει ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2019/943, αναδεικνύονται ως κρίσιμες παρεμβάσεις ώστε η πράσινη ενέργεια να μεταφραστεί σε πραγματική μείωση λογαριασμών και πιο δίκαιη κατανομή των οφελών.
#ΣύλλογοςHELIOS #ΑΠΕ #φυσικόαέριο #ΑΔΜΗΕ #Βουλγαρία
