Η πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ Ιράν, όπως τη σκιαγραφεί ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντι. Βανς, περιλαμβάνει πολύ αυστηρότερο καθεστώς επιθεωρήσεων και απομάκρυνση του υφιστάμενου εμπλουτισμένου ουρανίου. Την ίδια στιγμή, ο Βανς αναγνωρίζει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει μια «ριζικά διαφορετική» σχέση με την Ουάσιγκτον, χωρίς να είναι σαφές αν μπορεί να υπάρξει κοινό σημείο ισορροπίας.
Η πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ Ιράν, όπως περιγράφεται από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζ. Ντι. Βανς, εμφανίζεται ως ένα νέο μνημόνιο κατανόησης με «ριζικά διαφορετικές» ρυθμίσεις από την Κοινή Ολοκληρωμένη Δράση (JCPOA). Κεντρικά στοιχεία είναι η αποδοχή από την Τεχεράνη ενός «πολύ πιο αυστηρού καθεστώτος επιθεωρήσεων» και η εξάλειψη του υπάρχοντος εμπλουτισμένου ουρανίου.
Πόσο αλλάζει η πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ Ιράν σε σχέση με το JCPOA;
Ο Βανς υποστηρίζει ότι το νέο μνημόνιο δεν αποτελεί απλή επιστροφή στο προηγούμενο πλαίσιο αλλά νέα αρχιτεκτονική ελέγχου, με έμφαση στην επιτήρηση και στον φυσικό περιορισμό των αποθεμάτων ουρανίου. Η αναφορά του στην «εξάλειψη» του εμπλουτισμένου υλικού δείχνει στόχο για ουσιαστική αποστράγγιση της ιρανικής πυρηνικής δεξαμενής, όχι μόνο για πάγωμα της δραστηριότητας.
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος αναγνωρίζει ότι το Ιράν δεν διαπραγματεύεται μόνο τεχνικούς όρους αλλά ζητά «θεμελιωδώς μετασχηματισμένη σχέση» με τις ΗΠΑ. Αυτό ανοίγει την πόρτα σε μια πιο ευρεία ατζέντα, όπου η πυρηνική διάσταση λειτουργεί ως μοχλός για πολιτική και γεωπολιτική επανατοποθέτηση της Τεχεράνης.
Μπορεί να υπάρξει τελική συμφωνία με το Ιράν;
Παρά τον πιο συναινετικό τόνο που, όπως λέει, υιοθετούν οι Ιρανοί αξιωματούχοι, ο Βανς δηλώνει ότι δεν είναι βέβαιος «πού θα μπορέσουμε να συναντηθούμε στη μέση». Η αβεβαιότητα αυτή δείχνει ότι το χάσμα μεταξύ των αμερικανικών απαιτήσεων για έλεγχο και των ιρανικών προσδοκιών για αναγνώριση και άρση πιέσεων παραμένει σημαντικό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρατήρησή του ότι αραβικά κράτη της περιοχής συνομιλούν πλέον με την Τεχεράνη και μάλιστα με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Αυτή η νέα περιφερειακή διασύνδεση υποδηλώνει ότι η ασφάλεια του Κόλπου και οι σχέσεις αραβικών κρατών – Ιράν συνδέονται άμεσα με την εξέλιξη του πυρηνικού φακέλου.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, μια πιθανή νέα πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν με αυστηρότερο καθεστώς ελέγχων επηρεάζει έμμεσα το περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Μείωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να σταθεροποιήσει τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας που συνδέονται με τις ελληνικές ναυτιλιακές και ενεργειακές διαδρομές.
Σχόλιο 
: Εάν το νέο πλαίσιο ΗΠΑ – Ιράν εδραιωθεί, η Αθήνα θα κληθεί να τοποθετηθεί σε ένα πιο σύνθετο δυτικό στρατηγικό σχεδιασμό για τη Μέση Ανατολή, ισορροπώντας ανάμεσα στη συμμαχική της υποχρέωση προς την Ουάσιγκτον και στο ενδιαφέρον της για σταθερότητα στις περιφερειακές θαλάσσιες ζώνες.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Ο Ρούμπιο προειδοποιεί ότι το Ιράν απειλεί περισσότερο την Ευρώπη
ΗΠΑ: Ο Ρούμπιο εκτιμά ότι Ισραήλ και Λίβανος πλησιάζουν συμφωνία
#ΗνωμένεςΠολιτείες #Ιράν #Τζ.Ντι.Βανς #Πυρηνικόπρόγραμμα #ΜέσηΑνατολή
