Το πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν επανέρχεται στο προσκήνιο μετά τη διάψευση της Τεχεράνης ότι οι μυστικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ στην Ελβετία οδήγησαν σε νέες δεσμεύσεις. Η αντίθεση ανάμεσα στις δηλώσεις του Τζ.Ντ. Βανς και στις ιρανικές διαρροές φωτίζει το εύθραυστο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Το πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν επανέρχεται στο επίκεντρο, καθώς η Τεχεράνη διαψεύδει ότι οι πρόσφατες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στην Ελβετία παρήγαγαν νέες δεσμεύσεις. Παρά τον χαρακτηρισμό του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζ.Ντ. Βανς ως «μεγάλο ορόσημο», ιρανικές πηγές επιμένουν ότι δεν υπήρξε ούτε συζήτηση για το πυρηνικό ζήτημα ούτε αποδοχή νέων υποχρεώσεων.
Τι πραγματικά συζητήθηκε για το πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν;
Σύμφωνα με ιρανικές διαρροές, οι 18 ώρες διαπραγματεύσεων στην Ελβετία δεν περιελάμβαναν ουσιαστική ατζέντα για το πυρηνικό πρόγραμμα, ούτε συγκεκριμένα βήματα συνεργασίας με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Η Τεχεράνη εμφανίζεται να αρνείται ότι υπήρξε πρόσκληση προς επιθεωρητές, αμφισβητώντας ευθέως την αμερικανική παρουσίαση της συνάντησης.
Αντίθετα, ο Τζ.Ντ. Βανς παρουσίασε δημόσια την υποτιθέμενη επιστροφή των επιθεωρητών της ΔΥΑΕ ως «πρώτο βήμα» προς τον τερματισμό ενός προγράμματος που η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι μπορεί να οδηγήσει σε πυρηνικά όπλα. Η διαφορά ανάμεσα στις δύο αφηγήσεις υπογραμμίζει την τακτική και των δύο πλευρών να διαμορφώνουν πολιτικό αφήγημα στο εσωτερικό τους, πριν ακόμη υπάρξει οριστική συμφωνία.
Πώς επηρεάζει η διπλή αφήγηση το διπλωματικό πλαίσιο;
Η δημόσια δήλωση Βανς περί «μεγάλου οροσήμου» δημιουργεί την εικόνα διαδικασίας που κινείται προς τελική συμφωνία, ακόμη κι αν οι τεχνικές λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς. Η ιρανική διάψευση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η Τεχεράνη δεν επιθυμεί να εμφανιστεί να υποχωρεί μονομερώς, ειδικά σε ζήτημα που αγγίζει την κρατική κυριαρχία και την εσωτερική της νομιμοποίηση.
Η απόσταση ανάμεσα στην αμερικανική και την ιρανική περιγραφή των συνομιλιών φανερώνει πόσο εύθραυστη είναι η όποια πρόοδος στον πυρηνικό φάκελο. Κάθε πλευρά επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά τις διαπραγματεύσεις, χωρίς να αναλαμβάνει δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν παραχώρηση πριν «κλειδώσει» μια συνολική συμφωνία.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν επηρεάζει έμμεσα τη σταθερότητα στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, από την οποία εξαρτώνται κρίσιμες θαλάσσιες οδοί και ενεργειακές ροές. Μια αποτυχία συνεννόησης ΗΠΑ–Ιράν διατηρεί την περιοχή σε καθεστώς έντασης, με επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα και στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Σχόλιο 
: Η διπλή αφήγηση Ουάσιγκτον–Τεχεράνης υπενθυμίζει ότι η Αθήνα χρειάζεται σταθερή, ψύχραιμη παρακολούθηση των εξελίξεων και ενεργό διπλωματική παρουσία σε φόρα όπου συζητείται η ασφάλεια της περιοχής. Η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να διατηρεί δίαυλους τόσο με τις δυτικές πρωτεύουσες όσο και με τις χώρες της Μέσης Ανατολής, ώστε να μην αιφνιδιαστεί από ενδεχόμενη κλιμάκωση ή απότομη αποκλιμάκωση.
Διαβάστε επίσης:
Ισραήλ: Νετανιάχου ανακοινώνει παραμονή στρατού στον νότιο Λίβανο
ΗΠΑ: Το Υπουργείο Οικονομικών επιτρέπει πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου
#Ιράν #ΗνωμένεςΠολιτείες #Τζ.Ντ.Βανς #ΔιεθνήςΥπηρεσίαΑτομικήςΕνέργειας #Πυρηνικόπρόγραμμα
