Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν προκαλεί εμφανή δυσφορία στο Ισραήλ, με ανώτερους αξιωματούχους να μιλούν για επανάληψη ενός πλαισίου που ήδη δοκιμάστηκε στη Γάζα. Η ισραηλινή πλευρά διαμηνύει ότι τα βασικά της αιτήματα για το πυρηνικό και πυραυλικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά και για τους περιφερειακούς συμμάχους της, μένουν ουσιαστικά εκτός κειμένου.
Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν προκαλεί έντονη επιφύλαξη στο Ισραήλ, όπου ανώτατοι αξιωματούχοι βλέπουν ένα πλαίσιο που θυμίζει τις ρυθμίσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. Κατά τις ίδιες πηγές, τα κεντρικά ισραηλινά αιτήματα για την ασφάλεια δεν αντιμετωπίζονται άμεσα, ενώ η Τεχεράνη αποκτά περιθώριο να αναδιαμορφώσει την πυρηνική της δραστηριότητα.
Πού εστιάζει η ισραηλινή κριτική στη συμφωνία ΗΠΑ Ιράν;
Ισραηλινοί αξιωματούχοι παρομοιάζουν το υπό διαμόρφωση κείμενο με τη συμφωνία για τη Γάζα, θέτοντας το ερώτημα «τι άλλαξε» ως προς τη δέσμευση για αποστράτευση της Χαμάς. Επισημαίνουν ότι η μετάβαση από την «εξόρυξη ουρανίου» στην «αραίωση ουρανίου» δεν απαντά στις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη δυνατότητα της Τεχεράνης να διατηρεί κρίσιμη τεχνογνωσία και υποδομές.
Την ίδια στιγμή, τονίζουν ότι το ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα «δεν περιλαμβάνεται καθόλου» στη συμφωνία, αφήνοντας εκτός ένα από τα βασικά εργαλεία προβολής ισχύος της Ισλαμικής Δημοκρατίας στην περιοχή. Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, «όλοι οι στόχοι που έθεσε το Ισραήλ δεν αντιμετωπίζονται άμεσα», γεγονός που τροφοδοτεί την αίσθηση ότι η ασφάλεια του Ισραήλ δεν αποτελεί κεντρικό κριτήριο στη διαπραγμάτευση.
Πώς επηρεάζουν οι περιφερειακές διαστάσεις τη νέα συμφωνία;
Κατά την ισραηλινή ανάγνωση, η συμφωνία δεν απαιτεί από την Τεχεράνη να σταματήσει τη στήριξη προς ένοπλες οργανώσεις και περιφερειακούς συμμάχους της. Αντίθετα, εκτιμάται ότι «επανασυνδέει» το Ιράν με τη Χεζμπολάχ, εδραιώνοντας ένα πλέγμα σχέσεων που λειτουργεί ως μοχλός πίεσης στα σύνορα του Ισραήλ και σε ευρύτερα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.
Η ισραηλινή κριτική αναδεικνύει τον κίνδυνο η συμφωνία να περιοριστεί σε τεχνικές ρυθμίσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, χωρίς συνολική στρατηγική για τους συσχετισμούς ισχύος στην περιοχή. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε προσωρινή εκτόνωση με τις ΗΠΑ και το Ιράν, αλλά σε παράλληλη σκλήρυνση της στάσης του Ισραήλ και ενίσχυση της λογικής αποτροπής στο στρατιωτικό επίπεδο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε αναδιάταξη στις σχέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ και ΗΠΑ–Ιράν επηρεάζει έμμεσα το περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα, με τη στρατηγική της σχέση με το Ισραήλ και τον ρόλο της ως εταίρου των ΗΠΑ, καλείται να παρακολουθεί στενά αν η ισραηλινή δυσφορία θα μετατραπεί σε πιο αυτόνομες κινήσεις ασφαλείας από την πλευρά του Τελ Αβίβ.
Παράλληλα, η Ελλάδα οφείλει να σταθμίσει πώς μια πιθανή σταθεροποίηση των αμερικανοϊρανικών σχέσεων μπορεί να επηρεάσει τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Σχόλιο 
: Το ουσιαστικό ερώτημα για την ελληνική διπλωματία είναι αν η Ουάσιγκτον θα αναζητήσει ακόμη πιο ενεργό ρόλο της Αθήνας ως σταθερού συνομιλητή σε μια περιοχή όπου οι ανησυχίες του Ισραήλ δύσκολα θα σιωπήσουν.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Έρευνα γενικών εισαγγελέων κατά OpenAI για ασφάλεια δεδομένων
Πακιστάν και Κατάρ συζητούν και στηρίζουν συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν
#ΗνωμένεςΠολιτείες #Ιράν #Ισραήλ #Χεζμπολάχ #Γάζα
