Το Ταμείο Ανάκαμψης μπαίνει στην πιο κρίσιμη φάση του, με την Τράπεζα της Ελλάδος να προειδοποιεί ότι η απορρόφηση των τελευταίων πόρων θα κριθεί από την ταχύτητα ολοκλήρωσης οροσήμων και έργων έως τα τέλη Αυγούστου. Στο τραπέζι και ο κίνδυνος μεταφοράς κόστους σε εθνικούς πόρους αν υπάρξουν καθυστερήσεις.
Το Ταμείο Ανάκαμψης μπαίνει στην τελική και πιο απαιτητική φάση υλοποίησης, με την Τράπεζα της Ελλάδος να συνδέει ευθέως την πλήρη αξιοποίηση των πόρων με την ταχύτητα ολοκλήρωσης οροσήμων και επενδυτικών έργων μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Το «παράθυρο» για τα περίπου 10 δισ. ευρώ που απομένουν στενεύει και η προειδοποίηση είναι σαφής.
Ταμείο Ανάκαμψης: Πόσο δρόμο έχει ακόμη η Ελλάδα;
Η Τράπεζα της Ελλάδος αναγνωρίζει ότι η χώρα κινείται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τόσο στις εκταμιεύσεις όσο και στις μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης. Μετά την εκταμίευση της 7ης δόσης επιχορηγήσεων και της 6ης δόσης δανείων τον Απρίλιο 2026, οι συνολικές εισροές έφτασαν τα 24,6 δισ. ευρώ, δηλαδή το 68% των διαθέσιμων κονδυλίων.
Από αυτά, 12,9 δισ. ευρώ είναι επιχορηγήσεις (71% των εγκεκριμένων για την Ελλάδα) και 11,7 δισ. ευρώ δάνεια (66% των εγκεκριμένων δανείων). Τον Μάιο κατατέθηκαν τα προτελευταία αιτήματα χρηματοδότησης, ύψους 1,63 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στην ολοκλήρωση 34 οροσήμων σε υγεία, απασχόληση, δεξιότητες, ψηφιακό μετασχηματισμό, υποδομές και συμβασιοποίηση δανείων 11,5 δισ. ευρώ.
Δάνεια RRF: Συμβάσεις στο όριο, εκταμιεύσεις έως το 2029
Στο δανειακό σκέλος, η πρόοδος μετριέται αυστηρά, καθώς ο προϋπολογισμός των συμβασιοποιημένων δανείων αποτελεί προαπαιτούμενο για κάθε αίτημα είσπραξης. Μέχρι το τέλος Μαΐου 2026, όταν έληξε η προθεσμία για υπογραφές, είχαν συμβασιοποιηθεί έργα 13,2 δισ. ευρώ, φτάνοντας στο ανώτατο όριο που απαιτείται για την υποβολή και του τελευταίου αιτήματος χρηματοδότησης.
Οι εκταμιεύσεις προς τις επιχειρήσεις θα «τρέχουν» έως το 2029, καθώς τα δάνεια αποδεσμεύονται τμηματικά ανάλογα με την πρόοδο των έργων. Ως το τέλος Μαΐου, οι εκταμιεύσεις προς επιχειρήσεις είχαν φτάσει τα 6 δισ. ευρώ, αφήνοντας σημαντικό υπόλοιπο που θα πρέπει να μετατραπεί σε πραγματικές επενδύσεις στην οικονομία.
Δημοσιονομικός κίνδυνος και η «επόμενη μέρα» της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης
Παρά τη θετική μέχρι σήμερα εικόνα, η Τράπεζα της Ελλάδος «φωτογραφίζει» την τελική φάση ως «εξαιρετικά φιλόδοξη», λόγω του μεγάλου αριθμού οροσήμων και έργων που πρέπει να ολοκληρωθούν στους επόμενους μήνες. Η απορρόφηση των υπολειπόμενων πόρων, κοντά στα 10 δισ. ευρώ, προϋποθέτει έγκαιρη υποβολή όλων των αιτημάτων πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από τη λήξη του προγράμματος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δημοσιονομικές συνέπειες πιθανών καθυστερήσεων: αν συμβασιοποιημένα έργα δεν προλάβουν τις ευρωπαϊκές διαδικασίες, μπορεί να χρειαστεί να καλυφθούν από εθνικούς πόρους μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Αυτό θα πρόσθετε πίεση στη δημοσιονομική διαχείριση της επόμενης περιόδου, περιορίζοντας τον χώρο για άλλες πολιτικές.
Μετά το NGEU: Πού θα βρεθούν οι επόμενοι ευρωπαϊκοί πόροι;
Με τη λήξη του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης NGEU τον Αύγουστο, η Τράπεζα της Ελλάδος υπογραμμίζει ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τα επενδυτικά σχέδια του εθνικού σχεδίου πρέπει να συνεχιστούν από άλλες ευρωπαϊκές πηγές. Καθοριστικό ρόλο θα έχει το υπό διαπραγμάτευση Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, καθώς και εξειδικευμένα ταμεία.
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το ήδη εγκεκριμένο Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων για την περίοδο 2026-2032 αναδεικνύονται σε βασικά εργαλεία για τη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής. Η πρόκληση για την Ελλάδα θα είναι να μεταφέρει την εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης σε αυτή τη νέα γενιά χρηματοδοτήσεων, χωρίς κενό ρυθμού στις επενδύσεις.
SBC Red Line
Η προειδοποίηση της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει ότι η συζήτηση δεν είναι πλέον για το αν υπάρχουν πόροι, αλλά για το αν η διοίκηση και η αγορά μπορούν να τους μετατρέψουν σε ολοκληρωμένα έργα μέσα σε στενά χρονοδιαγράμματα. Το «εξαιρετικά φιλόδοξο» εγχείρημα είναι στην ουσία τεστ εκτελεστικής ικανότητας του κράτους.
Για τις επιχειρήσεις, ειδικά όσες έχουν ενταχθεί στο δανειακό σκέλος, το μήνυμα είναι ότι το ρίσκο καθυστέρησης μετατοπίζεται σταδιακά από τις Βρυξέλλες στην Αθήνα. Όποιο έργο «κολλήσει» μπορεί να βρεθεί είτε χωρίς ευρωπαϊκή χρηματοδότηση είτε αντιμέτωπο με πιο περιορισμένους εθνικούς πόρους.
Σε επίπεδο οικονομίας, η τελική φάση του Ταμείου Ανάκαμψης λειτουργεί ως γέφυρα προς το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και τα κλιματικά ταμεία. Το αν η Ελλάδα θα περάσει αυτή τη γέφυρα χωρίς απώλειες θα κρίνει όχι μόνο το σημερινό επενδυτικό κύμα, αλλά και την αξιοπιστία της για τις επόμενες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.
Διαβάστε επίσης:
Capital Economics βλέπει ανάπτυξη αλλά και χαμηλότερο χρέος
Θωράκιση ΕΣΥ με επενδύσεις και προσλήψεις σε νησιά και περιφέρεια
#ΤαμείοΑνάκαμψης #ΤράπεζατηςΕλλάδος #ευρωπαϊκοίπόροι #επενδυτικάέργα #δημοσιονομικά #ΠρόγραμμαΔημοσίωνΕπενδύσεων #δάνειαRRF #επιχορηγήσεις #ελληνικήοικονομία #μεταρρυθμίσεις #ευρωπαϊκήχρηματοδότηση #NGEU #πολυετέςδημοσιονομικόπλαίσιο #επιχειρήσεις #επενδυτικήδυναμική
