Η τετραμερής συνάντηση στην Ελβετία φέρνει στο ίδιο τραπέζι Ιράν, ΗΠΑ, Κατάρ και Πακιστάν με κεντρικό θέμα την κατάσταση στον Λίβανο. Η Τεχεράνη συνδέει την αμερικανική στάση για την κατάπαυση του πυρός με τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και τα δεσμευμένα κεφάλαια.
Η τετραμερής συνάντηση στην Ελβετία, με τη συμμετοχή Ιράν, ΗΠΑ, Κατάρ και Πακιστάν, αναδεικνύεται σε κρίσιμο δοκιμαστικό για την ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια στον Λίβανο και τις δυτικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών προαναγγέλλει σκληρή ατζέντα, όπου η αμερικανική στάση για την κατάπαυση του πυρός συνδέεται ευθέως με την οικονομική πίεση στο Ιράν.
Πώς διαμορφώνεται η τετραμερής συνάντηση και ο ρόλος των μεσαζόντων;
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ δήλωσε ότι η αντιπροσωπεία της χώρας του βρίσκεται στην Ελβετία για μονοήμερη συνάντηση με διαδοχικά διμερή και μια απογευματινή τετραμερή συνεδρία. Το Κατάρ και το Πακιστάν αναλαμβάνουν ρόλο διαμεσολαβητών, με χωριστές συναντήσεις το πρωί και κοινό τραπέζι Ιράν–ΗΠΑ με την παρουσία τους το απόγευμα.
Η επιλογή αυτής της φόρμουλας δείχνει ότι ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη είναι έτοιμες για άμεσο, ανεπιτήρητο διάλογο, αλλά αναζητούν ελεγχόμενη διαδικασία με τρίτους εγγυητές. Η συμμετοχή δύο μουσουλμανικών χωρών, με διαφορετικά δίκτυα επιρροής, επιτρέπει στο Ιράν να εμφανιστεί σε περιφερειακό πλαίσιο και όχι ως διμερής «υπόδικος» απέναντι στις ΗΠΑ.
Πώς συνδέονται Λίβανος, πετρέλαιο και δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια;
Ο Μπαγκαΐ προανήγγειλε ότι η αδυναμία των ΗΠΑ να διασφαλίσουν κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο θα αποτελέσει «κεντρικό ζήτημα» της συνάντησης, αναβαθμίζοντας τον λιβανικό φάκελο σε βασικό κριτήριο αξιολόγησης της αμερικανικής πολιτικής. Η Τεχεράνη επιχειρεί έτσι να μεταφέρει την πίεση στην Ουάσιγκτον, συνδέοντας την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο με τις επιλογές της αμερικανικής διπλωματίας.
Παράλληλα, στην ατζέντα μπαίνουν οι εξαιρέσεις για την πώληση ιρανικού πετρελαίου και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, ζητήματα με άμεση δημοσιονομική σημασία για το Ιράν. Η σύνδεση ανθρωπιστικών και περιφερειακών θεμάτων ασφαλείας με οικονομικές ελαφρύνσεις δημιουργεί ένα πακέτο διαπραγμάτευσης, όπου κάθε κίνηση στο Λίβανο μπορεί να έχει αντανάκλαση στις ενεργειακές ροές και στις χρηματοοικονομικές διευκολύνσεις προς την Τεχεράνη.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση αποκλιμάκωσης ή έντασης στον Λίβανο επηρεάζει έμμεσα τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, έναν χώρο όπου η Αθήνα επενδύει διπλωματικό και αμυντικό κεφάλαιο. Τυχόν πρόοδος σε τετραμερή πλαίσια που περιλαμβάνουν το Ιράν μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας η Ελλάδα είναι μέλος, τοποθετείται απέναντι στην Τεχεράνη.
Σχόλιο
: Η τετραμερής συνάντηση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι οι ισορροπίες σε Λίβανο και Ιράν δεν είναι αποκομμένες από το περιφερειακό περιβάλλον, στο οποίο η Ελλάδα επιχειρεί να εδραιώσει ρόλο σταθερού συνομιλητή. Η ελληνική διπλωματία οφείλει να παρακολουθεί στενά τέτοιες διαβουλεύσεις, καθώς επηρεάζουν το γενικό πλαίσιο ασφαλείας και τις ενεργειακές διαδρομές στην ευρύτερη γειτονιά της χώρας.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Ο Βανς ξεκινά διαπραγματεύσεις με Ιράν για κατάπαυση πυρός
Ιράν: Η πετρελαϊκή βιομηχανία στο κέντρο της διπλωματίας με ΗΠΑ






