Το άγχος PET CT δεν αφορά μόνο το μηχάνημα, αλλά κυρίως τον φόβο για τη διάγνωση και τα αποτελέσματα. Στο Θεαγένειο νοσοκομείο Θεσσαλονίκης εφαρμόζεται ειδικό πρωτόκολλο φροντίδας που μειώνει σημαντικά αυτή τη συναισθηματική πίεση.
Το άγχος PET CT δεν αφορά μόνο την ίδια την εξέταση, αλλά κυρίως τον φόβο για το τι θα δείξουν τα αποτελέσματα. Στο Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, όπου το τμήμα PET/CT λειτουργεί εδώ και 10 χρόνια και έχει εξετάσει περίπου 28.000 ασθενείς, εφαρμόζεται οργανωμένο πρωτόκολλο για να μειωθεί αυτή η πίεση.
Τι είναι το άγχος PET CT και πότε κορυφώνεται;
Ο διεθνής όρος «scanxiety» περιγράφει ακριβώς αυτό: το έντονο άγχος πριν, κατά τη διάρκεια και κυρίως μετά από μια απεικονιστική εξέταση, όπως αξονική (CT), μαγνητική (MRI) ή PET/CT. Ο ασθενής φοβάται τη διάγνωση, πιθανή υποτροπή ή μετάσταση και αυτή η αγωνία ξεκινά συχνά από τη στιγμή που κλείνει το ραντεβού μέχρι να πάρει στα χέρια του τα αποτελέσματα.
Η τεχνολόγος ραδιολογίας – ακτινολογίας Αγγελική Πιπιντάκου εξηγεί ότι οι περισσότεροι δεν φοβούνται τόσο το μηχάνημα, όσο «αυτό που θα έρθει μετά». Τα συμπτώματα μπορεί να είναι σωματικά, όπως ταχυκαρδία, δυσκολία στην αναπνοή, αϋπνία, ναυτία, αυξημένη πίεση, αλλά και ψυχολογικά, όπως εκνευρισμός, δυσκολία συγκέντρωσης και αίσθημα αποδιοργάνωσης.
Πώς μειώνεται το άγχος σε κάθε στάδιο της εξέτασης;
Στο Θεαγένειο, όπου το 80% των εξεταζομένων PET/CT είναι ογκολογικοί ασθενείς, η παραμονή στο τμήμα διαρκεί συνολικά 2,5–3 ώρες. Το πρωτόκολλο φροντίδας στοχεύει να μειώσει το άγχος PET CT βήμα-βήμα, ώστε να εξασφαλιστεί και η ακρίβεια των διαγνωστικών αποτελεσμάτων και μια όσο γίνεται πιο θετική εμπειρία.
Στο στάδιο της προετοιμασίας, κλειδί είναι η αναλυτική ενημέρωση: πώς γίνεται η εξέταση, τι ισχύει για τη διατροφή, πώς χορηγείται το ραδιοφάρμακο, ξενάγηση στους χώρους, γραπτές οδηγίες, ιστοσελίδα και τηλέφωνο για απορίες. Για ασθενείς με έντονο άγχος, κλείνονται συχνά πολύ πρωινά ραντεβού, ώστε να μειωθεί ο χρόνος αναμονής που τροφοδοτεί την αγωνία.
Μετά τη χορήγηση του ραδιοφαρμάκου, ο ασθενής περιμένει σε ειδικά διαμορφωμένο δωμάτιο, με αναπαυτικά καθίσματα, σωστή θερμοκρασία, εικόνες φύσης στους τοίχους, χαλαρωτική μουσική και σύστημα ενδοεπικοινωνίας, ώστε να νιώθει ότι δεν είναι μόνος. Στον χώρο της εξέτασης, η οροφή πάνω από το PET/CT έχει φωτιζόμενες εικόνες, υπάρχει κάμερα, ενδοεπικοινωνία, κουμπί κλήσης, προσεγμένος φωτισμός και ο ασθενής ακούει μουσική.
Οι τεχνολόγοι αποφεύγουν βιαστικές κινήσεις, εξηγούν κάθε βήμα, προτείνουν μάσκα για τα μάτια σε όσους έχουν κλειστοφοβία και διαβεβαιώνουν ότι τον παρακολουθούν συνεχώς. Ακόμη και στη χρήση της μάσκας ακινητοποίησης για τον σχεδιασμό ακτινοθεραπείας, επιλέγονται πιο θετικές λέξεις: λένε «μάσκα ασφαλείας» και όχι «μάσκα ακινητοποίησης», για να τονιστεί ότι προστατεύει και βοηθά τον ασθενή.
Στο πιο στρεσογόνο στάδιο, την αναμονή των αποτελεσμάτων, βασικό εργαλείο είναι η σταθερή γραμμή επικοινωνίας. Ο ασθενής ενημερώνεται εξαρχής για τον χρόνο και τον τρόπο που θα παραλάβει τα αποτελέσματα, ώστε να μην νιώθει ότι «χάνεται» μέσα στο σύστημα.
Τι δείχνει η εμπειρία από το Θεαγένειο;
Παρά τις πολλές περιπτώσεις έντονου φόβου, το τμήμα PET/CT του Θεαγενείου έχει ένα εντυπωσιακό στατιστικό: στα 10 χρόνια λειτουργίας, κανένας ασθενής δεν εγκατέλειψε τελικά την εξέταση. Ακόμη και όσοι στην αρχή αρνήθηκαν, πείστηκαν με υπομονή, εξήγηση και ενσυναίσθηση.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός 35χρονου ασθενούς που πήγε για σχεδιασμό πριν από ακτινοθεραπεία. Μόλις ξάπλωσε στο μηχάνημα, σηκώθηκε και είπε «δεν το κάνω». Το προσωπικό δεν πίεσε μηχανικά. Του έδωσε χρόνο, απάντησε στις ερωτήσεις του, εξήγησε τον ρόλο της εξέτασης. Μετά από περίπου μισή ώρα, ο ίδιος αποφάσισε να συνεχίσει, ολοκλήρωσε τη θεραπεία του και έναν χρόνο αργότερα, ελεύθερος νόσου, επέστρεψε συγκινημένος για να ευχαριστήσει την ομάδα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Αν εσείς ή δικός σας άνθρωπος έχετε μπροστά σας εξέταση PET/CT, είναι φυσιολογικό να νιώθετε φόβο. Το σημαντικό είναι να ξέρετε ότι το άγχος PET CT δεν είναι «ιδιοτροπία», αλλά αναγνωρισμένο φαινόμενο, και υπάρχουν συγκεκριμένοι τρόποι να το αντιμετωπίσετε.
Ζητήστε αναλυτική ενημέρωση από το τμήμα, κάντε όλες τις ερωτήσεις που έχετε στο μυαλό σας, ζητήστε να δείτε τον χώρο πριν την εξέταση, μιλήστε ανοιχτά για κλειστοφοβία ή προηγούμενες δύσκολες εμπειρίες. Αν νιώθετε υπερβολική αγωνία, συζητήστε με τον γιατρό σας για επιπλέον υποστήριξη, ψυχολογική ή φαρμακευτική.
Θυμηθείτε ότι όσο πιο ήρεμοι είστε, τόσο πιο εύκολα θα ολοκληρωθεί η διαδικασία και τόσο καλύτερη θα είναι η ποιότητα των εικόνων, άρα και η αξιοπιστία της διάγνωσης. Και, κυρίως, ότι έχετε δικαίωμα σε ανθρώπινη, με σεβασμό και ενσυναίσθηση φροντίδα μέσα στο ΕΣΥ.
Σχόλιο 
: Η εμπειρία του Θεαγενείου δείχνει ότι οργανωμένα πρωτόκολλα ανθρώπινης φροντίδας μπορούν να μειώσουν θεαματικά το άγχος των ογκολογικών ασθενών, χωρίς μεγάλο οικονομικό κόστος. Το ζητούμενο είναι αυτά τα πρότυπα να γίνουν κανόνας σε όλα τα τμήματα απεικόνισης του ΕΣΥ, με εκπαίδευση προσωπικού στην επικοινωνία και την ενσυναίσθηση, όχι μόνο στην τεχνολογία.
Πηγή: iatronet.gr
Διαβάστε επίσης:
Καρκίνος και γυναίκες στην Ελλάδα: η ζωή ανατρέπεται πλήρως
ΠΟΥ: Ένας στους πέντε θα νοσήσει από καρκίνο ως το 2050
#Καρκίνος #Απεικονιστικέςεξετάσεις #Άγχος #PETCT #Νοσοκομεία
