Η αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας αναδεικνύεται σε νέο πεδίο γεωοικονομικού ανταγωνισμού, καθώς Ινδία και Ευρώπη επιχειρούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα. Το στοίχημα είναι αν μπορούν να χτίσουν γρήγορα αξιόπιστη και ανταγωνιστική παραγωγική βάση χωρίς να εκτινάξουν το κόστος της πράσινης μετάβασης.
Η αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ενεργειακής πολιτικής, με την Ινδία να αναδεικνύεται σε πιθανό εναλλακτικό πυλώνα απέναντι στην κυριαρχία της Κίνας. Η Ευρώπη, που εισάγει πάνω από το 90% των φωτοβολταϊκών της από κινεζικές γραμμές παραγωγής, δοκιμάζει ήδη πιο ακριβές λύσεις για να περιορίσει τον μονοπωλιακό κίνδυνο.
Μπορεί η Ινδία να στηρίξει νέα αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας;
Η Ινδία έχει επενδύσει επιθετικά στην παραγωγή φωτοβολταϊκών, με την ονομαστική δυναμικότητα σε πάνελ να υπερβαίνει ήδη τη δική της εσωτερική ζήτηση. Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα συνδυασμού δασμών, λιστών εγκεκριμένων προμηθευτών και γενναίων επιδοτήσεων τύπου παραγωγικού κινήτρου που στοχεύουν σε πλήρη καθετοποίηση.
Ωστόσο, το κρίσιμο τμήμα της παραγωγής – οι δίσκοι πυριτίου (wafers) και το πολυπυρίτιο – παραμένει σχεδόν αποκλειστικά στα χέρια της Κίνας, με μερίδιο κοντά στο 99% στην παγκόσμια αγορά. Αυτό σημαίνει ότι τα «ινδικά» πάνελ, όσο και αν συναρμολογούνται εγχώρια, εξακολουθούν να εξαρτώνται από κινεζικές πρώτες ύλες και εξοπλισμό, περιορίζοντας τον βαθμό πραγματικής διαφοροποίησης.
Πώς αντιδρά η Ευρώπη στην εξάρτηση από την Κίνα;
Η πρόσφατη ιταλική δημοπρασία έργων 1,1 GW αποκλειστικά με μη κινεζικό εξοπλισμό έδειξε πόσο περιορισμένες είναι σήμερα οι εναλλακτικές της Ευρώπης. Το μέσο κόστος ανά μεγαβατώρα διαμορφώθηκε περίπου 17% υψηλότερα σε σχέση με ανοιχτού τύπου διαγωνισμούς, υποδηλώνοντας ότι η απεξάρτηση από την Κίνα έχει άμεσο δημοσιονομικό και τιμολογιακό αποτύπωμα.
Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή βιομηχανία φωτοβολταϊκών έχει συρρικνωθεί σε εξειδικευμένες «νησίδες» παραγωγής, κυρίως σε inverters, συστήματα στήριξης και εξοπλισμό εργοστασίων, αφήνοντας κενό στο βασικό προϊόν: το ίδιο το πάνελ. Οι συζητήσεις για πιο επιθετικά ευρωπαϊκά σχήματα ενίσχυσης, αντίστοιχα με τα ινδικά κίνητρα ή τις αμερικανικές φορολογικές ελαφρύνσεις, δείχνουν ότι η ΕΕ αναγνωρίζει πλέον το ζήτημα ως στρατηγικό και όχι απλώς βιομηχανικό.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, που στηρίζει σε μεγάλο βαθμό τους κλιματικούς της στόχους στην ταχεία ανάπτυξη φωτοβολταϊκών, η συζήτηση για την αλυσίδα εφοδιασμού ηλιακής ενέργειας δεν είναι θεωρητική. Η επιλογή μεταξύ φθηνότερου κινεζικού εξοπλισμού και ακριβότερων, αλλά γεωπολιτικά ασφαλέστερων, εναλλακτικών θα επηρεάσει άμεσα το κόστος επενδύσεων ΑΠΕ και, τελικά, τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, η ανάδυση της Ινδίας ως δυνητικού προμηθευτή δημιουργεί περιθώριο για πιο ισορροπημένη προμηθευτική στρατηγική, ιδίως αν η ΕΕ διαμορφώσει σαφές πλαίσιο κινήτρων για ευρωπαϊκή ή φιλική παραγωγή. Η Ελλάδα, με ισχυρό επενδυτικό pipeline σε φωτοβολταϊκά, μπορεί να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να προσελκύσει βιομηχανικές μονάδες συναρμολόγησης και logistics, εφόσον κινηθεί έγκαιρα σε χωροταξικό, αδειοδοτικό και φορολογικό επίπεδο.
Σχόλιο 
: Η μετατόπιση της παγκόσμιας παραγωγής φωτοβολταϊκών από μονοκεντρικό σε πολυκεντρικό μοντέλο είναι ευκαιρία αλλά και πρόκληση για την Ελλάδα: απαιτεί πιο ενεργητική βιομηχανική πολιτική, στενότερη ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και προσεκτική διαχείριση του κόστους της πράσινης μετάβασης, ώστε η ενεργειακή ασφάλεια να μην υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Λαϊκό πένθος για Χαμενεΐ και σήμα ισχύος προς ΗΠΑ
Κύμα καύσωνα πιέζει τα δίκτυα και εκτοξεύει το κόστος ρεύματος
#Ενέργεια #Φωτοβολταϊκά #Ινδία #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Κίνα
