Η γερμανική πολιτική για το Αφγανιστάν εισέρχεται σε νέα φάση, με την κυβέρνηση να αποδέχεται Ταλιμπάν σε πρεσβεία και προξενεία για να διευκολύνει απελάσεις. Η επιλογή αυτή ανοίγει σοβαρή θεσμική και ηθική συζήτηση στην Ευρώπη για τα όρια της «τεχνικής συνεργασίας» με ένα καθεστώς που δεν αναγνωρίζεται επίσημα.
Η γερμανική πολιτική για το Αφγανιστάν εισέρχεται σε νέα φάση, με την κυβέρνηση να αποδέχεται διαπιστεύσεις Ταλιμπάν σε πρεσβεία και προξενεία ώστε να εκδίδονται ταξιδιωτικά έγγραφα για απελάσεις. Η κίνηση παρουσιάζεται ως τεχνική διευθέτηση, αλλά στην πράξη μεταβάλλει τη γραμμή επαφής ΕΕ–Ταλιμπάν και αναδεικνύει το δίλημμα μεταξύ ασφάλειας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μεταναστευτικής διαχείρισης.
Πώς αλλάζει η γερμανική πολιτική για το Αφγανιστάν;
Το Βερολίνο επιδιώκει να αυξήσει τις απελάσεις Αφγανών που έχουν καταδικαστεί για αδικήματα ή θεωρούνται απειλή, οργανώνοντας τακτικές πτήσεις επιστροφής προς την Καμπούλ. Για να καταστεί αυτό εφικτό, αποδέχεται ότι τα αφγανικά διπλωματικά γραφεία στη Γερμανία θα λειτουργούν πλέον με στελέχη που ορίζονται από τους Ταλιμπάν, οι οποίοι εκδίδουν τα απαραίτητα έγγραφα επαναπατρισμού.
Επισήμως η Γερμανία δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει το καθεστώς των Ταλιμπάν, αλλά κάνει λόγο για «αναγκαία τεχνική συνεργασία» στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου επανεισδοχής υπηκόων. Η διάκριση αυτή επιτρέπει στην κυβέρνηση να εμφανίζει συνέχεια στη γραμμή της Δύσης μετά την αποχώρηση των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων, ενώ στην πράξη δημιουργεί έναν σταθερό δίαυλο επικοινωνίας με την ντε φάκτο εξουσία στην Καμπούλ.
Ποιο είναι το θεσμικό και ανθρωπιστικό πλαίσιο;
Οργανώσεις προσφύγων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η γερμανική πολιτική για το Αφγανιστάν κινδυνεύει να νομιμοποιήσει ένα καθεστώς που αποκλείει γυναίκες και κορίτσια από εκπαίδευση, εργασία και δημόσια ζωή. Υποστηρίζουν ότι η παρουσία Ταλιμπάν σε διπλωματικές αποστολές σε ευρωπαϊκό έδαφος στέλνει σήμα αποδοχής, ακόμη κι αν δεν υπάρχει τυπική αναγνώριση, και δημιουργεί αντικίνητρο για την άσκηση πίεσης σε θέματα δικαιωμάτων.
Παράλληλα, αναδεικνύεται ο κίνδυνος εργαλειακής χρήσης των απελάσεων από τους Ταλιμπάν, οι οποίοι μπορούν να μπλοκάρουν πτήσεις ή έγγραφα για να αποσπούν πολιτικές παραχωρήσεις. Η εξάρτηση από ένα αυταρχικό καθεστώς για την εφαρμογή της μεταναστευτικής πολιτικής αυξάνει τη διαπραγματευτική του ισχύ, σε μια περίοδο που η ΕΕ επιζητεί συνολικές συμφωνίες επανεισδοχής με τρίτες χώρες για να περιορίσει τις αφίξεις αιτούντων άσυλο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η στροφή της γερμανικής πολιτικής για το Αφγανιστάν λειτουργεί ως ένδειξη της κατεύθυνσης που μπορεί να λάβει η ευρωπαϊκή πολιτική επιστροφών, με μεγαλύτερη έμφαση σε «τεχνικές» συνεργασίες με δύσκολους εταίρους. Εάν η πρακτική αυτή επεκταθεί σε επίπεδο ΕΕ, η Αθήνα θα βρεθεί μπροστά στο δίλημμα συμμετοχής ή διαφοροποίησης, με άμεσο αντίκτυπο στη διαχείριση των αφγανικών ροών στο Αιγαίο και στα νησιά.
Σχόλιο 
: Η επιλογή της Γερμανίας δείχνει ότι η ΕΕ μπαίνει σε μια πιο πραγματιστική, αλλά θεσμικά ολισθηρή φάση στη μεταναστευτική πολιτική της, όπου η ανάγκη ελέγχου των ροών υπερισχύει της πολιτικής απομόνωσης αυταρχικών καθεστώτων. Για την Ελλάδα, που λειτουργεί ως εξωτερικό σύνορο και ταυτόχρονα ως χώρα πρώτης υποδοχής, το κρίσιμο θα είναι να διασφαλίσει ότι τυχόν ευρωπαϊκές συμφωνίες με την Καμπούλ δεν θα υπονομεύουν τις υποχρεώσεις προστασίας προσφύγων ούτε θα μετατρέπουν τη χώρα σε μόνιμο χώρο παραμονής όσων δεν μπορούν να επιστραφούν με ασφάλεια.
Διαβάστε επίσης:
Γερμανία: Μερτς συζητά με Ζελένσκι νέα αμυντική βοήθεια
Γερμανία: Βερολίνο προειδοποιεί Πεκίνο για στήριξη στη Ρωσία
#Γερμανία #Αφγανιστάν #Ταλιμπάν #Μεταναστευτικό #ΕυρωπαϊκήΈνωση
