Το δημόσιο αγαθό νερό μπαίνει στο επίκεντρο του νέου νομοσχεδίου για τη διαχείριση των υδάτων, που ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου προαναγγέλλει ότι θα ψηφιστεί εντός του καλοκαιριού. Η κυβέρνηση επιχειρεί συγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, με υποσχέσεις για χαμηλές τιμές και ισχυρές δικλίδες δημόσιου ελέγχου.
Το δημόσιο αγαθό νερό τοποθετεί στο κέντρο της κυβερνητικής στρατηγικής ο Σταύρος Παπασταύρου, παρουσιάζοντας το νέο νομοσχέδιο για τη διαχείριση των υδάτων που οδεύει σε διαβούλευση και ψήφιση εντός καλοκαιριού. Η κυβέρνηση επιλέγει μοντέλο συγκέντρωσης αρμοδιοτήτων σε μεγάλους φορείς, υποστηρίζοντας ότι μόνο έτσι μπορούν να γίνουν οι αναγκαίες επενδύσεις σε δίκτυα και υποδομές.
Πώς αλλάζει η διαχείριση για το δημόσιο αγαθό νερό;
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιγράφει μια «ολιστική διαχείριση» με αφετηρία Αττική, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, όπου κατοικεί πάνω από το 50% του πληθυσμού. Κεντρικοί φορείς αναδεικνύονται η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, με το επιχείρημα ότι διαθέτουν «οικονομία κλίμακος» και τεχνογνωσία που λείπει από τους μεμονωμένους δήμους.
Ο Σταύρος Παπασταύρου επικαλείται την ύπαρξη 735 οργανισμών διαχείρισης νερού στη χώρα, σε αντιπαραβολή με ένα μόνο φορέα σε Ιρλανδία και Πολωνία, ως απόδειξη κατακερματισμού και αναποτελεσματικότητας. Τονίζει ότι τα πεπαλαιωμένα δίκτυα οδηγούν σε τεράστιες απώλειες, φτάνοντας σε ορισμένες περιοχές μέχρι και τις «70 στις 100 σταγόνες», με άμεσες συνέπειες και για τη δημόσια υγεία.
Ποιο είναι το θεσμικό και πολιτικό πλαίσιο των παρεμβάσεων;
Η κυβερνητική αφήγηση στηρίζεται σε τρεις κύκλους χρηματοδότησης προς δήμους για έργα κατά της λειψυδρίας, με τον υπουργό να αναφέρει 25 δήμους και 33 έργα συνολικού ύψους άνω των 40 εκατ. €. Η εξαγγελία ότι «το νερό στην Ελλάδα είναι και θα παραμείνει το φθηνότερο στην Ευρώπη» λειτουργεί ως πολιτική δέσμευση σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για το κόστος ζωής.
Παράλληλα, ο Σταύρος Παπασταύρου επιχειρεί να κλείσει μέτωπα δυσπιστίας στο ενεργειακό μετωπο, απορρίπτοντας ως «αποκύημα της φαντασίας» τις καταγγελίες ότι η πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο συνδέεται με εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Στο ίδιο πνεύμα, χαράσσει κόκκινες γραμμές για τις ΑΠΕ, λέγοντας «όχι» σε φωτοβολταϊκά σε δάση και Natura, σε ανεμογεννήτριες σε μικρά νησιά και πάνω από τα 1.200 μέτρα υψόμετρο.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, το νέο πλαίσιο σημαίνει ότι η τιμολόγηση του νερού θα καθορίζεται όλο και περισσότερο από μεγάλους δημόσιους φορείς, με την κυβέρνηση να υπόσχεται σταθερά χαμηλές χρεώσεις αλλά και εκτεταμένες επενδύσεις στα δίκτυα. Η μείωση των διαρροών, αν επιτευχθεί, μπορεί να περιορίσει μελλοντικές πιέσεις για αυξήσεις, αλλά η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων απαιτεί ισχυρό έλεγχο διαφάνειας και λογοδοσίας.
Στο ενεργειακό μέτωπο, η εξαγγελία για πρώτη ερευνητική γεώτρηση υδρογονανθράκων το 2027 στο βορειοδυτικό Ιόνιο, με δυνητικά δημόσια έσοδα έως 10 δισ. €, ανοίγει προοπτική σημαντικών πόρων για το Δημόσιο. Ωστόσο, η διαβεβαίωση ότι «δεν υπάρχει κανένα περιθώριο συμβιβασμού στην προστασία του περιβάλλοντος» θα κριθεί στην πράξη, ιδίως από το πώς θα συνδυαστούν οι εξορύξεις με τη δέσμευση για βιώσιμη ανάπτυξη.
Σχόλιο 
: Η ρητή επίκληση του «δημόσιου αγαθού» για το νερό, σε συνδυασμό με τη μεταφορά ισχύος σε μεγάλους φορείς όπως η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, δείχνει την τάση της ελληνικής διοίκησης να αντιμετωπίζει δομικές ανεπάρκειες μέσω συγκέντρωσης και όχι ενίσχυσης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Το αν αυτό θα μεταφραστεί σε πραγματική θωράκιση ενός κρίσιμου φυσικού πόρου ή σε ένα ακόμη πεδίο κεντρικού ελέγχου, θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας για το πολιτικό σύστημα τα επόμενα χρόνια.
#ΣταύροςΠαπασταύρου #νερό #ΕΥΔΑΠ #ΕΥΑΘ #υδρογονάνθρακες
