Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μπορεί να είναι βιώσιμη μόνο αν είναι «συνολική και χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις». Με ανάρτησή του επιτέθηκε ευθέως στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, αμφισβητώντας τον ρόλο της στην περιφερειακή ασφάλεια.
Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή, όπως την περιγράφει ο Αμπάς Αραγτσί, δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς τη συμμετοχή όλων των χωρών της περιοχής και χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις. Η τοποθέτηση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών αναδεικνύει τη σύγκρουση αφηγήσεων ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον για το ποιος ορίζει την «ασφάλεια» στον Περσικό Κόλπο.
Πώς ο Αραγτσί επαναπλαισιώνει την ειρήνη στη Μέση Ανατολή;
Ο Αραγτσί δηλώνει ότι η ειρήνη πρέπει να είναι «συνολική και χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις», θέτοντας ως προϋπόθεση τη συμπερίληψη όλων των περιφερειακών παικτών, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν. Με αυτή τη διατύπωση, αμφισβητεί ευθέως κάθε σχήμα ασφάλειας από το οποίο η Τεχεράνη αποκλείεται, υπονοώντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δεν μπορούν να είναι βιώσιμες.
Παράλληλα, επιδιώκει να εμφανίσει το Ιράν ως αναντικατάστατο συνομιλητή σε κάθε αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Η αναφορά του σε «ισχυρές ένοπλες δυνάμεις» λειτουργεί ως μήνυμα αποτροπής προς τους αντιπάλους, αλλά και ως εσωτερικό πολιτικό μήνυμα ισχύος.
Γιατί επιτίθεται στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ;
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών θέτει το ερώτημα: «Έχει η CENTCOM φέρει ασφάλεια ή ανασφάλεια στην περιοχή μας;», υποστηρίζοντας ότι η απάντηση είναι «σαφής». Με αυτό τον τρόπο επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος της ευθύνης για την αστάθεια στις αμερικανικές στρατιωτικές δομές και να απονομιμοποιήσει την παρουσία τους.
Η ανάρτησή του έρχεται ως απάντηση σε ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης για «περιφερειακό διάλογο ασφάλειας» που φιλοξενήθηκε από τις Ένοπλες Δυνάμεις του Μπαχρέιν, με συμμετοχή 11 χωρών της Μέσης Ανατολής χωρίς το Ιράν. Ο αποκλεισμός αυτός αξιοποιείται από την Τεχεράνη για να υποστηρίξει ότι οι αμερικανικές πρωτοβουλίες δημιουργούν «μπλοκ» ασφάλειας εναντίον της, αντί για πραγματικό διάλογο.
Ποιο είναι το βαθύτερο πλαίσιο της αντιπαράθεσης;
Η αντιπαράθεση για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή εντάσσεται σε μια μακρά ιστορία ανταγωνισμού για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, της ενέργειας και των συμμαχιών στον Κόλπο. Για τις ΗΠΑ, η CENTCOM είναι ο βασικός στρατιωτικός βραχίονας διατήρησης επιρροής, ενώ για το Ιράν αποτελεί σύμβολο εξωτερικής επέμβασης που περιορίζει τον περιφερειακό του ρόλο.
Από την άλλη πλευρά, τα κράτη του Κόλπου που συμμετέχουν στον διάλογο ασφάλειας με την Κεντρική Διοίκηση επιδιώκουν εγγυήσεις απέναντι στις ιρανικές δυνατότητες και δικτυώσεις στην περιοχή. Το θεσμικό ερώτημα που αναδεικνύεται είναι αν η ασφάλεια θα οικοδομηθεί σε αποκλειστικά σχήματα ή σε συμπεριληπτικές δομές που θα περιλαμβάνουν και την Τεχεράνη.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η διαρκής αντιπαράθεση γύρω από την ειρήνη στη Μέση Ανατολή έχει άμεση σημασία λόγω της ναυσιπλοΐας και της ενεργειακής ασφάλειας, καθώς κάθε ένταση στον Κόλπο επηρεάζει τις θαλάσσιες οδούς που συνδέουν τη Μεσόγειο με την Ασία. Η Αθήνα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμμαχος των ΗΠΑ, παρακολουθεί στενά τέτοιες εξελίξεις, καθώς επηρεάζουν τις ευρωπαϊκές επιλογές στην περιοχή.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση αφηγήσεων ανάμεσα στο Ιράν και την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δείχνει ότι η αρχιτεκτονική ασφάλειας στον Κόλπο παραμένει κατακερματισμένη, κάτι που αυξάνει τους κινδύνους για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Για την ελληνική διπλωματία, το ζητούμενο είναι να στηρίξει σχήματα διαλόγου που μειώνουν την ένταση, χωρίς να εγκλωβίζεται σε διπολικές λογικές αποκλεισμού.
Διαβάστε επίσης:
Ισραήλ: Ο Κατζ προειδοποιεί για ετοιμότητα πλήγματος στο Ιράν
ΗΠΑ: Ο πρέσβης Γουόλτς προειδοποιεί το Ιράν για περιορισμένη υπομονή Τραμπ
#Ιράν #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΜέσηΑνατολή #ΑμπάςΑραγτσί #ΚεντρικήΔιοίκησηΗΠΑ
