Οι εκλογές στο Ισραήλ της 27ης Οκτωβρίου λειτουργούν ως άτυπο δημοψήφισμα για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου σε μια χώρα που ψηφίζει υπό τη σκιά πολέμων και θεσμικών εντάσεων. Το αποτέλεσμα θα κρίνει όχι μόνο την παραμονή του στην εξουσία, αλλά και την κατεύθυνση της δημοκρατίας και της ασφάλειας της χώρας.
Οι εκλογές στο Ισραήλ της 27ης Οκτωβρίου διεξάγονται για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες στην ώρα τους, αλλά σε ένα περιβάλλον βαριάς θεσμικής και κοινωνικής κόπωσης. Στην πράξη, η κάλπη μετατρέπεται σε δημοψήφισμα για τον 76χρονο Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και τον παρατεταμένο πόλεμο σε Γάζα, Λίβανο και αντιπαράθεση με το Ιράν.
Εκλογές στο Ισραήλ: πόσο αντέχει ακόμη ο συνασπισμός Νετανιάχου;
Η σημερινή κυβέρνηση στηρίζεται σε επτακομματικό συνασπισμό με 68 έδρες, τον πιο εθνικιστικό και θρησκευτικά προσανατολισμένο στην ιστορία της χώρας. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σαφή φθορά, καθώς χρεώνεται την αποτυχία αποτροπής της επίθεσης της Χαμάς, το κόστος των πολυμέτωπων συγκρούσεων και την αδυναμία μετατροπής των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε σταθερότητα.
Η προσπάθεια περιορισμού της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και η προώθηση αμφιλεγόμενων ρυθμίσεων –από τις εξαιρέσεις των υπερορθόδοξων από τη θητεία έως την ενίσχυση του κυβερνητικού ελέγχου στα μέσα ενημέρωσης– βάθυνε τη ρήξη με τμήματα της κοινωνίας. Για πρώτη φορά ο ίδιος ο Νετανιάχου υπολείπεται στις μετρήσεις ως «καταλληλότερος πρωθυπουργός», ένδειξη ότι το προσωπικό του πλεονέκτημα διαβρώνεται.
Αντιπολίτευση χωρίς πλειοψηφία, αλλά με πολλαπλά κέντρα ισχύος
Ο αντιπολιτευτικός πόλος είναι ένα εύθραυστο μωσαϊκό κεντρώων, δεξιών και αριστερών κομμάτων, ενωμένων κυρίως από την αντίθεση στον Νετανιάχου. Οι μέχρι τα μέσα Ιουλίου δημοσκοπήσεις τους δίνουν κατά μέσο όρο 59 έδρες, κάτω από το όριο των 61, ενώ ακόμη και μια οριακή πλειοψηφία θα δοκιμαζόταν από τις βαθιές ιδεολογικές διαφορές στο εσωτερικό του μπλοκ.
Η άρνηση κομμάτων, ιδεολογικά κοντύτερα στο Λικούντ, να συνεργαστούν με τον Νετανιάχου λόγω της σε εξέλιξη δίκης του για δωροδοκία, απάτη και παραβίαση εμπιστοσύνης, στερεί από τον πρωθυπουργό κρίσιμους εταίρους. Παράλληλα, τα αραβικά κόμματα, με 10 έδρες, παραμένουν παράγοντας-κλειδί σε μια Βουλή όπου η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης θα οδηγούσε ξανά σε νέες εκλογές.
Οι νέοι διεκδικητές και το διακύβευμα της ασφάλειας
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, μετριοπαθής κεντρώος με φήμη ευθύ λόγου, προηγείται οριακά στις μετρήσεις ως καταλληλότερος ηγέτης και αναδεικνύεται σε βασικό εμπόδιο για την τέταρτη θητεία Νετανιάχου. Προβάλλεται ως πολιτικός που δεν θα υποχωρούσε σε θέματα ασφάλειας, αλλά θα σεβόταν τους δημοκρατικούς θεσμούς και δεν θα έδινε προτεραιότητα σε θρησκευτικές ή εθνικιστικές ατζέντες.
Στη δεξιά πτέρυγα, ο Ναφτάλι Μπένετ επανέρχεται ως ισχυρός παίκτης, έχοντας ενώσει τις δυνάμεις του με τον Γιαΐρ Λαπίντ στο σχήμα «Beyachad». Με συμφωνία ότι ο ίδιος θα αναλάβει την πρωθυπουργία αν σχηματίσουν κυβέρνηση, ο Μπένετ εκπροσωπεί μια σκληρή γραμμή: θρησκευόμενος, πρώην επικεφαλής των εποικισμών στη Δυτική Όχθη και αντίπαλος της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
Ασφάλεια, Τραμπ και ο κίνδυνος να γίνει το Ισραήλ «υποτελές»
Η ασφάλεια παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα διακύβευμα για τους ψηφοφόρους, με τον Νετανιάχου να προβάλλει τον εαυτό του ως τον μόνο ικανό να προστατεύσει τη χώρα. Έχει μετατοπίσει το στρατιωτικό δόγμα από την «ηρεμία έναντι ηρεμίας» σε μια επιθετική λογική προληπτικών πληγμάτων, όπως δείχνουν οι επιχειρήσεις κατά του Ιράν, οι συνεχείς δράσεις στον Λίβανο και η δημιουργία ζώνης ασφαλείας στη Συρία.
Οι αντίπαλοί του, όμως, τον κατηγορούν ότι δεν πέτυχε την «συνολική νίκη» που υποσχέθηκε απέναντι στο Ιράν και τους συμμάχους του, ενώ καταγγέλλουν και εξάρτηση από τον Ντόναλντ Τραμπ. Η συμφωνία περιορισμένης αποχώρησης από τον νότιο Λίβανο, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, τροφοδοτεί φόβους ότι μια ευρύτερη υποχώρηση θα ενισχύσει την εικόνα του Ισραήλ ως κράτους-υποτελούς των ΗΠΑ, την ώρα που η χώρα μένει εκτός των διαπραγματεύσεων για μόνιμη διευθέτηση με το Ιράν.
SBC Red Line
Πίσω από το πολιτικό δράμα, οι εκλογές στο Ισραήλ είναι στην ουσία σύγκρουση για το ποιος θα ελέγχει τους θεσμούς: η εκτελεστική εξουσία ή ένα σύστημα φρένων και αντιβάρων που αντιστέκεται στη συγκέντρωση εξουσίας. Η έκβαση θα λειτουργήσει ως «τεστ αντοχής» για το ίδιο το ισραηλινό μοντέλο δημοκρατίας σε συνθήκες μόνιμης απειλής.
Για τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές, το βασικό ερώτημα είναι αν μετά τις κάλπες θα υπάρξει σταθερότητα ή νέος γύρος παρατεταμένων διαπραγματεύσεων χωρίς καθαρή κυβερνητική κατεύθυνση. Ένα εύθραυστο ή βραχύβιο σχήμα θα σημαίνει παράταση της αβεβαιότητας σε άμυνα, φορολογία και ρυθμιστικό πλαίσιο.
Σε περιφερειακό επίπεδο, το αποτέλεσμα θα καθορίσει πώς το Ισραήλ θα τοποθετηθεί απέναντι σε Ιράν, Λίβανο και Παλαιστινιακό για τα επόμενα χρόνια. Το επόμενο στοίχημα είναι αν από τις κάλπες θα προκύψει ηγεσία που θα μπορεί να συνδυάσει ασφάλεια, θεσμική ισορροπία και επαναπροσδιορισμό των σχέσεων με τις ΗΠΑ χωρίς να εγκλωβιστεί σε έναν νέο κύκλο κρίσεων.
Διαβάστε επίσης:
Μητσοτάκης δηλώνει ότι εκλογές δεν θα γίνουν το φθινόπωρο
#εκλογές #Ισραήλ #ΜπενιαμίνΝετανιάχου #αντιπολίτευση #ΓκάντιΆιζενκοτ #ΝαφτάλιΜπένετ #ΓιαΐρΛαπίντ #Χαμάς #Χεζμπολάχ #Ιράν #ασφάλεια #δημοκρατικοίθεσμοί #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΝτόναλντΤραμπ
