Η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να βελτιώνεται σε επίπεδο συνολικών αριθμών, αλλά κάτω από την επιφάνεια διαμορφώνονται ισχυρές ανακατατάξεις μεταξύ κλάδων. Οι απώλειες σε γεωργία και εκπαίδευση και η ενίσχυση του εμπορίου αλλάζουν τον χάρτη της απασχόλησης.
Η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να βελτιώνεται σε επίπεδο συνολικών μεγεθών, με άνοδο της απασχόλησης και πτώση της ανεργίας το 2025 και στο α’ τετράμηνο του 2026. Ωστόσο, πίσω από τους θετικούς δείκτες, η διάρθρωση της απασχόλησης μεταβάλλεται έντονα, με ορισμένους κλάδους να χάνουν μαζικά εργαζόμενους και άλλους να ενισχύονται θεαματικά.
Πώς αναδιαμορφώνεται η ελληνική αγορά εργασίας;
Σύμφωνα με την έρευνα «Οικονομικές εξελίξεις» του ΚΕΠΕ, η δημιουργία νέων θέσεων δεν κατανέμεται ομοιόμορφα: 13 από τους 21 κλάδους αυξάνουν την απασχόληση, αλλά λίγοι πρωταγωνιστούν. Από το 2014 έχουν δημιουργηθεί πάνω από 803.000 νέες θέσεις, με αιχμή το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, τις επαγγελματικές-επιστημονικές δραστηριότητες και τον τουρισμό-εστίαση.
Την ίδια ώρα, μόνο τέσσερις κλάδοι καταγράφουν καθαρή μείωση απασχολουμένων την περίοδο 2014-2025, με κυρίαρχη τη γεωργία, δασοκομία και αλιεία. Οι απώλειες εκεί φτάνουν τις 80.000 θέσεις στη δεκαετία, επιβεβαιώνοντας ότι η συρρίκνωση του πρωτογενούς τομέα δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο αλλά διαρθρωτική τάση.
Η ατμομηχανή του εμπορίου και οι κλάδοι σε υποχώρηση
Το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, μαζί με την επισκευή οχημάτων, παραμένει η «ατμομηχανή» της απασχόλησης. Μόνο στο δ’ τρίμηνο του 2025 δημιούργησε 57.200 νέες θέσεις σε σχέση με ένα χρόνο πριν και αύξησε το μερίδιό του στην συνολική απασχόληση από 17% σε 18%. Από το 2014, ο κλάδος έχει προσθέσει 133.500 θέσεις, τις περισσότερες από κάθε άλλο.
Αντίθετα, ο κλάδος Γεωργία, δασοκομία και αλιεία κατέγραψε για ακόμη ένα τρίμηνο τις μεγαλύτερες ετήσιες απώλειες, χάνοντας 77.000 θέσεις μόνο στο δ’ τρίμηνο του 2025. Σημαντικές απώλειες εμφανίζει και η Εκπαίδευση με 24.500 λιγότερες θέσεις, παρά τον κυρίαρχο ρόλο του Δημοσίου, ενώ ο κλάδος Μεταφορά και αποθήκευση έχασε 13.800 θέσεις.
Μικροί κλάδοι με μεγάλες μεταβολές και το σήμα για την επόμενη μέρα
Αναλογικά με το μέγεθός τους, ορισμένοι κλάδοι υφίστανται ακραίες μεταβολές. Τα Ορυχεία και λατομεία έχασαν περίπου το ¼ των θέσεων εργασίας τους, ενώ η γεωργία είδε μείωση σχεδόν 17% των απασχολουμένων, επιτείνοντας την αποψίλωση του πρωτογενούς τομέα. Στον αντίποδα, μικροί κλάδοι όπως οι Δραστηριότητες ετερόδικων οργανισμών και φορέων και η Διαχείριση ακίνητης περιουσίας καταγράφουν αναλογικά μεγάλες αυξήσεις.
Με εξαίρεση τον πρωτογενή τομέα, οι μεταβολές μεριδίων στην απασχόληση στους περισσότερους κλάδους δεν ξεπερνούν τη μία ποσοστιαία μονάδα, στοιχείο που δείχνει σταδιακές και όχι απότομες ανακατατάξεις. Ωστόσο, η σταθερή ενίσχυση του εμπορίου και των επαγγελματικών-επιστημονικών υπηρεσιών, σε συνδυασμό με την κόπωση σε μεταφορές και εκπαίδευση, σκιαγραφεί μια οικονομία που μετατοπίζεται προς υπηρεσίες κατανάλωσης και γνώσης.
SBC Red Line
Η εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας δείχνει ότι η «επιτυχία» των δεικτών απασχόλησης κρύβει μια σιωπηλή αποβιομηχάνιση του πρωτογενούς τομέα και πίεση σε κλάδους με υψηλή κοινωνική σημασία, όπως η εκπαίδευση. Οι απώλειες σε γεωργία και δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι στατιστική λεπτομέρεια, αλλά στρατηγικό ζήτημα για την επάρκεια τροφίμων και το ανθρώπινο κεφάλαιο της χώρας.
Για τις επιχειρήσεις, η ενίσχυση του εμπορίου και των επαγγελματικών υπηρεσιών σημαίνει αυξημένο ανταγωνισμό για εξειδικευμένο προσωπικό και ανάγκη για πιο επιθετικές πολιτικές προσέλκυσης και διακράτησης ταλέντου. Ταυτόχρονα, η συρρίκνωση του πρωτογενούς τομέα προοιωνίζεται πιέσεις στο κόστος πρώτων υλών και μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η ελληνική οικονομία χτίζει την απασχόλησή της σε λίγες «νησίδες» – εμπόριο, τουρισμό, επαγγελματικές υπηρεσίες – με κίνδυνο υπερσυγκέντρωσης ρίσκου σε περίπτωση αναταράξεων στη ζήτηση. Το επόμενο στοίχημα για την πολιτική ηγεσία και τις επιχειρήσεις είναι αν μπορούν να μετατρέψουν αυτές τις 803.000 νέες θέσεις από ευκαιριακές σε βιώσιμες, υψηλής παραγωγικότητας και προστιθέμενης αξίας.
#αγοράεργασίας #απασχόληση #ανεργία #γεωργία #εκπαίδευση #εμπόριο #τουρισμός #επαγγελματικέςυπηρεσίες #μεταφορές #ΚΕΠΕ #πρωτογενήςτομέας #δημόσιοςτομέας #θέσειςεργασίας #ελληνικήοικονομία #κλάδοιαπασχόλησης
